ZİHİN AÇAN YAZILAR

Da Vinci Bir Göz Bozukluğu Nedeniyle mi Dünyayı Farklı Görüyordu?

Leonardo da Vinci’yi konu alan portre ve heykellerin analizi, onun bir gözün hafifçe dışa doğru bakmasına yol açan ekzotropiden muzdarip olabileceğini düşündürüyor. Bu durum, onun bir yandan modele bakıp bir yandan düz tuvali boyarken 3B ve 2B görüş arasında geçiş yapmasını sağlamış olabilir.

JAMA Oftalmoloji dergisinde yayınlanan bir makaleye göre, Rembrandt, Degas, Picasso ve Giovanni Francesco Barbieri gibi Leonardo da Vinci de nadir görülen bir göz bozukluğuna sahip gibi gözüküyor. 

Onun eşsiz yetenekleri, dünyayı farklı şekilde görebilme yeteneğinin bir sonucu olduğu söylenebilir bu durumda.

Strabismus veya bilinen adıyla şaşılık, uzaktaki bir cisme baktığında görme eksenlerinin normal paralelliğinin bozulmuş olması halidir.

Bu durumda hastanın bir gözünün foveası ile cisme bakarken diğer gözünde görüntünün fovea dışında bir başka noktaya düştüğü için, çift görme gerçekleşir, beyin de kayan gözdeki görüntüyü baskılar, yanlış hizalanmış göze giren herhangi bir görsel girişi göz ardı eder.

Binoküler görmenin tek gözle görmeye oranla üstünlükleri vardır. Bunlar görme alanının iki göze ait alanların birleşmesi nedeniyle genişlemesi, fizyolojik kör noktaların diğer gözün görme alanı tarafından kompanse edilmesi ve gerçek bir derinlik algısının ancak binoküler görmeyle mümkün olmasıdır.

Göz Bozukluğu Bir Ressam için Avantaj Olabilir

da vincinin dehasi bir goz bozuklugundan olabilir
Leonardo da Vinci’nin “Salvator Mundi” sinin yakın bir fotoğrafı. (Christopher Tyler / Amerikan Tıp Derneği)

Londra Şehir Üniversitesi’nde profesör ve San Francisco’daki Smith-Kettlewell Göz Araştırmaları Enstitüsü’nde araştırmacı olan Christopher Tyler, 20 yıla yakın bir süre Da Vinci’nin yaşamını ve eserlerini araştırdı ve devamında resimlerde gözlerin belirgin bir şekilde ayrıldığını fark ederek bu araştırmayı başlattı.

Tyler, da Vinci’nin görünümünü yansıttığı düşünülen altı eserle (iki heykel, iki yağlı boya ve iki çizim) matematiksel analizler yaparak teorisini desteklemeye koyuldu. 

Tyler, her bir resimdeki gözbebeği, irisler ve göz kapaklarına daire çizerek ve pozisyonlarını ölçerek göz durumunu değerlendirdi.

Ölçümleri bir açıya dönüştürdüğü zaman, sonuçlar Da Vinci’nin ekzotropya eğilimi gösterdiğini, bir gözün rahatladığında dışarıdan -10.3 derece dönmesini sağladığını gösterdi. Fakat sanatçı, odaklandığında gözünü normal hizaya getirebiliyordu.

Ancak bu araştırmaya gelen eleştiler de var. Bu eleştirilerin temelinde yatan neden, da Vinci’nin kendi portrelerini yapmayı sevmemesi ve araştırmada kullanılan heykel ve resimlerdeki yüzün  ona ait olduğuna dair kesin kanıt bulunmaması.

Dezavantaj olarak düşünülen kusurlar, anlaşılan bazen avantaja da dönüşebiliyor.

Kaynak ve İleri Okumalar:

https://www.iflscience.com/health-and-medicine/was-da-vincis-brilliance-the-result-of-a-common-eye-condition/

http://www.klinikgelisim.org.tr/kg_25_2/8.pdf

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu