Mimar Sinan ve Helis Eğrileri

Mimar Sinan tarafından yapılan Selimiye Camisi; minareleri, kubbesi, müezzin mahfeli, ters lale motifi, hünkar mahfeli, akustiği, depreme dayanıklılığı ve daha bir çok kısmıyla matematiksel bir zekanın ürünü olarak ortaya çıkmıştır.

Bu yazıda üç merdivenli minarelerindeki matematikten bahsedeceğiz.

Selimiye Camisi’nin külaha kadar 70.80 metre külah ve alem dahil 85 metre yüksekliğinde, 3.80 metre çapında üçer şerefeli dört zarif minaresi vardır.

Selimiye Camii minarelerinden ikisinin üçer merdiveni vardır. Bu minareler cami avlusunun kuzeydoğu ve kuzeybatı köşelerindedir.

Merdivenler üç ayrı şerefeye çıkacak olan müezzinlerin birbirlerine engel olmadan çıkmalarını sağlar. Bir merdiven doğrudan üçüncü şerefeye çıkarken diğer merdiven ikinci ve üçüncü şerefeye, bir diğeri ise birinci ve üçüncü şerefeye çıkar.

Merdivenlerde Nasıl Bir Matematiksel Yapıdan Yararlanmış?

Mimar Sinan inşa ettiği merdivenlerde helisten (sarmal) ilham alıyor. Helis eğrisini en sade dille şöyle açıklayalım: Normal boyutlarda bir kağıdın sol alt köşesinden sağ üst köşesine bir doğru çizip, sol kenarı ve sağ kenarı uç uca gelecek şekilde bir rulo oluşturduğumuzda çizdiğimiz doğru bir helis oluşturmuş olur. Helis bu aşamalarla oluşturulan eğrilerin en kısasıdır.

Helis-Eğrileri, Mimar Sinan

Mimar Sinan Edirne’deki Selimiye Camii’nin üç merdivenli minarelerinde helis eğrisinin en güzel uygulamalarından birini göstermiştir.

Minareler hem üçer şerefeli, hem de olabildiğince ince olacaktı. Ayrı merdivenleri kullanan kişiler de birbirini görmeyecekti. Bunu ancak mükemmel matematik bilgisi ile mimari dehasını birleştirebilen Koca Sinan yapabilirdi.

Böyle bir projeyi düşünmek bile cüret isterdi. İşte bu da Sinan gibilerle, sıradan olanlar arasındaki farktır.

Mimar Sinan Kimdir?

Osmanlı İmparatorluğunun yükseliş döneminin baş mimarı olan Mimar Sinan, Kanuni döneminde 28 yıl, II. Selim döneminde 8 yıl ve III. Murat döneminde de 14 yıl olmak üzere toplamda 50 yıl hizmet verdi.

Devşirme zamanında İstanbul’a getirildiğinde Yeniçeri olarak yetiştirilmek üzere acemi ocağına yerleştirildi. Burada yedi yıl eğitim aldıktan sonra yeteneğine bağlı olarak köprücüler sınıfına alındı. Bulunduğu süre içerisinde İstanbul’un en önemli ustalarıyla çalışma ve ders alma şansı yakaladı. Bu ustaların arasında Beyazıt Camii’nin ustası Mimar Hayrettin de vardı.

Ancak Mimar Sinan’ın yeteneğini geliştiren en önemli unsur, çıktığı seferlerde görüp incelediği sanat eserleriydi. Mimar Sinan, katıldığı seferlerde Suriye, Mısır, Irak, İran, Balkanlar, Viyana’ya kadar Güney Avrupa’yı görüp mimari eserleri inceledi ve kendisi de birçok eser verdi.

Eserleri

Mimar Sinan 92 cami, 52 mescit, 55 medrese, 7 darül-kurra, 20 türbe, 17 imaret, 3 darüşşifa (hastane), 6 su yolu, 10 köprü, 20 kervansaray, 36 saray, 8 mahzen ve 48 de hamam olmak üzere 365 eser vermiştir.

Bilinen en büyük eseri ise kendisin de ustalık eserim dediği Edirne’deki Selimiye Camii’dir.

Hazırlayan: Yavuz Atçı

Kaynaklar:

www.mimarsinan.gen.tr/mimar-sinanin-eserleri-ve-hayati-kisaca/

www.zulalmelek.wordpress.com/2016/03/24/sinani-bas-mimar-yapan-matematigi/

Matematiksel

Matematiksel

Bu yazı gönüllü yazarlarımız tarafından hazırlanmış veya sitemiz editörleri tarafından belirtilen kaynaktan aslına uygun kalınarak eklenmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı