Bilim Haberleri

Mars Başarısının Ardındaki Beyin: Diana Trujillo

Diana Trujillo Perseverance Mars keşif çalışmasının ardındaki beyinlerden birisi. Bir azim ve başarı hikayesi aktaralım.

ABD’ye sıfır İngilizce ve cebinde sadece 300 $ ile seyahat eden Diana Trujillo’yu tanıyalım bugün kısaca. Kendisi ülkesini yani Kolombiya’yı en iyi şekilde temsil etmeye ve çalışmalarında her seferinde daha iyisini yapmaya çalışan bir mühendis. Diana Trujillo ayrıca Perseverance Mars keşif çalışmasının ardındaki beyinlerden birisi. Mühendis diyoruz ama onun ilk mesleği mühendislik değil. Zamanında temizlik hizmetlisi olarak da çalışmış olan Diana. Kendisi bu mesleğine de sahip çıkıyor. Yoluna çıkan her şeyi bir fırsat olarak gördüğünü açıklayan Diana hiçbir zaman ”Şu anda bir banyoyu temizlediğime inanamıyorum” gibi bir zihniyete kapılmadığını belirtiyor. Mühendis olmadan önce bu görevini sürdürürken de mutluymuş. Bir işim olduğu için, yemek satın alabildiğim ve uyuyacak bir evim olduğu için mutluyum diye düşünüyormuş. Sahip olduğu bu bakış açısının, bugün bile hayatı farklı görmesine yardımcı olduğunu belirtiyor.

Diana Trujillo Kimdir?

Kolombiya’da doğup büyüyen Diana Trujillo, ülkesinde çok fazla şiddet olduğunu, bu yüzden çocukken gökyüzüne ve yıldızlara bakmanın onun için en güvenli yer olduğunu belirtiyor. Diana, Latin Amerika’daki pek çok kişi gibi kadının evde olup kocasına kendisini adaması gerektiğine (!) inanan bir ailede büyüdüğünü söylüyor. Diana’nın annesi de Diana’nın babasıyla tanıştığında tıp fakültesini bırakmış. Annesiyle babası boşandıklarında, Diana ve annesine hiç ama hiçbir şey kalmamış.

Diana, yemekleri bile olmadığını; öğle yemeği olarak bir yumurta kaynatıp ikiye bölerek günlük öğle yemeği ihtiyaçlarını karşıladığını belirtiyor. İşte o zamanlarda, sadece çimlere uzanıp gökyüzünü izlemek en büyük zevkiymiş. Orada Dünyadaki yaşamdan daha iyi bir şey olmak zorunda olduğunu hayal ederek motive olmayı başarıyormuş. Diana 17 yaşındayken o iyi şeyi bulmaya koyulup cebinde sadece 300 dolarla Miami’ye gitmiş. O sırada da hiç İngilizce bilmiyormuş. Küçük bir kız iken, ailesindeki kadınların çokça pes ettiğini görüp inat etmiş. Rüyalarından vazgeçmemesini gerektirecek ”Azime” sarılmış. Perseverance çalışmasının ardındaki beyinlerden biri olmayı başarması da tam da bu azime yakışmıştır. Ailesindeki kadınlara önemli olduğunu göstermeye kendini adamış bir kere Diana. Bulabildiği her işte çalışmış. Hem geceleri çalışmış, hem oda ve banyo temizliği hizmetinde bulunmuştur. Böylece çabalamaktan hiç vazgeçmemiş bir insana dönüşmüştür.

“Sadece çimlere uzanıp gökyüzüne baktığımı ve ‘Orada, buradakinden daha iyi bir şey olmalı’ diye düşündüğümü hatırlıyorum.”

NASA’ya Yolculuk

Çabaları Diana’ya Florida Üniversitesi’nde Havacılık ve Uzay Mühendisliği kapılarını açmış. Ancak başlangıçta, orada az sayıda Latin kökenli insan olduğu için “Burada olmamalısın, neden buradasın?” diye düşüncelere kapılmış. O zamandan beri oradaki birkaç Latinden biri olan Diana, çıtayı hep yüksekte tutmuş. Çabaları sonucu geçtiğimiz günlerde dünyada çok büyük bir yankı uyandıran NASA’nın Perseverance Mars projesinin Uçuş Direktörü olmuş. STEM alanlarında Latinlerin temsilini artırmanın yolunun rol modellerden geçtiğine inanan Diana Trujillo bu sorumluluğu memnuniyetle üstlenmiş. Çocuklar için örnek olmak isteyen Diana için NASA da bir ilki gerçekleştirmiş. NASA, ilk İspanyolca yayını olan “Juntos perseveramos” programını yapmış. Yayın 2,5 milyondan fazla izlenmiş.

Diana Trujillo. diğer gezegenlerde yaşam olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilecek robotik tasarımı çalışmasına devam ediyor. Kendisi Evrende yalnız olup olmadığımızı anlamanın nihai bir soru olduğunu düşünüyor. Mars’taki operasyonların bir yılı içinde bu soruyu yanıtlayabilmeyi mümkün kılmak isteyen Diana’nın örnek olmasını dileriz.

Matematiksel

Ceren Demir

Kendini, insanları, dünyayı tanıma ve anlama çabasında, belki de kaosta olan; filmin oyuncularından, dünya üzerindeki küçücük noktalardan biriyim.. Dokuz Eylül Üniversitesi'nde Ekonomi bölümünde yüksek lisansa devam ediyorum ve İstanbul Gelişim Üniversitesi'nde akademik görevimi sürdürüyorum. Spora, sanata (özellikle resim sanatı), müziğe, doğaya, doğa sporlarına, felsefeye, psikolojiye, kitaplara, filmlere düşkünüm.. Okumayı, yazmayı, öğrenmeye çabalamayı çok seviyorum. Küçük yaşlardan itibaren birikmiş 9 adet günlüğüm var. Amaçlı ve amaçsız yaşamanın çeşitli noktalardan artı ve eksileri olduğunu düşünsem dünyadaki her şeyin gelip geçici olduğuna inanıyorum. Yine de -her şeye rağmen- ben uzun süredir amacı olanlardanım.. Buradan enerji sağlayabiliyorum.. Çoğunlukla enerjik, dışa dönük olsam da yeri geldikçe oldukça içe kapanmaya ve yalnızlığa susayabiliyorum. İkisi de keyifli ve öğretici.. Matematiksel sitesinin öncelikle hayranı olan bir okuruyum sonra Matematiksel’e katkı sağlamaya çalışan enfes ekibin bir parçasıyım. Özetle bu dünyayı bir rüyaymış gibi (Is this the real life? Is this just fantasy?) hissedip iyi bir insan olarak '‘kalmaya'’ çabalayan, sonsuzmuş gibi üretmeye çalışan insanlardan olarak; bahsettiğim 'bencil' bilgilerimi önemsiz sayıyorum. Sadece denizdeki kum tanelerinden biri olduğumun farkındayım. Ancak okyanusları merak etmekten vazgeçemiyorum. Yaşam keşifle canlanıyor.. (Instagram veya Facebook hesabım yoktur. Fotoğrafımı ve adımı kullanarak sahte hesap açıldığını öğrendiğim için bu bilgiyi belirtmek durumundayım.)