Anasayfa » BİLİME YÖN VERENLER » Matematikçi, Şair ve Devrimci Sophia Kovalevskaya

Matematikçi, Şair ve Devrimci Sophia Kovalevskaya

Yaşam boyu Matematik Profesörü” unvanını elde eden ve bir matematik yayınında editörlük yapan ilk kadın.

Ama sadece matematikçi değildi; kadın hareketi öncüsüydü, devrim çağrıları yaptı, şairdi, yazardı, Faris Komünü’nde yaralananlara hemşire oldu ve dersler verdi.

Ancak bu tercihi nedeniyle Avrupa’da pek çok üniversitede zorluklarla bulduğu öğretmenlik konumunu kaybetti.

1850 yılında Moskova’da doğan Kovalevskaya’nm babası Rus Ordusu’nda asker, annesi ise Alman’dı. Hem anne hem de baba tarafından iki büyükbabası da matematikçi olan Sofia’nın matematikle tanışması duvar kağıtları aracılığıyla oldu.

Çocukluğunda babasının duvar kağıdı olarak integral ve diferansiyel notlarını tuttuğu müsvedde kağıtlarını kullanması matematiğe olan ilk ilgisini uyandırdı.

19. yüzyılda Rus üniversiteleri kadınlan kabul etmek istemediği için Kovalevskaya yurtdışına gitmek istedi. Fakat babası, kızının eğitimi konusunda çağının ilerisinde bir tutum takınsa da, üniversite eğitimi alması için bekar olarak yurtdışına gitmesine izin vermedi.

Ancak bu engel Sophia’yı durdurmaya yetmedi.

Bu yüzden Almanya’da paleontoloji öğrencisi olan Vladimir Kovalevsky ile anlaşmalı bir evlilik yaptı ve 1869’da kız kardeşini ele alarak Avrupa’ya, Heidelberg Üniversitesi’ne gitti. Fakat Heidelberg’de de aynı engellerle karşılaştı.

Bu parlak öğrenci, kadın olduğu için üniversiteye kabul edilmedi. Ancak mektupla takip edebilmesine izin verilen dersler sonucunda, çağının en iyi matematikçilerinden biri olan Karl Weierstrass’ın yanına, Berlin Üniversitesi’ne gitmeye karar verdi.

Berlin’de ele durum Heidelberg’den farklı değildi. Bunun üzerine Weierstrass’a mektupla başvuran Kovalevskaya, onun özel öğrencisi olmayı talep etti. Weierstrass ona, çözeceğini pek de ummadan bazı sorular gönderdi. Bu sorulara getirdiği çözümler Weierstarss’ı çok etkiledi ve matematik için verimli bir hoca-öğrenci ilişkisi başlamış oldu.

Weierstrass’la sürdürdükleri 4 yıllık çalışmanın ardından, Kovalevskaya’nın yazdığı 3 makale, Göttingen Üniversitesi’nden doktora derecesi almasını sağladı.

Parçalı diferansiyel eşitlikler üzerine olan ve 1874 yılında ona bu dereceyi kazandıran makale bugün Cauchy-Kovalevskaya Teoremi olarak da bilinir.

Kovalevskaya ve eşi, doktora derecesini almasının ardından Rusya’ya dönerler, ancak bir türlü hak ettikleri bir konumda çalışma koşulları elde edemezler.

Bu dönemde Kovalevskaya romanlar yazar ve eserleri pek çok dile çevrilir. 6 yıllık bir sürenin ardından 1883’de Kovalevskaya Berlin’e ve matematiğe geri döner ve Stockholm Üniversitesi’nde ders vermeye başlar.

Ancak bu derslerin parasını üniversite değil, öğrencileri ödemiştir. 1888’de Satürn’ün dönüşüyle ilgili çalışmaları Fransız Kraliyet Akademisi’nin verdiği Bordin Ödülü’nü kazandırır. 1889’da da İsveç Bilimler Akademisi’nin ödülünü ve yaşam boyu profesörlük unvanını kazanır.

Gülzerin Kızıler

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Yazıyı Hazırlayan: Matematiksel

Avatar
Bu yazı gönüllü yazarlarımız tarafından hazırlanmış veya sitemiz editörleri tarafından belirtilen kaynaktan aslına uygun kalınarak eklenmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.