FİZİK

Penguen Dışkısının Fiziği

Fizik aslında eğlencelidir...

Hiç penguen dışkısının da fiziği olur muymuş demeyin, evet olur. Hatta bu konuda 2005 Ig Nobel ödüllü bir araştırma bile mevcut. ( Not: Ig Nobel ödülleri; Harvard Üniversitesi tarafından Nobel’in bir parodisi olarak en anlamsız, saçma anlaşılabilecek ve yeniden üretilmeyecek, üretilmemesi gereken bilimsel çalışmalara verilen ödüllerdir. )

Hiroyuki Tajima ve Fumiya Fujisawa bu araştırmadan yola çıkarak penguen dışkısının fiziği hakkında yeni bir araştırma yaptılar. Çalışmaları arXiv’de yayınlandı ancak yayın için kabul edilmedi.

Uzun mesafe dışkılama konusunda yarışma yapılsa penguenler açık ara birinci olurlar. Bu sevimli su kuşları dışkılarını kendi vücut uzunluklarının neredeyse iki katı uzağına kadar fışkırtabilirler. Son yapılan çalışmada da bilim insanları onların küçük rektumlarının bunu yapmak için ne kadar güç ürettiğini ve dışkının ne kadar uzağa gidebileceğini hesaplamaya çalıştılar.

Penguenlerin dışkılama yeteneğini tahmin etmek için, araştırmacılar mide basıncı (P = P0 + Pt), atmosferik basınç (P0 = 1013 hPa) ve rektal basınç (Pt) gibi değişkenleri incelediler. (İmaj kredisi: Hiroyuki Tajima ve Fumiya Fujisawa)

Basınç, kilopaskal (kPa) adı verilen birimlerde ölçülür; burada 1 kPa metrekare başına 1.000 newton’dur. Yeni çalışmada, bilim insanları penguenlerinin rektumlarında üretilen dışkı baskının 28.2 kPa kadar olduğunu hesapladı. Bu sonuç daha önceki çalışmada yapılan tahminin yaklaşık 1.4 katı kadar idi.

Humboldt penguenleri sadece 71 cm boyunda olmasına rağmen, bilim insanları bu kuşların dışkılarının yaklaşık saatte 8 kilometre hıza ulaşabildiğini ve 134 cm öteye isabet edebileceğini de keşfettiler.

Peki ama neden?

Penguenlerin dışkılarını uzaklara yollama alışkanlığı onların yuvalarını temiz tutmasına yarıyor. Ancak bu yüksek basınçlı bu dışkılar hayvanat bahçelerinde ve akvaryumlarda bulunan penguen bakıcıları için mesleki bir tehlike oluşturuyor. 🙂

Bu nedenle bu çalışma pratikte penguenlere bakım hizmeti veren vahşi yaşam uzmanlarının kendilerine bir güvenlik bölgesi kurmalarına ve menzilden uzak durmalarına yardımcı olabilir.

Bu çalışma ayrıca okullarda öğrendiğimiz temel fizik ve matematiğin günlük hayatımızı çevreleyen çeşitli şeylerin ilginç yönlerini tanımladığını da bizlere gösteriyor.

Kaynaklar:

Penguins shoot ‘poop bombs’ more than 4 feet, incredibly important study finds; https://www.livescience.com/pengins-projectile-poo.html

Penguins Can Shoot Their Poop 4 Feet, Which Rules; https://www.popularmechanics.com/science/a33300667/penguin-poop-physics/

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu