• İlginç Sayılar

    Isaac Newton ve David Gregory Tartışması: Öpüşen Sayılar Problemi

    Bu yazımızda öpüşen sayılardan bahsedeceğiz. Ancak en başta söyleyelim. Konu aklınıza gelen ilk şey ile kesinlikle ilgili değil. Uzayda sabit noktadan eşit uzaklıktaki noktaların oluşturduğu cisme bildiğiniz gibi küre denir. Öpüşen sayı, merkezi bir küre etrafına birbirlerine ve ortadaki küreye…

  • Astronomiolbers paradoksu

    Olbers Paradoksu – Yıldızlara Rağmen Gece Gökyüzü Neden Karanlıktır?

    Yıldızları izlemek için uygun olan gecelerde bile gökyüzüne baktığımız zamanlarda çoğunlukla bir karanlık ile karşılaşırız. Burada bir yıldız, orada bir yıldız görürüz evet ama çoğunlukla Ay’dan yansıyan cılız ışıkla ve gezegenlerle yıldızlardan yansıyan daha da cılız ışıklarla yetinmek zo­runda kalırız.…

  • Nasıl Bir Eğitim?ahlak gelişimi

    İkilemde Bırakan Öyküler ve Kohlberg Ahlak Gelişimi Evreleri

    Zor bir karar almanız gerektiğini düşünün. Neyin doğru ya da neyin yanlış olduğuna nasıl karar verirsiniz? Görünen o ki bu aldığımız kararlar neyin doğru, neyin yanlış olduğu konusunda kendi iç standartlarımızı geliştirip geliştirmediğimiz ile ilişkili. Bu konu hakkındaki en önemli…

  • Toplum ve Yaşamzihinsel atalet

    Bilgi Çağı Ve Toplumsal Hastalığımız: Zihinsel Atalet

    Toplum olarak uzun yıllardır bir zihinsel atalet yaşamaktayız. Doğruyu yanlıştan ayırt etmek için hiçbir mücadele ve çaba göstermeden, nereden ve nasıl dizayn edildiği belli olmayan algılarımız ve ön yargılarımızla ani kararlar verip ya tastamam reddediyor ya da sorgusuz benimsiyoruz gelen…

  • Fizik

    Gökkuşağı Nasıl Oluşur? Bir Gökkuşağının Ardındaki Matematik

    Büyük matematikçi Isaac Newton, gökkuşağının renklerinin oluşma nedenini ilk açıkladığında şair John Keats dehşete düştü. Keats (tabii ki şiir yoluyla) matematiksel bir açıklamanın ondaki tüm şiirselliği yok ettiğini ve böylece onun gizemindeki büyüyü bozduğunu kaleme aldı. Ancak birazdan göreceğimiz gibi,…

  • Toplum ve Yaşamsagan etkisi

    Carl Sagan Etkisi ve Akademinin Popüler Bilim Fobisi

    Carl Edward Sagan tarihin en ünlü astrofizikçilerinin başında gelmektedir. Amerikalı bir gökbilimci, astrobiyolog ve yazar olan Sagan, Dünya Dışı Akıllı Varlık Araştırmasının da ilerlemesine büyük katkı sağlamıştır. 500’den fazla akademik makalenin altında imzası olan Sagan, şöhretini ise belki de yaşamış…

  • Psikolojiyıkım

    Yıkım Videoları İzlemek Neden Garip Bir Şekilde Keyif Verir?

    Muhtemelen, gerek sosyal medyada gerekse bizzat kendiniz, insanların yol kenarında veya inşaat alanı yakınlarında yıkım yapan iş makinelerini izlediğine şahit olmuşsunuzdur. Aslında yapılan araştırmalar internette en çok izlenen videoların bir biçimde yıkma, parçalama ya da tahrip etme ile ilgili olduğu…

  • Toplum ve Yaşam

    Sosyal Kanıt: Başkalarının Ne Yaptığından Bize Ne!

    “Arkadaşın bir köprüden atlasa, sen de atlar mıydın?” Muhtemelen büyürken bir çoğumuz bu soruyu ebeveynlerimizden duyduk. Aslında bu soru, başkalarının kararlarını körü körüne takip etmek yerine, bize kendi kararlarımızı vermemizi söylemenin retorik yoluydu. Ancak bir çoğumuz bu sözün anlamını tam…

  • Matematik Öğrenelimaşkın sayılar

    Sayılar Yolculuğunda Son Durak: Aşkın Sayılar

    Cebirsel olmayan sayılara aşkın sayılar (Transcendental numbers) denir. Ancak aşkın sayıların ne olduğunu anlamak için hikayeye en baştan başlamak gerekir. Bu hikayedeki en tanıdık figür saymanın ne demek olduğunu bilmezken bile belki sezgisel olarak onları tanıdığımız doğal sayılardır. Doğal sayılar,…

  • İlginç SayılarSheldon Asalı

    Sheldon Asalları: 73 Sayısı Neden En İyi Sayıdır?

