MATEMATİKMATEMATİK TARİHİ

Matematik Formülleri Bazen Güzel Bazen de Çirkin Olabilir

Matematiksel formüllerdeki karmaşık sayı ve harf dizileri beynimizde sanatsal bir başyapıtın ya da büyük bestecilerin elinden çıkmış müzik eserlerinin yarattığı etkiyi uyandırıyor.

Araştırmacılara göre güzelliğe dair temel nörobiyolojik bir altyapıya sahibiz.

Frontiers in Human Neuroscience dergisinde yayınlanan çalışmada yaşları 22 ile 32 arasında değişen 15 matematikçiye değerlendirmeleri için 60 tane formül sunuldu.

Sonuç: Bazı matematik formülleri beyindeki duygulanım merkezlerini bir sanat eseri görmüşçesine etkiledi.

Muhteşem Bir Güzellik: Euler Formülü

Yeterli eğitimi almamış birisinin gözünde Euler formülü farklı gözükmeyebilir ancak kendisi bazı matematikçilerin bir numarası oldu.

Baktığınızda çok basit ancak çok  derin olan eşitliğin sadece en önemli 5 matematiksel sabiti (sıfır, bir, e, pi ve i) içermesi, birbiriyle ilgisiz görülen ve son derece karmaşık olan pi, e ve i sayılarının bu formülde yan yana olmaları ayrıca formülün toplama ile üstel sayılar gibi temel işlemleri içermesi bir çok kişi için etkileyici elbette…

Matematikçi Marcu du Sautoy’a göre de matematikte “mutlak” bir güzellik var ve bu güzellik her matematikçiyi motive ediyor.

Kendisi “Fermat’nın Küçük Teoremi”ni sevdiğini söylüyor. Fermat, teoreminde dörde bölününce 1 kalanını veren herhangi bir asal sayının, iki tam kare sayının toplamı olduğunu göstermiştir.

“Örneğin, 41 bir asaldır ve 4 bölündüğünde 1 kalanını verir. Ayrıca 25 ile 16’nın toplamıdır (52+42).

Böylelikle, dörde bölünüp bir kalanına sahip olan asal sayılar iki sayının karesi olarak yazılabilir; bunda güzel bir şeyler var. Asalların ve tam karelerin aralarında bir bağlantı olması umulmadık bir durum gibi gelebilir ancak kanıtın gelişimini gördükçe iki kavramın, bir müzik parçasındaki ahenk gibi birbiriyle nasıl iç içe geçmiş olduğunu anlıyorsunuz.”

Çalışmada matematikçiler, Srinivasa Ramanujan’ın sonsuz serileri ile Riemann’ın işlevsel eşitliğini en çirkin formüller olarak seçtiler.

Euler eşitliğinin sade güzelliğini ile Ramanujan sonsuz seriler denklemiyle karşılaştırırsak:

Ramanujan’ın 1/π için sonsuz seriler denklemi halen kullanımda ve son derece işlevsel. Ancak içeriğindeki 9801, 26390 gibi sayılar yüzünden çirkin seçilmiş.

Cornell Üniversitesi uygulamalı matematik bölümünden Dr. Steven Strogatz’a göre ise bazı matematik formülleri son derece güzelken bazıları da inanılmayacak derecede kötü şakalara benziyor.

Bu formüllerin bize güzel veya çirkin olarak gelen görünümleri, estetik algısının beynimizde ne şekilde işlediğini anlamak üzerine araştırmalara konu olmaya devam etmekte.

Ahmet Caner Sönmez

Çeviri Kaynak: BBC , Huffington Post 

Kaynak Makale:  The experience of mathematical beauty and its neural correlates

Yardımcı Makale: Tübitak Bilim Genç Matematiksel İfadelerdeki Güzellik

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

a. caner sönmez

yaşamı anlamlandırma yürüyüşünde, "hiç" olmaya giden yoldayım. bir gün tüm beyinlerin birbirine bağlanması, dolayısıyla birbirimizi doğru anlama kapasitelerimizin sonsuzluğa kavuşması hayalim. ve çocukların hepsinin birlikte gülmesi, doyması, doğru yaşaması.. “Bilimsel bilgiyi küçük bir grubun tekeline bırakmak bir toplumun düşün gücünü zayıflatır, onu tinsel yoksulluğa sürükler.” Albert Einstein “Gelmiş geçmiş tüm dikkat gerektiren uğraşlar içerisinde, sevmek uğraşı üzerinde gösterilen dikkat, en yaşamsal önemde olanıdır.” Bertrand Russell "Meselemi hiç'e bıraktım." Max Stirner

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı