Komplo Teorilerini Açıklığa Kavuşturan Denklem

Komplo teorilerini severiz. Ancak acaba bu teorilerin doğruluk payını matematik yardımı ile ispatlayabilir miyiz?

En çok bilinen bir kaç teoriyi ele alalım.

  • Aya gerçekten gidildi mi, yoksa bu başarılı bir senaryo muydu?
  • Aşılar bizi hasta etmek için mi uygulanıyor?
  • Kansere tedavi bulundu ama ilaç firmalarının baskısı nedeniyle bu açıklanmıyor mu?
  • İklim değişikliği diye bir şey yok mu?
  • Dünya düz ama Nasa bunu bilmemizi istemiyor mu?

Yukarıdaki liste uzayıp gider…

Maalesef, aramızda bulunan yaratıcı komplo teorisyenleri için, tüm bu soruların kendilerince doğru bir cevabı var.

Bu durum Oxford Üniversitesinde matematikçi olan David Grimes‘ın aklına ilginç bir araştırma getirmiş.

Kendisi binlerce insanın inandığı ünlü komplo teorilerinin bazılarını ve bugüne kadar ulaşma olasılığını bir denklem yardımıyla hesaplamış.

Plos One’da yayınlanmış olan denklem üç faktörden oluşuyor: söz konusu komplocu sayısı, iddia edilen komplo gerçekleştiğinden bu yana ne kadar zaman geçtiği ve “komplonun başarısız olma olasılığı”.

Dr Grimes, denklemini en ünlü komplo teorilerinin dördünde test etti: “Ay inişi sahte” “İklim değişikliği bir sahtekarlıktır” “Aşılar otizme neden olur” “Kanser için bir tedavi durduruluyor”

Denklem, eğer bu komplolardan herhangi biri gerçek olsaydı, şimdiye kadar ortaya çıkma ihtimallerinin oldukça yüksek olduğunu ortaya çıkarmış.

Elde edilen sonuçlara göre…

– Eğer Neil Armstrong’un Ay yolculuğu gerçekten bir yalansa, bunu yaklaşık 411 bin NASA çalışanı biliyor olması gerekirdi. Bu şartlar altındaki bir yalanın da yalnızca 3.7 yıl içerisinde ortaya çıkması söz konusu olurdu.

– Aşı ve otizm arasındaki ilişki 3.2 ila 34.8 yıl içerisinde ortaya çıkardı.

– İklim değişikliği “aldatmacasının” 3.7 ila 26.8 yıl içerisinde ortaya çıkması gerekirdi.

– Kanser hastalıklarının tedavisi aslında bulunmuş ancak saklanıyor olsaydı büyük bir ilaç firmasının bunu sızdırması yalnızca 3.2 yıl alırdı.

Grimes bu çalışmasıyla, bilimsellikten uzak düşüncelere inanan bazı insanların da görüşlerini tekrar gözden geçireceğini umuyor.

Elbette biz de…

Kaynak ve ileri okumalar:

https://journals.plos.org

https://www.wired.co.uk/article/conspiracy-theories-equation

https://www.donanimhaber.com/Komplo-teorilerine-matematiksel-cozum–82069

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Yazıyı Hazırlayan: Sibel Çağlar

Avatar
Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bunlara da Göz Atın!

Futbol Topunun Matematiksel Sırları: Top Yuvarlak Değildir

Hemen her gün siyaset, politika, ya da spor içerikli yazılarda “top yuvarlaktır” ifadesi ile karşılaşırız. …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.