Sağır Bir Bilim İnsanından Sağırlık ve Bilim Üzerine

Bu yazıda doğuştan sağır bir bilim insanının anlatımıyla dünya bilim camiasında pek bilinmeyen sağır ve başarılı araştırmacıları tanıtmak; ülkemizdeki okullarda çeşitli zorluklarla okuyan/çalışan işitme engelli öğrenci/öğretmen/akademisyenlere ilham vermek amaçlanmıştır. Eğitimde her alanda fırsat eşitliği üzerine düşünmek gerekliliği bir an bile elden bırakılmadan işitme veya herhangi diğer engeli bulunanlara verimli, sürdürülebilir çözümler sunulması yönünde çalışmamız dileğiyle.

2013 yılındaki İşitme Engelliler Olimpiyatlarından (Deaflympics) büyük keyif almıştım ancak medyada daha güçlü bir şekilde sunulmamasına üzülmüştüm; özellikle de Olimpiyat ile Paralimpik olimpiyatların insanı iyi hissettiren etkilerinden sonra.

Bu da beni diğer alanlardaki başarılı ama sağır insanların tanınmayışları üzerine düşünmeye yöneltti. Kendim de sağır bir bilim insanı olarak, doğal bir şekilde sağır ve ünlü bilim insanı var mı diye merak içine girdim. Google üzerinden araştırmalar yapmaya başladım. Bir sürprizle karşılaştım: Tarihteki en ünlü şahsiyetlerden bir tanesi olan, ampulün ve telgrafın kâşifi Thomas Edison’un da sağır olduğunu öğrendim. 

Thomas Edison: “Bütün iletişim yazılı halde yapılmalıdır ki yanlış anlaşılma olmasın.”

Genel olarak toplum içinde daha az bilinseler de daha az başarılı olmayan başka sağır bilim insanları da var, örneğin, Sir John Cornforth, kimyada sentez ve kataliz üzerine çalışarak Nobel Ödülü’nü kazanmış ve sağır olan bir başka bilim insanıdır.

Hassel kuyrukluyıldızı ile bir nova (aniden parlayan yıldız) keşfetmiş olan Norveçli astronom Olaf Hassel de doğuştan sağırdı.

Fransız bilim insanı Charles Henri Nicolle, tifüsün vücut bitleri aracılığıyla nasıl yayıldığının mekanizmasını keşfetmiştir ve sağırdır. Bu keşif tıpta büyük bir devrim yaratmış ve devamında kendisi Tıp ve Fizyoloji alanında Nobel Ödülü’ne kavuşmuştur.

Çoğumuz gökyüzüne, yıldızlara bakarak diğer gezegenlere yerleşmeye ve dünyadışı yaşama can atarız ancak kaçımız astronotiğin babası olan Konstantin Eduardovic Tsiolkovsky’i tanırız ve sağır olduğunu biliriz?

Engellilere Umut Olan Kadın

Başka bir özel bilim insanı, Nansie Sharpless, birçok eğitim engellerini aşarak Amerika’daki sağır öğrenciler için bir eğitim devrimine giden yolun taşlarını döşemiştir. Kendisi biyokimyagerdi ve Parkinson hastalığı için tedavi yöntemi olarak Levodopa’nın uzun dönemli etkilerini araştırmıştı.

Bilimsel yaşamın önemli bir yönü ve  Dr. Sharpless için bir nimet olan şey ise konferanslardaki poster sunumlarıydı. Geleneksel olarak bilimsel bulgular bir konferansta sözel olarak sunulur ve dinleyiciler tarafından sorularla sınanırlar. Bu tarz bir sunum sağır bilimciler için bir eziyettir çünkü akıcı ve kısa konuşma gerektirdiği gibi geniş bir topluluktan gelen soruları anlamak zorundadırlar.

Poster sunumlarının özümsenmesi (bilim insanlarının çalışmalarını açıklayan posterler oluşturabilmeleri) bunu dönüştürmüş ve böylelikle sağır bilim insanları da rutin olarak ve kolaylıkla poster yardımıyla çalışmalarını sunabilmişlerdir. Ayrıca artık sorular da yüz yüze sorulduğu için bu durumla başa çıkmamız daha rahat olmuştur.

Bu bilim insanlarının çalışmalarındaki başarıları vasıtasıyla tanınmaları doğru ve önemlidir fakat ayrıca önemli olan şey onların sağır bilimciler olarak bütün bu başarılara imza attıkları gerçeğidir.

Eğitim sistemi bugünlerde sağır öğrenciler için çok daha destekleyici bir hâl aldı ancak yukardaki bilim insanlarının öğrencilik zamanlarına dönüp de baktığımızda, çektikleri sıkıntıların inanılmaz fazla olduğunu tahmin edebiliriz.

Bu bilim insanlarının sağırlıklarına rağmen ulaştığı yüksek başarıların düzeyini gördüğümüzde ise (Nobel ödülünden aşağı olmayacak şekilde) onlardan dehşetli bir ilham alabiliriz. Akademik hayatın zorlukları beni ne zaman alaşağı etse, sadece bu insanları düşünür ve kuvvet bulurum.

Dr. Graham Williams, Huddersfield Üniversitesi’nde Adli Bilimler’de kıdemli eğitmen. Ayrıca kendisi doğuştan ileri seviyede sağır ve iletişimini büyük oranda dudak okumayla sağlıyor. Sağırlara özel çeşitli okullarda ve sağırları destekleyen birimlere sahip olan genel okullarda okuduktan sonra lisansını Leed Üniversitesi Fizyoloji bölümünden, yüksek lisansını da Londra King’s College’da Sinirbilim alanında almıştır. Daha sonra Oxford Üniversitesi’nde çalışmış ve Londra Adli Bilimler Servisi’nin laboratuvarında adli bilimci olarak devam etmiştir. 2007’den bu yana Huddersfield Üniversitesi’nde çalışmaktadır ve Adli Genetik bölümündeki kadrolu doktorasını henüz tamamlamıştır.  

Kaynak: The Limping Chicken

Ahmet Caner Sönmez

MATEMATİKSEL

Yazıyı Hazırlayan: Caner Sönmez

Yaşamı anlamlandırma yürüyüşündeki insanlardan birisiyim. Bilim ve müzik bu yolda benim çok değerli eşlikçilerim. Nazilli Anadolu Lisesi ve Muğla 75. Yıl Fen Lisesi’nin devamında Ankara Üniversitesi’nden yüksek lisans derecesiyle 2013’te mezun oldum. Tezimi Salmonella suşlarının genetik farklılıklarının belirlenmesi üzerine verdim. İyi düzey İngilizce, orta düzey Almanca, başlangıç düzeyinde Fransızca biliyorum. Aynı zamanda Anadolu Üniversitesi AÖF Sosyoloji öğrencisiyim. Gitar ve piyano çalmaktayım. Tarihî, felsefî ve sanatsal konular okumaktan zevk alırım. Bilimsel gelişmeleri ve yayınları takip ederim. Doğa aşığıyım. Doğa gözlemlerinde zaman kavramım yiter gider. Mikro ya da makro düzey fark etmez... Eğitimin ve toplumsal bilinçlenmenin yaşamsal önemine yürekten inanmışım. Küçük yaştayken geçirdiğim beyin ameliyatının etkisi midir bilmem; dünyada bir gün tüm beyinlerin birbirine bağlanması, dolayısıyla anlama kapasitelerimizin sonsuzluğa kavuşması hayalimdir. Bir de çocukların hepsinin birlikte gülmesi… Son olarak: “Bilimsel bilgiyi küçük bir grubun tekeline bırakmak bir toplumun düşün gücünü zayıflatır, onu tinsel yoksulluğa sürükler.” sözü için Albert Einstein’a; “Gelmiş geçmiş tüm dikkat gerektiren uğraşlar içerisinde, sevmek uğraşı üzerinde gösterilen dikkat, en yaşamsal önemde olanıdır.” sözü için de Bertrand Russell’a sonsuz şükranla.

Bunlara da Göz Atın

Dünyayı Değiştiren Beş Denklem

Orijinal adı “Five Equations That Changed The World — The Power and Poetry of Mathematics” olan bu kitap 1995 …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.