YAŞAM

Uykusuzluk Beyniniz İçin Bilinenden Çok Daha Zararlı

Uyku ve sirkadyen sistemimiz (vücut saatimiz); ruh halimizi, iyileşmemizi ve açlık durumumuzu, hatta zihinsel ve fiziksel işlevlerimizi dengelemeye yarayan önemli bileşenler. Ancak uykusuzluk problemi hatta hastalığı (insomnia) oldukça yaygın bir sorun. Stres ve hızlandırılmış bir yaşam temposu bir çoğumuzun gece uykuya dalmasını zorlaştırabiliyor. Çok uzun süre uyanık kalmak/uykusuz kalmak da sağlık açısından kötü sonuçlar doğurabiliyor.

Uyku ne işe yarar?

Uyku; bağışıklık sistemimizi, solunum sistemimizi ve enerji seviyelerimizi yeniler, beynimizin, kan basıncımızı ve kalp atış hızımızı düzenlemenin yanı sıra gün boyunca edindiği bilgileri işlemesine izin verir.

Aynı zamanda gün içinde yaşadığımız nörolojik aktiviteden kaynaklı toksinleri de ortadan kaldırır. Yeterli saatler dinlenmediğimizde, vücudumuz bu toksinleri bir tür yakıt rezervine dönüştürür.

uykusuzluk

Bu toksinlerin ortadan kaldırılması beynimizin sağlığı için faydalıdır. Bununla birlikte, uyku apnesi veya kronik uykusuzluktan muzdarip kişilerde, beyinlerinin tüm enerji rezervlerini kullanmak beyin işlevlerini etkileyebilir ve bu hayati organın dejenerasyonuna sebep olabilir.

Uyku üzerine yapılan bir çalışma

İtalya Marche Politeknik Üniversitesi’nden Michele Bellesi liderliğindeki nörobilimcilerden oluşan bir ekip, fareleri kullanarak bir çalışma gerçekleştirdi.

Farklı gruplara ayırdıkları farelerde: Birinci grup gün boyunca istedikleri kadar uyuyabilir, ikinci grup uyanık ve günde 8 saatten az uyuyacak ve üçüncü grup arka arkaya 5 gün boyunca uyanık bırakıldı. Böylece bilim insanlar beyindeki değişiklikleri gözlemlediler.

uykusuzluk deneyi

Hücreler temizlendi

Astrositler (beyin ve omurilikte yer alan sinir hücreleri: biyokimyasal destek, sinir dokusuna besin maddelerinin sağlanması, hücre dışı iyon dengesinin korunması ve travma sonrası beyin ve omuriliğin onarımı ve skar işleminde rol alma dahil olmak üzere birçok işlevi yerine getirirler) beynin kendi kendini temizleme işlevinden sorumludur ve farelerde de bulunur.

Bu hücrelerin aktivitesini gözlemleyerek elde edilen sonuçlara göre: yeterince uzun süre uyuyan farelerin beyinleri %6’lık bir astrosit aktivite seviyesine, ikinci grup %8’lik bir astrosit aktivite seviyesine ve 5 gün uyumayan üçüncü grubun astrosit aktivitesi %13.5 seviyesine yükselmişti.

Bu durum hücrelerimizin, daha az uyuduğumuzda daha kapsamlı bir “temizlik” yapacağını gösterir.

uykusuzluk deney

Farelerde, bu süreç pratik olarak beyindeki sinapsları tüketmekten oluşur ve aynı etkinin insanlarda meydana gelebileceğini düşündürür. Arka arkaya birkaç gece uyumamak bu fonksiyonun taşmasına neden olabilir, bu da bizi Alzheimer gibi dejeneratif hastalıklara eğilimli hale getirebilir veya uzun vadede demansa katkıda bulunabilir.

kaliteli uyku için

Uykusuzluk ile baş edebilmek için…

Uykusuzluk yaşıyorsanız uykuya dalmanıza yardımcı olabilecek farklı yöntemler vardır, ancak sorununuz devam ediyorsa, bir uzmana görünmeniz gerekmektedir. Bir kaç öneri verelim.

• Günlük hayatınızda kendinize rahatlamak için özel zaman ayırın.
• Daha konforlu hale getirmek için yatak odanızın ortamını değiştirin
• Her gün egzersiz yapın. Uykunun faydalarını artırmak için egzersizlerinizi sabahları ve doğal ışıkta yapın.
• Elektronik cihazların kullanımını sınırlayın
• Her gün aynı saatte yatağa gidin. Yatmadan önce zihinsel olarak gevşemek ve uykuya hazırlanmak için bir rutin belirleyin.
• Kafein, alkol ve sigara tüketimini sınırlandırın, özellikle yatmadan önce bunları tüketmeyin.
• Gürültüyü azaltın (yatak odanız çok gürültüye maruz kalıyorsa kulak tıkaçları işe yarayacaktır.)

Kaynak: https://brightside.me/inspiration-health/a-lack-of-sleep-may-cause-the-brain-to-eat-itself-according-to-a-study-795447/

Matematiksel

Busra Meral

Keyifli okumalar...
Başa dön tuşu