Hesaplanma Yöntemleriyle Gelişmenin Göstergesi Endeksler ve Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğine Bir Bakış

“Eğеr еrkеklеr fiziksеl olаrаk dаhа güçlü olduklаrı için kаdınlаrdаn üstünsе, o zаmаn hükümеti nеdеn Sumo Gürеşçilеri yönеtmiyor?” Toshiko Kishidа 

Sosyokültürel anlamda eşitsizlik kavramı insanlar arasındaki ayrımı ifade ederken toplumsal cinsiyet eşitsizliği (GI) kavramı imkânlara ve kaynaklara ulaşımda kişilerin cinsiyeti nedeniyle ayrımcılığa uğramasını anlatır.

Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yol açtığı kadın-erkek arasındaki ayrım, yaşamın her alanında kendini gösterir. Ülkelerin gelişmişlik düzeyi ne kadar yüksek olursa olsun cinsiyet eşitsizliği dünyanın her yerinde karşılaşılan bir durumdur.

Toplumsal cinsiyet, biyolojik cinsiyetten farklı bir anlam içerir. Toplumsal cinsiyet; toplumsal roller sonucu edinilen psikolojik ve sosyolojik cinsiyeti ifade ederken, biyolojik cinsiyet erkek ve kadın arasındaki ‘biyolojik’ farkı ifade eder. Dolayısıyla kadınlık ya da erkeklik kültürel formlarla şekillenen yaşam şekilleridir.

Toplumsal cinsiyet kavramın ortaya çıkışı büyük ölçüde feminizm hareketi ile başlar. Dünya’da 1970’li yılların başından itibaren feminizm olgusu daha çok önemsenmiş ve sistematik olarak tartışılmıştır. Bu olgunun gelişimi ile insanın doğuştan edindiği “biyolojik” cinsiyetinin ve yaşarken edindiği “toplumsal” cinsiyetinin farklılık gösterdiği, psikolojik ve sosyolojik alanlardaki tartışma konularının merkezi haline gelmiştir.

Bu kavram, özünde kadının da erkek kadar ‘doğuştan’ eşit haklara sahip olduğunu anlatır. Aslında kadın-erkek demek kadınlık ya da erkeklik demek değildir. Fizyolojik olarak erkekten doğum yapmasının beklenmediği gibi kadının da vasfının ‘sadece’ doğurganlık olarak belirlenmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği kavramına bakış açısının yanlışlığını gösterir.

Kuşaktan kuşağa aktarılan söylemler cinsiyete dayalı kalıpyargıları hayatımıza girdirir. Bu söylemlerin tarihsel ve kültürel olgularla biçimlenmesi ve bunun kültürden kültüre aktarılması kadını erkeğin ötekisi olarak anlatır.

Şöyle ki, kültürel değerler oluşumu itibariyle kadını en başından beri pasifliğe hapseder. Örneğin tarihten günümüze kadar toplumsal yaşayış irdelendiğinde; kadını vasıf olarak annelik ve evinin hanımı olarak eve mahkûm ederken, erkeği ise evin reisi ve kamusal düzenden sorumlu kişi olarak şekillendirir. Yani kadın hep pasif kalacak, kendini sakınacak ve erkekler tarafından korunup kollanacaktır.

İşte bu algıların yanlışlığına, toplumsal cinsiyet kavramının önemine ve kadın-erkek arasındaki eşitsizliğe dikkat çekmek; ülkelerin bu alanda kendilerini geliştirmesini sağlamak amacıyla Birleşmiş Milletler (BM) ve Dünya Ekonomi Forumu tarafından endeksler oluşturulmuştur.

BM tarafından oluşturulan endeksler Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (GII), Cinsiyete Dayalı Gelişim Endeksi (GDI) ve Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (IHDI) olup toplumsal cinsiyet ayrımına dayalı eşitsizliği ölçer.

Benzer şekilde Dünya Ekonomi Forumu tarafından hazırlanan Küresel Cinsiyet Eşitliği Uçurumu Endeksi de (The Global Gender Gap Report) sağlık, eğitim, ekonomi ve politika alanlarında kadın-erkek arasındaki eşitsiz paylaşımı gözler önüne serer.

Peki, nedir bu endeksler, nasıl hesaplanır ve neden önemlidir bu endekslerin ülkeler açısından göstergeleri?

Bunu anlayabilmek için endekslerin içeriğine göz atmak gerekir.

Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (GII)

BM Kalkınma Programı (UNDP) tarafından üreme sağlığı, güçlenme ve ekonomik durum olmak üzere üç boyutta, kadın ve erkek kazanımları arasındaki eşitsizliğe bağlı olarak potansiyel insani gelişme kaybını gösteren endeks olarak tanımlanmıştır.

Endeks ilk defa 2010 yılında kullanılmıştır. Genel olarak, GII bu boyutlarda (sağlık, güçlenme ve ekonomi) kadınların dezavantajlı olduğu durumları yansıtır. Endeks toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri nedeniyle hesaplanan kıstaslarda, kazanımlardan doğan kayıpların bileşkesi olarak yorumlanabilir.

GII, İnsani Gelişim Endeksi’nden (İGE) farklı boyutlar içerir:

  • Sağlık boyutu iki gösterge ile ölçülür: Anne ölüm oranı ve ergen doğurganlık oranı.
  • Güçlendirme boyutu da iki gösterge ile ölçülür: Her bir cinsiyetin mecliste sahip olduğu koltuk oranı ile orta ve yüksek öğrenime devam etme seviyeleri.
  • Çalışma boyutu kadınların iş gücüne katılımları ile ölçülür.

GII, 5 adımda hesaplanır:

  •  1. Adım: Eksik veriler ve uç değerler olduğunda geometrik ortalama hesaplanamadığından gösterge için minimum yüzde 0.1 değeri tüm kategoriler için kodlanır.  Anne ölüm oranı tüm ülkeler için her 1000 doğumda en az 10 anne ölümünün olması olarak belirlenirken; kadın milletvekilleri temsil edilme oranı da minimum yüzde 0.1 değeri tüm kategoriler için kodlanmak kaydıyla bulunur.
  • 2. Adım: Göstergelerde kadın ve erkek için ayrı ayrı geometrik ortalamalar

AÖO: Anne Ölüm Oranı,

EDH: Ergen Doğum Hızı,

KİMTO: Kadınlar İçin Meclis Temsil Oranı,

EAOÖMKO: En Az Orta Öğretim Mezunu Kadın Oranı,

KİİGKO: Kadınlar İçin İşgücüne Katılım Oranı

olmak üzere aşağıdaki gibi hesaplanır:

Kadınlar için geometrik ortalama formülü;

EİMTO: Erkekler İçin Meclis Temsil Oranı,

EAOÖMKO: En Az Orta Öğretim Mezunu Erkek Oranı,

KİİGKO: Erkekler İçin İşgücüne Katılım Oranı

olmak üzere erkekler için geometrik ortalama formülü;

şeklindedir.

  • 3. Adım: Harmonik ortalama bulunur.

Hesaplanan geometrik ortalamaların harmonik ortalamada kullanılması; kadın-erkek grupları arasındaki ölçüm eşitsizliğini gidermek amacıyladır.

4. Adım: Sağlık, Güçlendirme ve Çalışma boyutları için ayrı ayrı geometrik ortalamalar hesaplanır.

5. Adım: Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksinin (GII) hesaplanması ise ilk dört adımla birlikte aşağıdaki gibidir:

GII değeri 0 ile 1 arasında değişir. 0 değeri kadın ve erkeğin eşit puan aldığındaki değeri, 1 değeri ise aksini belirtir. 1’e daha yakın GII değerleri daha yüksek eşitsizlikleri yani insani gelişme kayıplarının daha yüksek olduğunu gösterir. Maalesef günümüzde toplumsal cinsiyet eşitliğinin mükemmel düzeyde olduğu bir ülke yoktur. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği dikkate alındığında, tüm ülkeler insani gelişmenin temel yönlerine ilişkin kazanımlarda bir miktar kayıp yaşamaktadır.

Türkiye, 2017 endeksinde 0.317’lik GII değeriyle 160 ülke arasında 69. sırada yer aldı. 2017 yılında meclisteki kadın milletvekili oranı %14.6; yetişkin kadınlar arasında en az orta öğrenim görmüş olanların oranı %44.05, erkeklerin oranı %66,0’dır.

Yine ülkemizde her 100.000 canlı doğumda 16 kadın hayatını kaybetmektedir. 15-19 yaş arasındaki her 1.000 kadın için doğum oranı 25.8 olarak dikkat çekmektedir. Kadınların işgücü piyasasına katılım oranı %32,4 iken, erkeklerde %71.9 düzeyindedir.

GII puanının dünya ortalaması 0.56’dır. Bunun anlamı; toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle kazanımlarda, kadınlar erkeklere göre dünya genelinde yüzde 56’lık puan kaybı yaşamakta olduğu şeklindedir.

Görsel Kaynak: TEPAV

Cinsiyete Dayalı Gelişim Endeksi (GDI)

Bu endeks BM Kalkınma Programı (UNDP) tarafından 2014 yılında hazırlanmıştır. Kadın İGE değerlerinin erkek İGE değerlerine oranı olarak tanımlanır ve cinsiyete göre ayrıştırılmış yeni bir insani gelişme endeksi ölçümü olarak ifade edilir. İnsani gelişmenin üç temel boyutundaki toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini ölçer. Bu üç boyut:

  • Sağlık: Kadın ve erkeklerin doğuşta beklenen ortalama yaşam süresi,
  • Eğitim: Kız ve erkek çocuklarının ortalama öğrenim süresi ve 25 yaş ve üstü yetişkinler için ortalama öğrenim süresi,
  • Ekonomik kaynaklar üzerindeki hâkimiyet: Kadın ve erkek kişi başına tahmini (GSMH ile)

olarak belirlenmiştir. GDI, 5 ana kategoriye ayrılmıştır:

Grup 1: Kadınlar ve erkekler İGE kazanımlarında yüksek eşitliğe sahiptir; toplumsal cinsiyet eşitliğinden mutlak sapma yüzde 2.5’ten azdır. 

Grup 2: Kadınlar ve erkekler İGE kazanımlarında orta-yüksek eşitliğe sahiptir; yüzde 2.5 ile 5 arasında toplumsal cinsiyet eşitliğinden mutlak sapma vardır.

Grup 3: Kadınlar ve erkekler İGE kazanımlarında orta düzeyde eşitliğe sahiptir; toplumsal cinsiyet eşitliğinden mutlak sapma yüzde 5 ile 7.5 arasındadır.

Grup 4: Kadınlar ve erkekler İGE kazanımlarında orta düzeyde eşitliğe sahiptir; toplumsal cinsiyet eşitliğinden mutlak sapma yüzde 7.5 ile 10 arasındadır. 

Grup 5: Kadınlar ve erkekler İGE kazanımlarında düşük eşitlik düzeyine sahiptir; toplumsal cinsiyet eşitliğinden mutlak sapma yüzde 10’ un üzerindedir.

NOT: İnsani Gelişim Endeksi (İGE) göstergeleri ile hesaplanan GDI ve IHDI endekslerinde İGE hesaplanması konu dışı bırakılmıştır.

Peki GDI endeksi nasıl hesaplanır? Hesap dört aşamadan oluşur.

  • 1. Aşama: Her bir cinsiyet için gelir boyutu hesaplanır.

KİGK: Kadınlar İçin Gelir Kazancı

EİGK: Erkekler İçin Gelir Kazancı

KAÜ: Kadınların Aldıkları Ücret

EAÜ: Erkeklerin Aldıkları Ücret

ENİAKS: Ekonomik Nüfus İçindeki Aktif Kadın Sayısı

ENİAES: Ekonomik Nüfus İçindeki Aktif Erkek Sayısı

olmak üzere;

ve EİKK=1 – KİGK bulunur. Daha sonra kadın ve erkekler için ayrı ayrı tüm nüfusa göre gelir dağılımı hesaplanır.

HBKKG: Her Bir Kadının Kazandığı Gelir

KAÜ: Kadınların Aldıkları Ücret

KPO: Kadın Popülasyonu Oranı (Kadın Sayısı / Tüm Nüfus)

HBEKG: Her bir Erkeğin Kazandığı Gelir

KAÜ: Erkeklerin Aldıkları Ücret

EPO: Erkek Popülasyonu Oranı (Erkek Sayısı / Tüm Nüfus) ise:

olur ve ilk aşama bulunur.

  • 2. Aşama: Göstergeler normalleştirilir.

İnsani Gelişim Endeksine göre kadın ve erkekler için ayrı ayrı olmak üzere her bir göstergede beklenen minimum ve maksimum yaşam süresi, beklenen tüm eğitim-öğretim yıl toplamı, beklenen tüm eğitim-öğretim yıl toplamının ortalaması ve kişi başına düşen milli gelir boyut endeksine göre aşağıdaki formül kullanılarak normalleştirilir:

  • 3. Aşama: Kadınlar ve erkekler için sağlık (S), eğitim (E) ve gelir (G) boyutlarının geometrik ortalaması alınır.

 (GeoK: Kadınlar İçin Geometrik Ortalama, GeoE: Erkekler İçin Geometrik Ortalama)

4. Aşama: Cinsiyete Dayalı Gelişim Endeksi (GDI) hesaplanır.

Aşamalarda anlatıldığı hesaplama yönteminin 2017 yılı raporuna göre Türkiye için hesaplanan kadın İGE değeri 0.755 iken, erkek İGE değeri 0,819 olduğundan GDI değeri 0,922 olarak bulunmuş ve bu sonuca göre Türkiye 4. Gruba girmiştir.

Bu durumda Türkiye,kadınlar ve erkekler arasındaki İGE kazanımlarında orta düzeyde eşitliğe sahiptir. Yani toplumsal cinsiyet eşitliğinde mutlak sapma yüzde 7.5 ile 10 arasındadır.

Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (IHDI)

İnsani Gelişim Endeksi (İGE), ülkenin sosyo-ekonomik gelişmişliğini bir bütün olarak ölçerken; Cinsiyete Dayalı Gelişim Endeksi (GDI), ülkelerin gelişmişliğinin kadın-erkek arasındaki dağılımını yansıtır. Fakat İGE ve GDI, eşitsizlikleri net yansıtmak bakımından yeterli olmamaktadırlar.

Bu eksikleri ortadan kaldırmak için 2010 yılında bir ulusal ortalamalar bileşke endeksi olan Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (IHDI) oluşturulmuştur. Bu endeks bir ülkenin sağlık, eğitim ve gelir alanındaki ortalama başarıları ile her alandaki eşitsizlik düzeyini ortalamadan “düşerek” kazanımların bireylere nasıl dağıtıldığını gösterir.

IHDI, eşitsizlik için öngörülmüş boyut endekslerinin geometrik ortalaması olarak hesaplanmaktadır. Her bir boyuttaki eşitsizlik, bir toplumun eşitsizliğe karşı belirli bir düzeyde hoşnutsuzluğa sahip olduğu varsayımına dayanan Atkinson eşitsizlik ölçümü ile tahmin edilmektedir.

İGE, insani gelişme boyutlarındaki ortalama kazanımların bir göstergesi olarak görülebilirken; IHDI, toplumdaki insanlar arasındaki kazanımların ‘dağılımının’ dikkate alındığı insani gelişme düzeyidir. IHDI endeksinin hesabı 3 basamaklıdır.

1. Basamak:  İnsani Gelişim Endeksindeki (İGE) boyutlar arasındaki eşitsizlik tahmin edilir. Bunun için Atkinson (A) yaklaşımı kullanılır. Eşitsizlik ölçütü için yeni bir eşitlik oluşturulur. Şöyle ki g (geometrik ortalama) ve dağılımdan elde edilen μ (aritmetik ortalama) ile

A = 1 – g/μ hesaplanır. Aşağıdaki gibi yazılır:

Bu, İGE’ deki her bir boyut için (yaşam süresi, tüm eğitim-öğretim yıl toplamı, hane halkı veya tüketim gelirleri) ayrı ayrı hesaplanır. Denklemdeki geometrik ortalama sıfır değerini vermez. Ortalama okul süreleri için herkese bir yıl eklenir. Kişi başına düşen milli gelir için de aşırı uç değerlere karşılık dağılımdan yüzde 0.5 azaltmaya gidilir ve taban değerinin asgarisi pozitif gelir dağılımının yüzde 0.5’ ini oluşturur.

2. Basamak: Boyut göstergelerinden olan dağılımın gelir boyutu için  eşitsizlik düzeltmesi yapılır.  Böylelikle Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi için gelir boyutunun tam etkinliği sağlanır. Bunun için İGE göstergelerinden yararlanılır. 

