Matematik
-
Metronomlardan Ateşböceklerine: Senkronizasyonun Matematiksel Açıklaması
Termodinamiğin ikinci yasası, evrendeki her şeyin zamanla daha düzensiz hale geldiğini söyler. Karmaşık sistemlerde kaos kaçınılmazdır. Yani doğa gereği evrenin…
-
Matematik Dünyasının Meşhur Fraktalı Mandelbrot Kümesi Nedir?
1980’lerin ortalarında, Walkman’ler ve batik desenli tişörtler gibi, Mandelbrot kümesinin silueti de her yerdeydi. Öğrenciler bu görseli yurt odalarının duvarlarına…
-
Andrey Kolmogorov: Modern Olasılığı İcat Eden Adam
Yolu istatistik bilimine düşmüş herkesin bir şekilde aşina olduğu isim olan Andrey Kolmogorov yirminci yüzyılın en büyük matematikçilerinden biridir. İki…
-
Güneş Işığından Kahve Kokusuna Matematikte Rastgele Yürüyüş Nedir?
Doğadaki bir çok şey karmaşık bir biçimde hareket eder. Bu karmaşık hareketleri rastgele yürüyüş sayesinde anlayabiliriz. Açık havaya çıktığınız zaman…
-
At Turu Problemini Bir Karınca Kolonisi Çözebilir mi?
Satranç oyunu üzerine kurulu en ilginç bulmacalardan biri matematikçi Euler’in çalışmalarının ardından popülerlik kazanmış At Turu problemidir. Satranç taşlarından yalnızca…
-
Matematikçiler Onlarca Yıllık Problemi Çözmek İçin Tekerleği Yeniden İcat Ediyor
Matematikçiler ona yeni bir şekil vererek “tekerleği yeniden icat ediyorlar”. Bu çığır açan buluş, hayal edemeyeceğimiz boyutlarda nesnelerin nasıl inşa edileceğini…
-
Andrey Markov ve Claude Shannon Harfleri Sayarak Matematiği Nasıl Şekillendirdiler?
1913 yılında Rus matematikçi Andrey Andreyeviç Markov, St. Petersburg’daki çalışma odasında Aleksandr Puşkin’in bir romanıyla oturuyordu. Ancak Markov’un amacı bu…
-
Isaac Newton Binom Kuvvet Serilerini Nasıl Keşfetti?
Isaac Newton, cömertliğiyle tanınan bir figür değildi ve rakiplerine karşı duyduğu küçümseme adeta efsaneleşmişti. Ancak, rakibi Gottfried Leibniz’e yazdığı ve…
-
Zipf Yasası: Tour de France’ta İş Başında Olan Gizemli Matematik
Dünyanın en ünlü bisiklet yarışının önceki kazananları şaşırtıcı derecede yaygın bir matematiksel ilişkiyi ortaya çıkıyor. Bu matematiksel ilişki Zipf yasası…
-
İnsanlar Para İçin Bir Muza Tıklıyor St. Petersburg Paradoksu İse Bunun Nedenini Açıklıyor
Bazı oyunlar insanların gelecek beklentilerini nasıl değerlendirdikleri ve belirsizliği nasıl yönettikleri konusunda süregelen tartışmaları anımsatır. Bu oyunlardan bir tanesi de…
-
Matematiğin Beşinci Temel İşlemi Olarak Görülen Modüler Formlar İle Tanışın!
Alman matematikçi Martin Eichler’in “Matematikte 5 temel işlem vardır.” dediği rivayet edilir. Bunlar toplama, çıkarma, çarpma, bölme ve modüler formlardır.…
-
Öneri Algoritmaları Nasıl Çalışır? Yoksa Telefonlar Bizi Dinliyor mu?
Öneri algoritmaları “Telefonlar bizi dinliyor mu?” sorusunu sordurtabilir. Ancak bu yaptıkları bizi dinlemekten ziyade hassas bir analizdir. Diyelim ki yeni…
