Psikoloji

Psikopatlar Empati Kurabiliyor Sadece Bunu İstemiyor

Psikoloji, empatiyi “başkalarının duygusal durumlarını anlamak ve dikkatle yanıtlamak için doğal kapasite” olarak tanımlar. İlk bakışta önemsiz gibi görünse de empati, sosyalleşmemize ve diğer insanlarla iletişim kurmamıza yardımcı olan çok önemli bir beceridir. Başkalarının eylemlerini ve eylemlerinin arkasındaki nedenleri anlamamız önemlidir. Bu sayede bireyler arasında işbirlikçi davranış gelişir ve bu da bir bağ oluşturmaya yardımcı olabilir. Ancak herkes de bu yetenek yeterince gelişmemiştir. Psikopati (Psikopatlık), manipülatif, duygusal yönden acımasız ve suç işleme potansiyeline sahip kişilik yapıları için kullanılır. Empati yeteneği eksikliği de psikopatların en sık belirtilen özelliklerinden biridir.

Psikopati tespit edilmesi en zor rahatsızlıklardan biridir. Çünkü psikopatlar herhangi bir belirgin semptom göstermeden dışarıdan kesinlikle normal bir biçimde görünürler. Bu kişilerin tipik özellikleri etrafındaki diğerlerinin güvenliğini veya iyiliğini umursamamaları, değişken bir ruh haline sahip olmaları, herhangi bir empati veya vicdandan yoksun olmaları biçiminde tanımlanır. Davranışlarındaki pek çok benzerlik nedeniyle, sosyopatlar, yani sosyopatiden muzdarip kişiler psikopatlardan her zaman kolayca ayırt edilemez. Sosyopati, psikopati ve antisosyal kişilik bozukluğu aslında birbirinin yerine kullanılabilir. Ancak psikopati biraz daha ağır, daha suça yakın bir durum teşkil eder.. Ama genel olarak toplumsal normları hiçe sayan, vicdani sorumluluk yaşamayan, kuralları sürekli ihlal eden, insanların canını yakan ve bundan dolayı hiçbir pişmanlık duymayan insanların karakter özelliklerine verilen ad.

Bu tip durumlar sergileyen kişiler, kişilik özelliklerinin “karanlık üçlüsü” olarak bilinen değerlendirmede yüksek puan alırlar. Bu karanlık üçlü narsisizm (kendini önemseme), Makyavelizm (stratejik sömürü ve aldatma) ve psikopati (duygusuzluk ve sinizm) olarak tanımlanmıştır. Bu üç kişilik özelliğinden ilki olan narsisizm, empati yoksunluğu, diğer insanların ihtiyaçlarına karşı kayıtsızlık ve üstünlük duygusu gibi özellikleri içerir. Bu nedenle psikopatların empatiden yoksun olduğu kabul edilir. Ancak yeni yapılan bir araştırma, bu bireylerin başkalarının duygularını anlayabildiğini ve paylaşabildiğini gösteriyor. Anlaşılan sadece bu duyguları paylaşmak istemiyorlar yani umursamıyorlar.

Gerilim filmlerinde görmeye alışkın olduğumuz bir sahne. Araştırmalara göre genel popülasyondaki erkeklerin %1-2’si ve kadınların %0,3-0,7’si psikopattır. Ancak, psikopatik özelliklere sahip kişilerin sayısı muhtemelen çok daha fazladır. Psikopati bir spektrumdur ve hepimiz bir yerlerde bir miktar tanımlı özelliklerini barındırırız.

Psikopatlar Empati Kurabiliyorsa Tedavi Edilebilirler mi?

Bu bireylerin empati kurma becerisine sahip olup olmadığını test etmek için tüm katılımcılar, çeşitli duyguları ifade eden insanların görüntülerine baktılar. Sonrasında da her bir kişinin hangi duyguyu deneyimlediğini belirlemeleri gereken Çok Yönlü Empati Testini tamamladılar. Karanlık üçlü özelliklerinde yüksek puan alanlar, herkes kadar başarılıydı. Sonuçlar ayrıca bilişsel yeteneğin empati yeteneği ile pozitif ilişkili olduğunu gösterdi.

Daha önceki baskın düşünce [psikopatların] duyguları hissedemedikleri ve bu nedenle başkalarında duyguları hissedemedikleri biçimindeydi. Ancak bu çalışma durumu izah etmenin bu kadar kolay olmadığını gösteriyor. Anlaşılan bu kişiler empatiden yoksun değiller. Ancak onu açıp kapatmak için bir anahtarları var. Bu anahtarda varsayılan olarak kapalı biçiminde gözüküyor.

Psikologlar, psikopatların bu bozuklukla doğduklarına, yani psikopatik eğilimlere karşı genetik bir yatkınlığa sahip olduklarına inanırlar. Tıbbi araştırmalar, psikopatların normal insanların beyinlerinden yapısal olarak farklı beyinlere sahip olma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Daha spesifik olarak, beynin dürtü kontrolü ve hafıza düzenlemesinden sorumlu bölümleri psikopatlarda az gelişmiş olabilir.

Kısacası karanlık kişilik özellikleri empati kurma niyetini olumsuz anlamda etkiliyor ancak empati kurma yeteneğiyle bir ilişkisi yok. Sonuçlar, psikopatları daha fazla empati kurmaya teşvik etmenin mümkün olabileceğini gösteriyor. Ancak elbette bunun uzun vadede etkili olduğunu gösteren hiçbir kanıt yok. Psikolog Perpetua Neo’nun bu konudaki sözleri fazla da umutlanmamız gerektiğini anımsatıyor. “Okuduklarıma, duyduklarıma, şimdiye kadar gördüklerime ve deneyimlediklerime göre, karanlık üçlü kişilik bozukluğu olan insanlar değişemez ve değişmeyecek”

Kaynaklar ve İleri Okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu