Yetişkinler İçin Marshmallow Testi ve Alışkanlıklarımız

1960’ların sonlarında, psikolog Walter Mischel, dört yaşındaki çocuklarla basit bir deney başlattı. Çocukları bir masa ve sandalyenin bulunduğu küçük bir odaya davet etti. Odadaki masanın üzerinde bir tepsi marshmallow, kurabiye ve çubuk krakerden oluşan bir ziyafet vardı. Mischel daha sonra dört yaşındaki çocuklara bir teklif yaptı. İsterlerse ikramları hemen yiyebilirlerdi. Ya da o gidip gelene kadar sabredip döndüğünde iki tane alabilirlerdi.

Elbette tüm bunlar olup biterken Walter Mischel ve yüksek lisans öğrencileri bir aynanın arkasından olan biteni gözlemlemekteydi. Marshmallow Testi olarak ünlenen bu çalışmada çocuklar bu çelişkiliyle yüzleşmek zorunda kalır. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, neredeyse her çocuk beklemeyi seçti. Bu deneyin savını doğruluyordu.

Marshmallow Testi Neden Yapılmıştı?

O zamanlar psikologlar, ikinci şekerleme veya kurabiyeyi elde etmek için hazzı erteleme yeteneğinin iradeye bağlı olduğunu varsaymaktaydılar. Sonuçta bazı insanlar diğerlerinden daha fazla iradeye sahipti. Bu da cazip tatlılara direnmelerine ve emeklilik için para biriktirmelerine izin veriyordu. Ancak, deney tekrarlandığı zaman deneyciler bu düşüncelerinde yanıldıklarını anlayacaklardır.

Deneye katılan 600 çocuktan sadece üçte biri, ikinci bir marshmallow almak için sabretmeyi başarmıştı. Çoğunluğu ise ilk 30 saniye içinde savaşı kaybedecekti. Mischel, başarıyla bekleyebilen çocukların küçük bir yüzdesini incelerken ilginç bir şey keşfetti. İstisnasız, bu çocukların hepsi aynı zihinsel stratejiye güveniyorlardı.

Çocuklar bakışlarını nefis şekerlemeden başka yöne çevirerek, kendilerini ikram hakkında düşünmekten alıkoymanın bir yolunu bulmuşlardı. Bazıları gözlerini kapatmış ya da masaların altında saklambaç oynamıştı. Diğerleri Susam Sokağı’ndan şarkılar söylemiş, tekrar tekrar ayakkabı bağcıklarını bağlamıştı. Arzularına yenilmemişlerdi, çünkü unutmuşlardı. Mischel, bu beceriye “dikkatin stratejik dağılımı” adı verecekti. Bunun öz kontrolün altında yatan beceri olduğunu savunacaktı.

İlginç olan, bu bilişsel becerinin başarının temel bir parçası gibi görünmesiydi. Mischel on üç yıl sonra ilk denekleri takip ettiğinde (onlar artık lise son sınıf öğrencisiydiler) marshmallow testi performansları ile akademik yaşantılarının ilişkili olduğunu fark etti. Dört yaşında beklemekte zorlanan çocukların hem okulda hem de evde davranış sorunları yaşama olasılıkları daha yüksekti.

Marshmallow Testi Uzun Vadeli Sonuçları Nelerdi?

Belki de en etkileyici olanı akademik sonuçlarıydı. Bir şekerleme için on beş dakika bekleyebilen çocukların SAT puanı, yalnızca otuz saniye bekleyebilen çocuklardan ortalama olarak 210 puan daha yüksekti. Bu korelasyonlar, dikkatimizi stratejik olarak dağıtmayı öğrenmenin önemini göstermektedir.

2018’de, aynı çocuklarla bir araştırma daha yapıldı. Ancak bu araştırmanın sonuçları bu sefer ilk bulgular ile uyumlu gözükmüyordu. Hanehalkı geliri ve bilişsel yetenekler gibi farklılıkları kontrol ederek, akademik sonuçlarla yalnızca zayıf ilişkiler buldular ve anti-sosyal eğilimler gibi daha sonraki davranışlarla anlamlı bir korelasyon bulamadılar.

Ancak bu sefer de ilginç bir bulgu elde edilecekti. Daha sonraki bir ödül için beklemek büyük ölçüde orta veya üst sınıfa özgü bir davranış biçimiydi. Yani kıtlığın ve vaatlerin tutulmadığı bir yerden geliyorsanız, önünüzdeki ikramı şimdi yemek, daha sonra olacağına güvenmekten daha güvenliydi.


Göz Atmak İsterseniz


Kaynaklar ve ileri okumalar:


Dip Not:

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım

Matematiksel

Fatma Ayca Cetinkaya

Matematik alanındaki lisans derecemi Ankara Üniversitesi'nden, yüksek lisans ve doktora derecelerimi Mersin Üniversitesi'nden aldım. Mersin Üniversitesi Matematik bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktayım.

Bu Yazılarımıza da Bakmanızı Öneririz