YAŞAM

İlaç Şirketleri ve Yükselen Kar Oranları

Hep söylediğimiz gibi dünyada artık ülkelerden daha büyük olan yapılar var: Şirketler..

Şirketlerin karlılığı, borsa değerleri şirketlerin yaşam ömrü için son derece kritik. Halka arz edilen şirketlerin kaçınılmaz olarak korkunç bir rekabetle baş etmesi gerekiyor. Öyle ki ne kadar köklü bir şirket olursa olsun, küresel pazarda her zaman büyük risklerin yönetilmesini başaramadıkça yok olması an meselesi. Sistemik risk, sistematik risk ve sistematik olmayan riskler şirketlerin en önemli meseleleri arasında.

Dünyanın en büyük, en köklü şirketlerinden; ABD’nin de 4. en büyük şirketlerinden olan ve 1850 yılında kurulan çok eski ve güçlü Lehman Brothers’ın mortgage kökenli 2008 Küresel Finans Krizi’nde bir gecede iflas etmesi, ne kadar kırılgan bir piyasa yapısı olduğunu da hatırlatıyor. Adeta her an bir ipin üzerinde yürümek gibi.. Bir an bile dikkatinizi kaybetmemelisiniz.

***

Şirketlerin Sektörlere Göre Karlılığı

Sanayi Devrimi ile şirketlerin büyümeleri daha çok üretim kapasitesinin artırılmasına bağlıydı. Ancak 2. Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkan yapay zeka ile yeni bir dönem başladı.

Yapay zeka, 1950’lerde Alan Turing’in yayınlamış olduğu bir makalede makinelerin düşünüp düşünemediğini irdelemesiyle ortaya çıktı. Yapay zekanın bir alt kolu olan makine öğrenimi ise 1980’lerde sahneye çıksa da, 1959’damakinelerin programlanmadığı sonuçları öğrenebilme kabiliyeti” olarak Arthur Samuel tarafından tanımlanmıştı. Ancak tanınırlığını 1990’larda veri madenciliği kavramının ortaya çıkmasıyla kazandı.

Bu noktadan sonra gerek ülkeler gerekse şirketler için yeni bir dönem başladı. Artık en güçlü ve zengin şirketler, herhangi bir somut mal için fiziki üretim kapasitesi en fazla olanlar değil; yazılım, internet ve bilgi teknolojileri gibi görece fiziki olmayan ürünleri üretebilen şirketler oldu.

Tabii farklı sektörlerden devler de hala var elbette..

Suudi Arabistan’lı petrol şirketi Saudi Aramco, perakende ticaret devi Amazon (ki yine bu noktada da elektronik ticaretin geliştirilmesi, dolayısıyla profesyonel yazılımcıların istihdam edilmesi kaçınılmaz bir durum oluyor.), bankacılığın devi ve dünyanın en büyük şirketlerinden China Construction Bank ve diğer dev Çin Endüstri ve Ticaret Bankası gibi şirketler de yazılım ve internet şirketleri gibi piyasa değeri çok yüksek şirketler arasında..

Ancak piyasa değeri ve karlılıkta büyük bir yükselişe geçen bir başka sektör var ki son yıllarda oldukça dikkat çekiyor: İlaç sektörü..

ilaç sektörü

Dünya Devi İlaç Firmaları

İlaç firmaları son yıllarda borsaların göz bebeği..

Forbes’in dünyanın en büyük halka açık şirketlerinin 2019 listesinde iyi bir pazar değeri yakalamış yükselen ilaç şirketlerine bakalım.. Ancak listenin piyasa değerlerine göre değil, tüm kriterlerle dünyanın en büyük şirketleri listesine göre sıralama yaptığını hatırlatalım.

İlk sırada Pfizer var. Pfizer dünyanın en büyük 54. şirketi olan bir Amerikan devi. Piyasa değeri 218 milyar dolar.

İkinci sırada Novartis var. Dünyanın en büyük 60. şirketi İsviçreli. Piyasa değeri 175 milyar dolar.

Üçüncü sırada Roche var. Yine İsviçreli bir dev. Dünyanın en büyük 88. şirketi. Piyasa değeri tam 222 milyar dolar.

Dördüncü sırada Fransa’dan Sanofi var. Dünyanın en büyük 114. şirketi. Piyasa değeri 102 milyar dolar.

Beşinci sırada ise Amerikan Merck & Co şirketi var. Dünyanın en büyük 119. şirketi. Piyasa değeri 189 milyar dolar.

Diğerleri:

6. GlaxoSmithKline (GSK) – İngiltere

7. AbbVie – Amerika

8. AstraZeneca – İngiltere

9. Eli Lilly – Amerika

10. Bristol-Myers Squibb – Amerika

Tüm liste için lütfen bakınız: Forbes The World’s Largest Public Companies 2019 Ranking

Peki bu yükseliş temiz bir yükseliş mi acaba diye şüphe duyuyor olabilirsiniz. Gayet doğal..

Öyle ki, büyük ilaç şirketleri ve aşırı karlılıkları mercek altında uzun süredir. Lütfen bakınız: BBC İlaç Sektörü

En güven veren alanlar olması gereken sağlık ve hukuk alanında yerel ve küresel bazda içimize sinmeyen yanlışlar yapılıyor. Artık herkes her şeyden şüpheli..

”Sağlık” artık bir sektör adı. Sektörlerin yaşamak için nihai hedefi karlılıktır, bu yadsınamaz. Ancak güven duygusunu kaybetmenin yargılanması da anlamsızdır. Zira sağlanan pek çok faydanın olduğunu inkar etmenin anlamsız olması kadar; insana ve doğaya verilen pek çok -hatta belki de daha çok- zararın inkar edilmesi de anlamsızdır.

Matematiksel

Ceren Demir

Kendini, insanları, dünyayı tanıma ve anlama çabasında, belki de kaosta olan; filmin oyuncularından, dünya üzerindeki küçücük noktalardan biriyim. Pamukkale Üniversitesi ve AGH University of Science and Technology' de Uluslararası Ticaret ve Finans alanında kendimi eğitmeye çalıştım. Dokuz Eylül Üniversitesi'nde Ekonomi bölümünde yüksek lisansa devam ediyorum. Voleybol sporunda antrenör yardımcılığı yaptım ve lisanslı oynadım. Spora ve sanata düşkünüm. Resim yapmayı çok seviyorum. Klasik müziğe, doğaya, doğa sporlarına, felsefeye, psikolojiye, kitaplara ilgi duyuyorum. Okumayı, yazmayı, öğrenmeye çabalamayı çok seviyorum. Küçük yaşlardan itibaren birikmiş 8 veya 9 adet günlüğüm var.Amaçlı ve amaçsız yaşamanın çeşitli noktalardan artı ve eksileri olduğunu düşünsem dünyadaki her şeyin gelip geçici olduğuna inanıyorum. Yine de -her şeye rağmen- ben uzun süredir amacı olan insanlardanım.. Buradan enerji sağlayabiliyorum..Çoğunlukla neşeli, enerjik, dışa dönük olsam da yeri geldikçe oldukça içe kapanık ve yalnızlığa susayan bir insan olabiliyorum. İkisi de farklı noktalardan keyifli ve öğretici..Matematiksel sitesinin öncelikle hayranı olan bir okuruyum sonra Matematiksel’e katkı sağlamaya çalışan enfes ekibin bir parçasıyım.Özetle bu dünyayı bir rüyaymış gibi (Is this the real life? Is this just fantasy?) hissedip iyi bir insan olarak '‘kalmaya'’ çabalayan, sonsuzmuş gibi üretmeye çalışan insanlardan biri olarak; bahsettiğim tüm 'bencil' bilgilerimi önemsiz sayıyorum. Sadece denizdeki kum tanelerinden biri olduğumun farkındayım. Ancak okyanusları merak etmekten vazgeçemiyorum. Yaşam keşifle canlanır.
Başa dön tuşu
Kapalı