    Bir TV dizisi, Sheldon Asalları isimli bilimsel bir çalışmaya ön ayak oldu. Sevilen komedi dizisi The Big Bang Theory, ileri derecede zeki olan fakat sosyal beceriler konusunda sıkıntı yaşayan iki yakın arkadaş Sheldon ve Leonard isimli fizikçilerin maceralarını konu alır.…

  • Felsefesokrates

    Sokrates Neden Felsefenin Dönüm Noktası Olarak Kabul Edilir?

    Atina sokaklarında agorada dolaşarak gördükleri kimselere türlü türlü sorular sorarak felsefe yapan ve Atinalıların bildiklerini iddia ettikleri şeyleri gerçekte bilmediklerini ortaya koyan bu sebeple de halkın öfkesini büyük ölçüde üzerine çeken bu basık burunlu, kısa boylu bilgeyi felsefe tarihinde eşsiz…

  • Sorular ve Bulmacalar

    Diophantus Denklemi: Diophantus Öldüğünde Kaç Yaşındaydı?

    Cebir soruları çözerken x + y = 7 biçiminde bir denklem görüldüğünde gözlerimiz hemen ikinci bir denklem arar. Aksi takdirde, bir çözüm bulunamayacağı duygusu vardır. Ancak, aslında çözümlerimizi tamsayı değerlerle sınırlarsak (2, 5), (1, 6), (-2,9) gibi bazı sayılar bu…

  • Nasıl Bir Eğitim?okul,öğrenciler,eğitim sistemi

    Nasıl Bir Eğitim? Okul, Birey ve Hayat İlişkisi Üzerine

    Evrenin uzun tarihlere dayanan sahnesinde kısacık birer dönemdir her insanın ömrü. Fakat ölçeği değiştirip insan algısı açısından baktığımızda 70-80 yıllık koca bir ömre sahibizdir. Yapılan hesaplamalara göre bugüne kadar 120 milyar civarında insan yaşamıştır bu dünyada. Kim bilir neler geçmiştir…

  • Psikoloji

    John Forbes Nash İle Tanıdığımız Paranoid Şizofreni Nedir?

    Paranoid şizofreni veya doktorların şimdilerde dediği gibi paranoya ile şizofreni, kişinin gerçeklik algısını etkileyen ve bunun sonucunda da halüsinasyonlar ve sanrılara neden olan zihinsel bir bozukluktur. Bu durum karşısında bir kişi neyin gerçek olduğunu veya olmadığını bilmekte zorlanacaktır. Uzun bir…

  • Geometrigen trigonometri

    Dik Üçgenler Yardımı İle Dünyayı Anlamak

    Gökyüzü, özellikle ge­celeri, o denli büyüleyicidir bu nedenle astronomi en eski bilim kabul edilir. Ancak başlangıçta ilgi duyulan astronomiden ziyade astrolojidir. Bu nedenle, günümüz astronomları astrolojiye bir şeyler borç­lulardır. Bu işe kafa yoranlar da geometriye. Yunanlar, Babilliler, Mısırlılar sadece üçgenleri…

  • Tarihzaman algısı

    Zaman Ölçümü: Aylar, Mevsimler, Yıllar ve Daha Fazlası

    İnsanın yüreğine bilim yapma ateşini düşüren ilk şey doğadaki olayların belli aralıklarla tekrarlandığını gözlemesidir. Güneş’in her sabah ufukta nereden doğduğunu işaretlemeye başlayan ilk insanın, bu işaretlerin belli bir döngü içinde gidip geldiğini gözlemlemesi sonrası duyduğu heyecan ve korku bugün bilim…

  • Psikolojikaralama yapmak

    Sıkılınca Neden Bir Şeyler Karalarız?

    Kimilerimiz derste, toplantıda ya da telefon ile konuşurken, önündeki kağıda bir şeyler karalamadan duramaz. Karşınızdaki kişinin bu hareketi yaptığını gördüğünüz zaman genelde akla ilk gelen de bu kişinin konuşmayı dinlemediği biçiminde olur. Ancak karalama yapmaya devam edin çünkü yapılan araştırmalar…

  • Mühendislik ve TeknolojiEl Cezeri

    Doğu’nun Leonardo da Vinci’si Sibernetik Bilimin Kurucusu Cezeri

    Nice bilim insanı bu kadim topraklarda yetişmiş ve tarihin tozlu sahifeleri arasında unutulmaya yüz tutmuştur. Bunlardan birisi olan El Cezeri (1136-1206) evrensel bilime hizmet etmiş ancak adını geç öğrendiğimiz dehalardan birisidir. El-Cezeri aslında “Doğu’nun Leonardo da Vinci’si” olarak da bilinmektedir.…