Günlük Hayatımızda Matematik

Komplo Teorileri Matematik Yardımı İle İspatlanabilir

Nasa astronotları Neil Armstrong ve Buzz Aldrin 1969’da gerçekten Ay’da yürüdüler mi, yoksa her şey Stanley Kubrick’in yönettiği bir oyunun parçası mıydı? Uçakların arkalarında bıraktığı izler gizemli amaçlara hizmet eden kimyasal maddeler mi? Aslında kanserin bir tedavisi bulundu da ilaç firmalarını korumak adına bizlere duyurulmuyor mu? İklim değişikliği diye bir şey yok her şey bir uydurmaca mı? Koronavirüs bir laboratuvarda insan türünün sonunu getirmek için mi üretildi? Dünya düz ama Nasa bunu bilmemizi istemiyor mu? Bu yaratıcı komplo teorileri kimimiz için eğlendirici olsa da maalesef kimisinin gerçekliğidir. Bu durum Oxford Üniversitesinde matematikçi olan David Grimes‘ın aklına ilginç bir araştırma getirmiş. Kendisi binlerce insanın inandığı ünlü komplo teorilerinin bazılarını ve bugüne kadar ortaya çıkma olasılığını bir denklem yardımıyla hesaplamış.

Ona göre, bir komployu gizli tutmak, eninde sonunda o komploya dahil olan birilerinin gerçekleri söyleyecek olmasından dolayı çok zor. Grimes’in geliştirdiği formüle göre de komploya dahil olanların sayısı arttıkça, o gerçeğin ortaya çıkma süresi de kısalıyor. Denklem üç faktörden oluşuyor. Bunlar, söz konusu komplocu sayısı, iddia edilen komplo gerçekleştiğinden bu yana ne kadar zaman geçtiği ve “komplonun başarısız olma olasılığı”.

Formülü oluştururken de işe Poisson denklemi ile başlamış Grimes. Bu formül, fizikte belli bir hadisenin belli bir zaman içinde meydana gelme olasılığını hesaplamakta kullanılıyor. Poisson denklemi üzerine bazı varsayımlardan da yararlanarak kullandığı formülü geliştirmiş. Dr Grimes, denklemini en ünlü komplo teorilerinin dördünde test etmiş. Bunlar hepimizin bildiği “Ay inişi sahte” “İklim değişikliği bir sahtekarlıktır” “Aşılar otizme neden olur” “Kanser için bir tedavi durduruluyor”. Grimes’in hesaplamalarına göre bu dört olay da doğru gözüküyor. Çünkü eğer bir komplo olsaydı, formüle göre şimdiye kadar çoktan ortaya çıkmış olmaları gerekirdi.

Komplo Teorileri Gerçek mi Dersinz?

  • – Eğer Neil Armstrong’un Ay yolculuğu gerçekten bir yalansa, bunu yaklaşık 411 bin NASA çalışanı biliyor olması gerekirdi. Bu şartlar altındaki bir yalanın da yalnızca 3.7 yıl içerisinde ortaya çıkması söz konusu olurdu.
  • – Aşı ve otizm arasındaki ilişki 3.2 ila 34.8 yıl içerisinde ortaya çıkardı.
  • – İklim değişikliği “aldatmacasının” 3.7 ila 26.8 yıl içerisinde ortaya çıkması gerekirdi.
  • – Kanser hastalıklarının tedavisi aslında bulunmuş ancak saklanıyor olsaydı büyük bir ilaç firmasının bunu sızdırması yalnızca 3.2 yıl alırdı.

Grimes bu çalışmasıyla, bilimsellikten uzak düşüncelere inanan bazı insanların da görüşlerini tekrar gözden geçireceğini umuyor. Elbette biz de…

Göz Atmak İsterseniz

Kaynak ve ileri okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Yola Kadıköy Anadolu Lisesi ile başladım. Ardından gelen tesadüfler, zamanında pek de sevmediğim, matematik ile yolumu kesiştirdi. Sonucunda Marmara Üniversitesinde İng. Matematik öğretmenliğinden mezun oldum. Zaman akıp gitti; bu süreçte ben de çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. Bu esnada da bol bol matematik ile ilgili serzenişlere şahit oldum. Ne yapmalı diye düşünürken, aklıma bu site fikri geldi. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ve özelinde matematiğe ilgiliyi arttırmaktı. Matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarının da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Yolumuz uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu