Marka ve Manipülasyon

İletişim, iletilmek istenen bilginin hem gönderici hem de alıcı tarafından anlaşıldığı ortamda bilginin bir göndericiden bir alıcıya aktarılma sürecidir.

Çeşitli gelişmeler sonucunda iletişim süreçleri evrilmiş ve ihtiyaçlar, iletişimi bir manipülasyon aracı haline getirmiştir.

Tarihsel süreç içerisinde sosyal yaşamın evrilmesiyle, kitleler oluşmuş ve kitle oluşumu ötekinin düşüncesine hakim olma arayışını doğurmuştur. Birlikte yaşam kültürü, ticaret, yönetim ihtiyacı ve temel toplumsal dinamikler ortak kitlesel hareketleri gerekli kılmıştır.

Sanayi devrimi sonrası kırdan kente göç eden toplumun; bireysel yaşamı iç dinamikler bakımının tekil görünüşe sahip olsa da; sonuçları bakımından büyük kitlesel güdülerle çevrelenmiştir. Tüm bu süreçler kitle iletişim araçlarının gelişimiyle ‘’manipülasyon’’ kavramını doğurmuştur.

Sanattan, siyasete, ticaretten, spora birçok alanda insan yaşamını yönetme ve yönlendirmeyi amaçlayan manipülasyonlar neredeyse yaşamın parçası haline gelmiştir. Birçok lider bu yöntemle kitleleri peşinden sürüklemiş, tüketim kültürünün oluşumu bu süreçlerle oluşturulmuş, kültürel alışkanlıklar ‘’algı yönetimi’’ ile günümüzdeki şeklini almıştır.

Manipülasyon: ‘’Yönlendirme Seçme, ekleme ve çıkarma yoluyla bilgileri değiştirme’’ anlamına gelir ve çeşitli manipülasyon teknikleri bulunmaktadır:

Yalan söyleyerek manipüle etme, duyguları kullanarak manipüle etmek, aşağılama ve provokasyonla manipüle etmek, yanlış olana yönlendirme, salt beyin yıkayarak manipüle etmek, duygusal şiddete mahrum bırakmak, egoyu okşayarak manipüle etmek, dijital manipülasyon. 

Tüm bu teknikler içerisinde yaygın olarak kullanılan ve günümüze dek etkileri devam eden dijital manipülasyon, tarih boyunca birçok alanda algı yönetimi aracı olarak kullanılmıştır. 

Tarihte ilk fotomontaj 1857 yılında 32 negatifin bir araya getirilmesiyle Oscar Rejlander tarafından yapılmıştır. Hayatın İki Yüzü olarak adlandırılan çalışma. 1900’lü yıllarda görsel sanat olarak kabul edilen fotomontajın ilk örneğidir.

Abraham Lincoln’ün (1860) yılına ait bu portresi aslında güneyli politikacı John Calhoun’ un vücuduna ait. Lincoln‘un kafası Calhoun’un vücuduna eklenmiş.

Stalin’in sağındaki komiser, görevden alınınca fotoğraftan da silinmiştir. (1930)

Adolf Hitler ve Goebbels bu fotoğrafta birlikteydi. Ancak Hitler’in gözünden düşen Goebbels fotoğraftan da çıkarılmıştır. (1937)

Manipülasyon reklam, moda, ticaret vb. birçok alanda kullanılmıştır. Süreç, ne düşünmemiz gerektiği konusunda yönlendirmekle kalmayıp, neyi tüketeceğimizin belirleyicisi olmuştur.

1850’lerde bir çadır bezi üreticisinin maden ve petrol işçilerine yönelik çıkarmış olduğu kot pantolon; oluşturulan algı yönetimi ile gençlerin bağımsızlık simgesi haline getirildi. Şapkadan çıkan entelektüellik, pipodan tüten bilim ateşiyle; kitleler, tükettiği ürünle sıfatlandırılan birer manipülasyon aracı haline geldi.

 “Günümüzde insanların mutluluğu eğlenmektir. Eğlenmek, yutmanın, almanın verdiği doygunluğu getirir, güzel şeyler, güzel, yerler, yiyecek, içecek sigara, insanlar, konferanslar, kitaplar, filmler, yoğaltılır, yutulur. Dünya bizim açlığımızı doyuracak kocaman bir elma, kocaman bir şişe, şişkin bir memedir; biz emeriz, hiç durmadan bir şeyler bekleriz, bir şeyler umarız ve hiç durmadan umut kırıklığına uğrarız. Kişiliğimizi almak, değiş tokuş etmek, tüketmek üzerine kurulmuştur; ruhsal olsun, nesnel olsun her şey yoğaltılacak bir nesnedir (Eric Fromm, Sevme sanatı).”

Bir kapitalizm fantezisi olan marka toplumu; illegal kölelikten, legal kölelik olan fabrikalaşma sürecine manipülasyonun kanatları altında ‘’markalarla’’ geçmiştir. Marka ve manipülasyon dijital çağın kimliksiz toplumunu güdüleme aracıdır.

Nurgül Ergül

Matematiksel

Matematiksel

Bu yazı gönüllü yazarlarımız tarafından hazırlanmış veya sitemiz editörleri tarafından belirtilen kaynaktan aslına uygun kalınarak eklenmiştir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu
Insert math as
Block
Inline
Additional settings
Formula color
Text color
#333333
Type math using LaTeX
Preview
\({}\)
Nothing to preview
Insert
Kapalı