GÜNDEM

Ülkelerin Sahip Olduğu Kültür Salgın Yayılımını Nasıl Etkiliyor?

Ünlü tarihçi Heredot:” Biri insanlığa dünyadaki en iyi kuralları seçmesini emretmiş olsaydı, her grup, düşündükten sonra kendi geleneklerini seçerdi; her bir grup kendi sahip olduklarını en iyisi olarak görür” demiş ama acaba bu artık ne kadar geçerli?

Dünya aylardır salgın ile mücadele ediyor ve ülkeler birbiri ardına salgının yayılımını önlemek adına sıkı önlemler alıyor. Acaba ülkelerin sahip olduğu kültür salgının yayılımını ne şekilde etkiliyor?

Kültür günlük davranışlarımızı ve sosyal normları şekillendirir. Maryland Üniversitesi’nden Michele Gelfand “sıkı” ve “serbest” kültürler üzerine araştırmaları olan bir psikolog ve ülkelerin bu durumdan kurtulmasının sadece tıbba değil aynı zamanda kültüre de bağlı olduğunu söylüyor(1).

Gelfand ve ekibi Science’da yayınlanan çalışmalarında (2) kültürleri “sıkı kültürler” (sosyal davranışları kontrol eden pek çok kural ve cezaya sahip olan  Çin, Singapur, Almanya gibi kültürler) ve “serbest kültürler” (kuralların daha zayıf olduğu ve daha hoşgörülü ABD, İtalya, Brezilya gibi kültürler) olarak sınıflandırmış.

Kültürler arasındaki bu farklar rastgele değil. En güçlü kurallara ve en kısıtlayıcı cezalara sahip olan ülkeler kıtlık, savaş, doğal afetler ve hatta salgın hastalıkların olduğu bir geçmişe sahip. 

Bu felakete dayanıklı toplumlar “sıkı kurallar ve düzen hayat kurtarır” ı yüzyıllar boyunca zor yoldan öğrendiler. Bu arada da bazı kültürler serbestlik lüksünün tehlikesi ile yüzleştiler.

Tabi ki sıkılığa karşı özgürlüğe öncelik vermekle daha yaratıcı ve açık hale gelmelerinin yanında akranlarına göre daha dağınık hale de geldiler. Bu, düzene karşı açıklık farkı virüsün üstel yayılma gösterdiği erken evrede kültürel farkların etkili sonuçları olabileceğini daha açık olarak gösterdi. 

“Sıkı” olmalarıyla bilinen Singapur ve Hong Kong gibi kültürler Covid-19’a karşı en etkili şekilde mücadele etti. Bu sırada daha serbest toplumlarda koordinasyon eksikliği ve kurallara olan direnç enfeksiyonun yayılma riskini büyük oranda arttırıyor.

Tüm bu belirsizlikte, hatırlamalıyız ki salgının gidişatı koronovirüs kadar kültürle de ilgili. Tarih boyunca, tehlikelerle yüzleşmek insanların hayatta kalmasını sağlamıştır. Serbest kültürlerin bu günlerde hayatta kalmak için büyük bir değişime ihtiyacı var.

Çevrimiçi kaynaklar:

  1. Gelfand , M.J., “To survive the coronavirus, the United States must tighten up “- The Boston Globe,13/03/2020.
  2. Gelfand,M.J. ve diğerleri, “Differences Between Tight and Loose Cultures: A 33-Nation Study”, Science 332, 1100 (2011).
  3. Gelfand,M.J. , “Rule Makers, Rule Breakers: How Tight and Loose Cultures Wire the World.”, Scribner (2018).
  4. Gelfand,M.J. ve diğerleri, “Cultural and Institutional Factors Predicting the Infection Rate and Mortality Likelihood of the COVID-19 Pandemic.”

Matematiksel

Nesibe Manav

Öğrendikçe büyüyoruz, hayallerimiz ve dünyamız güzelleşiyor. Öğrenmek, hayatı anlamak için pek çok pencere açıyor. Matematiğin öğrettiği şeylerden biri de ne kadar bilirsen o kadar az şey bildiğini farketmen. Öğrenmeyi seviyorum ve öğrendiklerini paylaşmak beni mutlu ediyor. O yüzden paylaşalım ki bilgimiz artsın.

2 Yorum

  1. Konuyu çok güzel analiz etmişsiniz. Kültür, pandemi sürecinde ülkelerin farklılaşmasını ortaya koyan önemli bir faktör. Ayrıca pandemi ile mücadelede ülkelerin dünden bugüne sağlık alanına yapmış oldukları yatırımlar da etkili olmuştur. Ülkelerin sağlık sistemleri ülkelerdeki gidişatı etkilemiştir ki bu sağlık sosyolojisinin de önemli bir konusudur. Ayrıca siyasal iletişim ve cinsiyet sosyolojisi açısından baktığımızda kadın liderlerin pandemi sürecindeki rolü de araştırılması, incelenmesi gereken önemli konulardan biridir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu