ZİHİN AÇAN YAZILAR

Matematik Dehalarında Yeteneğin Şekillenmesinde Aile Rolü

Bir matematik dehasının matematik tutkusuna sahip olmasında ailesinin rolü nedir? Ya da yaşanan sosyal – ekonomik zorluklar matematik öğrenmeye ne kadar engeldir?

Gelin bu yazıda tarihteki bazı ünlü matematikçilerden örnekler vererek bunu sorgulayalım. 

Ailesi Tarafından Engellenmiş Matematikçiler

Matematik Dehalarında Yeteneğin Şekillenmesinde Aile Rolü

Blaise Pascal

Fransız matematikçi, fizikçi ve yazar olan Pascal’ın babası avukat ve amatör bir şekilde matematikle ilgilenen biriydi. Oğlunun matematikten önce farklı şeyler öğrenmesi gerektiğini düşünerek 15 yaşına kadar evden matematik dökümanlarını kaldırmıştır.

Fakat Pascal’ın 12 yaşında Euclid’in (Öklit) bazı geometri ispatlarını Öklit’in kitabına bakmadan yapması; 14 yaşındayken Mersenne tarafından düzenlenen bilim tartışmalarına davet alması; 16 yaşında konikler üzerine bir eser yazması; 18 yaşındaysa 50 prototipi inceleyerek özgün bir hesap makinesi icadı kendisine daha çocuk yaşta bir dahi gözüyle bakılması için yeterli olmuştur.

Matematik Dehalarında Yeteneğin Şekillenmesinde Aile Rolü

 Leonhard Euler

Babası papaz olan Euler, matematikle ilgilenmek istese de babası tarafından engellenmek istenen matematikçilerden bir diğeridir. Oğlunun kendi yolundan gitmesini isteyen baba, oğlunun üniversite eğitiminde ilahiyat, Yunanca ve İbranice almasını istemiş ve Euler, Basel üniversitesine bu amaçla giderek eğitim almıştır.

Bu esnada, Euler’in yeteneğini fark eden aile dostlarından Bernoulli ailesinin ünlü matematikçilerinden olan Johann Bernoulli, Euler’in matematikçi olmasında baba Paul Euler’i ikna etmeyi başarmıştır.

Böylece, Euler matematik yeteneğini ömrü boyunca çok başarılı bir şekilde sergilemeyi başarmış hatta matematikçiler arasında adını ilk sıralarda saydıklarımız arasına girmiştir.

 Karl Weierstrass

Matematik Dehalarında Yeteneğin Şekillenmesinde Aile Rolü

Babası kültürlü ve idealist olmasına rağmen otoriter ve inatçı olduğu için bu durum çok kere aile içerisinde sorunlar yaşanmasına neden olmuştur. Babası Weierstrass’ın matematik yeteneğini dikkate almadan onu hukuk okumaya zorlamıştır.

Zoraki gittiği bu okulda kendisini bulamayan fakat matematikle ilgilenmeye devam etmiş olan Karl Weierstrass, mezun olmadan geri dönmüştür. Bundan sonra öğretmenlik mesleğine girerek kendisini tamamen matematiğe vermiş ve matematik cevherini ortaya çıkarmaya başlamıştır.

 Sophie Germain

Matematik Dehalarında Yeteneğin Şekillenmesinde Aile Rolü

Sophie Germain 18. yy Avrupa’sında matematikle uğraşmanın kadınlar için tuhaf geldiği yıllarda ailesinin kendisine çalışma yasağı koymasına rağmen, yorganın altında gece geç saatlere kadar çalışmış birisidir.

Bir gün ailesi durumu fark etmiş, sonunda Germain’in çalışmasına izin vermeye başlamıştır. Daha detaylı bilgi için: Marie Sophie Germain

Fakirlikle mücadele eden matematikçiler

Yukarıda değinilen matematikçiler, genellikle çocuğunu matematik kulvarında yetiştirmek istemeyen ya da matematiği yasaklayan ailelerle ilgiliydi. Bunun dışında, bazı ailelerin ise manevi destekten ziyade maddi destek olamayacak kadar fakir olmalarına rağmen çocuklarından bazılarının usta matematikçi olabildiğini görüyoruz.

George Boole

Matematik Dehalarında Yeteneğin Şekillenmesinde Aile Rolü

İngiltere’nin Lincoln şehrinde tüccar bir babanın oğlu olan Boole, fakirlik nedeniyle çocukluğunda iyi bir eğitim alamamıştır. 16 yaşında, ailesinin geçimini sağlamak için asistan öğretmen olarak çalışmaya başlamış bu arada matematikle ilgilenmeye devam etmiş ve 19 yaşında kendi okulunu açmıştır. Yunancayı kendi kendisine çalışarak öğrenmiştir. Herhangi bir yardım almadan cebirde usta olmayı başarmıştır.

Augustin-Louis Cauchy

Matematik Dehalarında Yeteneğin Şekillenmesinde Aile Rolü

Babası kültürlü bir avukat olan Cauchy’nin ise yıllar sonraki mektubunda şu gerçek ortaya çıkmıştır: ‘250 gramdan fazla ekmeğimiz olmazdı, bazen bu da bulunmazdı. Bunun yanında bize tahsis edilen birkaç bisküvi ve pirinç de olurdu arada bir.’ Ailesi çocuklarına rahat bir hayat ortamı sağlamaya çalışmış olmasıyla birlikte Cauchy’nin başarısının görülmesinde asıl etken kapı komşusu olan Laplace olmuştur.

Pierre-Simon Laplace

Matematik Dehalarında Yeteneğin Şekillenmesinde Aile Rolü

Laplace’ın çocukluğuyla ilgili bilinen, kökeninin fakir bir köylüden gelmesi ve bundan dolayı kendisinin utanç duymasıydı. Tüm yaşamı boyunca bu duygu ve düşünceden kendisini kurtaramamıştır. Bu da onun zayıf bir yanı olarak değerlendirilebilir. Çok küçük yaşlardan itibaren matematiğe karşı ilgisinin olduğu bilinmektedir.


Her iki kategoride de zaman her ne zorluklar getirirse getirsin, matematiğe tutkuyla bağlı olmanın ve bu tutkunun aşamayacağı zorluğun olmadığından kasıtla varlığını ispat etmeye çalışan matematikçilerin bu gezegende yaşamış oldukları görülmektedir.

Matematikçileri bu derece tutkuyla bağlayan ve onları sürükleyen GERÇEK neydi? Bu gerçek bilindiğinde şimdiki ebeveynler çocuklarına bu gerçekleri öğreterek gerçek matematik tutkusunu aşılayabilirler mi?

Bülent KAYGIN

Matematiksel

Bülent Kaygın

Matematikte üstün yetenekli öğrencilerin motivasyonu üzerine doktora yapmaktayım. Bilim, felsefe, psikoloji ve özellikle matematik üzerine öğrenmeyi seven biriyim. Matematik olimpiyatları ve içerisinde matematiğin de olduğu her türlü disiplinlerarası proje geliştirmeyle ilgileniyorum. Bunun dışında, vakit buldukça basketbol oynamayı-izlemeyi ve gitar çalmayı severim. Matematiksel.org 'un matematik ve matematik eğitimine yönelik topluma pozitif yönde rehberlik etmesini destekliyor ve bu anlamda katkımın olmasını ümit ediyorum. Yapıcı eleştirilerinizi bekliyorum. Herkese iyi okumalar:)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı