Tesla’nın Yaşamı ve Kişiliğinden İlginç Anekdotlar

Genel tanımı itibariyle Tesla (1856-1943), Sırp asıllı ABD’li mucit ve araştırmacıdır. Önemli buluşları arasında, alternatif akım motorlarının çoğunun temelini oluşturan döner manyetik alan ve radyo teknolojisinde yaygın bir şekilde kullanılan ve Tesla bobini olarak anılan indükleme bobini vardır. Bu buluşlarıyla Tesla’nın dünyayı temelinden değiştirdiğini söylemek pek yanlış olmaz.

Tesla, yaşamı boyunca 300 civarında icadının patentini almıştır. Bu patentlerin küçük bir kısmına yaşamının son 30 yılında sahip olmuştur.

Yaşamı boyunca sürekli olarak engellemelere maruz kalan ve çeşitli şanssızlıklar yaşayan Tesla’nın aldığı patent sayısı, bütün buluşlarının yanında çok küçük bir rakam.

Tesla’nın zaferlerle ve trajedilerle dolu bir yaşamı vardır. Bu fırtınalı yaşam serüveninden fazla bilinmeyen bir kaç ayrıntıyı paylaşalım.

***

  • Tesla’nın doğduğu gece, şimşekli bir gecedir. Doğum sırasında çakan şimşekten ürken ebesi, Tesla’nın annesi Djuka’ya “Bu çocuk olsa olsa şimşeğin çocuğu olabilir” der. Tesla otobiyografik notlarında, 3 yaşından itibaren “elektrik” ve “şimşek” denen şeyi merak ettiğini söyleyecektir.
  • Basit bir köylü kadını olan annesi, çok zeki ve yaratıcıdır; çocuklarıyla, başkasının düşüncesini tahmin etmek, bazı ifadelerdeki eksikleri bulmak, uzun cümleleri tekrarlamak, zihinsel hesaplamalar yapmak gibi oyunlar oynar.
  • Tesla çocukluğunda tutkulu bir doğa gözlemcisidir. Defalarca çılgınca akan nehir sularına kendini bırakarak, suyun gücünü yakından tanımaya çalışmıştır.
  • 5 yaşındayken çevrede gördüklerine hiç benzemeyen küçük bir sudolabı yapar. Dolap, düz ve çarksız olmasına rağmen hava akımında dönmektedir. Yıllar sonra pervanesiz türbini tasarlarken, bu olayı anımsayacaktır.
  • Yine 5 yaşındayken Tesla’nın kendisinden 7 yaş büyük ağabeyi attan düşerek yaşamını kaybeder. Anne-babasının oğullarının acısını unutamamaları ve sürekli Tesla’yı ağabeyi ile kıyaslamaları, kişiliği üzerinde derin izler bırakır.
  • Küçük Tesla’nın bir şemsiyeye tutunarak serin dağ esintisinde havalanabileceğine dair düşüncesi, ahırın damından birçok kere yere çakılmasına yol açmıştır.
  • Çocukluk deneylerinden biri de, mayısböceklerinin hareketini enerjiye çevirme düşüncesi üzerinedir. Tasarladığı mekanizma, küçük tahta parçalarından oluşan bir yel değirmeni, canlı mayısböceklerine bağlanmış bir makara ve bir milden oluşmaktadır. Tutkalla mekanizmaya sabitlenmiş böcekler uçmaya çalıştıkça, mekanizma mekanik olarak çalışacaktır. Ancak bu deney, Tesla’nın bir arkadaşının böceklerin tadını merak etmesiyle noktalanır.
  • Tesla’nın çocukluğundan başlayarak, yaşamı boyunca sürdüreceği takıntısı, yemeğini yemeden önce, tabaktakilerin kübik hesabını yapmak ve bu hesabı bitirmeden yemeğe başlayamamaktır. Yaşamına eşlik eden bir diğer takıntı da, herhangi bir şeyi 3’ün katları biçiminde yapmaktır.
  • Tesla, başladığı bir işi bitirmeden bırakamaz. Voltaire’in bir cildini okumaya başladığında, bu takıntısının doğuracağı sonuçlardan habersizdir. Voltaire, “küçük harflerle dolu 100’e yakın” cilt yazmıştır ve Tesla Voltaire külliyatının son satırlarından sonra şöyle diyecektir: “Bir daha asla”.
  • Üzerinde uzun süredir düşündüğü alternatif akım motorunun tasarımı Tesla’nın aklında bir şimşek gibi çaktığında, Budapeşte Parkı’nda bir arkadaşıyla günbatımını seyrederek dolaşmakta ve Goethe’nin Faust’undan ezbere bölümler okumaktadır.
  • ABD’ye giderken, Atlantik’i geçtiği 20-30 günlük deniz yolculuğunda hiç yıkanamaması, temizlik takıntısı oluşturmasına yol açar. Ömrü boyunca, elini bir kere kuruladığı havluyu, bir daha kullanamayacaktır.
  • Elektriği kitleselleştiren alternatif akımı, radyoyu, radarı, floresanlı ampulü, uzaktan kumandayı bulması yanında, günümüzü şekillendiren televizyon, faks, cep telefonu, bilgisayar, internet gibi modern araçların temel prensiplerini de yüzyıl önce ortaya koymuştur.
  • X ışınlarının mucidi olarak bilinen Röntgen’den 3 yıl önce, Tesla bu ışınlarla deney yapmış ve insan vücudunun içine dair başarılı resimler elde etmiştir.
  • Annesinin ölümünden çok etkilenir. İnsan aklını ve beyin dalgalarını araştırmaya koyulur; beyinde alfa, beta ve teta olmak üzere 3 ana dalga çeşidi olduğunu keşfeder; düşünceyi ekrana yansıtma deneyleri yapar, telepati üzerine çalışır.
  • 1915’de kablosuz enerji iletimiyle ilgili açıklamalar yapar. Bu teknolojinin aynı zamanda yok edici bir kuvvete dönüşebileceğini de belirtir.
  • 75. doğum gününde, Einstein’ın Görelilik Teorisi’nin yetersiz olduğunu, dinamik yerçekimi teorisi üzerinde çalıştığını açıklar. Ses, ısı, ışık, X-ışını ve radyo dalgalarının yerçekimi ile ilişkisinden söz eder.
  • ABD’deki yaşantısında en yakın arkadaşı, yıllar önce hayranlıkla ilk eserlerinden birini okuduğu yazar Mark Twain olmuştur.

Hayat hikayesini daha detaylı olarak ele aldığımız bir başka yazımıza göz atmak isterseniz:

Kaynak: Bener Ergüngör, “Nikola Tesla, 2. Sanayi Devrimi’nin dinamosu”, Bilim Ve Gelecek Dergisi sayı: 29

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Yazıyı Hazırlayan: Sibel Çağlar

Avatar
Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bunlara da Göz Atın!

Galileo’nun İkilemi

Galileo’nun matematikçi dostu Castelli’ye yazdığı efsanevi mektup bulundu. Hem de hiç beklenmeyecek kadar göz önünde …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.