3. Basamak: Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (IHDI) hesaplanır. İGE’ deki üç boyut için (sağlık (S), eğitim (E) ve gelir (G)) geoemetrik ortalamalar Atkinson yaklaşımına göre hesaplanır.

olarak bulunur ki eğer hesaplanan boyutlardaki  eşitsizlikler benzer büyüklükte olursa IHDI, İnsani Eşitsizlik Katsayısından önemsiz ölçüde farklılık gösterir.  Aksi halde aradaki farklılık büyür.

Bu hesaplamalara göre Türkiye, 2017’deki 0.791’lik İnsani Gelişme Endeksi değerinin eşitsizlik farkı düşüldüğünde yüzde 15,4’ ünü kaybediyor ve puan 0.669’ a geriliyor. Sıralamada da 4 sıra birden düşerek 68. oluyor.

Küresel Cinsiyet Eşitliği Uçurumu Endeksi (KCEUE- The Global Gender Gap Report)

Bu endeksin son raporu Dünya Ekonomi Forumu tarafından 2018 yılının Aralık ayında yayınlanmıştır. Küresel Cinsiyet Eşitliği Uçurumu Endeksi 0 ile 1 arasında değişir. Bu endeks, uçurum arttığında 0’ a azaldığında 1’ e yaklaşır.

Küresel Cinsiyet Eşitliği Uçurumu Endeksi kadınlarla erkekler arasında dört temel kategorideki kadın erkek eşitliği farkını (K/E) inceler. Hesaplama üç temel noktaya dayanır. İlk  olarak ülkelerin bütün göstergeleri yerine kadın-erkek göstergeleri arasındaki uçurum irdelenir. İkinci olarak göstergelerin ülke bazlı kadın-erkek çıktı sonuçlarına odaklanılır. Son olarak da toplumsal cinsiyet eşitliğine göre sıralama yapılır.

Rapor hesaplanırken ilk aşamada tüm göstergelerde (K/E) oranı bulunur. İkinci aşamada bu oranları kolay değerlendirebilmek için tek yönlü çizelgeleme yöntemi kullanılır. Üçüncü aşamada ağırlıklı ortalama yöntemi kullanılarak alt boyutlardaki alt endeksler hesaplanır. Son olarak ise en yüksek puan 1 (eşitlik) ve en düşük puan 0 (uçurum) olduğu belirlenerek eşitsizlik çizelgesi oluşturulur.

2016 yılında yayınlanan ilk rapordan bu yana cinsiyet eşitsizliğindeki uçurum Dünya’da yüzde 3.6 azalmasına rağmen 2018 yılında bu artışta ciddi bir yavaşlama görülmektedir. 2018 yılında cinsiyet eşitsizliğindeki azalma Dünya’da binde 3 olarak gerçekleşmiştir. Dünya geneline bakıldığında eşitsizliğin azalması bu seyirde devam ederse bu uçurumun kapanması için 108 yıl; ekonomik anlamda cinsiyet eşitliğinin sağlanması için 202 yıl geçmesi gerekecektir. Dünya’da 2018 yılındaki en olumlu artışın görüldüğü alan kadın yönetici sayısındadır. Bu alandaki artış yüzde 34 oranındadır.

Türkiye 2006 yılında bu endekse göre 149 ülke arasında 105. sırada iken son rapora göre listenin 130. sırasında yer almaktadır. Kadınların ekonomik katılımı ve fırsat eşitliği konusunda 131. sırada yer alırken, eğitimde 106. sağlıkta 67. ve politik katılımda 113. sırada bulunmaktadır. 

Sonuç Yerine;

Toplumsal cinsiyet eşitsizliği küresel bir sorundur. Ülkelerin gelişmişlik düzeyine bakılmaksızın siyasi, sosyal, kültürel, eğitim, sağlık vb. her alanda varlığını göstermektedir. İnsani kalkınma bu eşitsizlik çözülmeden mümkün görünmemektedir. Yayınlanan bu endeks ve raporların dünya ülkeleri üzerinde yaptırım gücü yoktur. Dolayısıyla hala toplumlarda cinsiyete yönelik ayrımcılık zamanla azalmak yerine devam etmektedir.

Toplumlarda cinsiyet temelli rollerden kaynaklı kazanımlarda adaletsizlik görülmektedir. Toplumsal cinsiyet rolleri, her iki taraf açısından ayrı olarak değerlendirilmelidir. Bilinmesi gereken ise toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin, tartışılmaya başlandığı 1970’li yıllarda ortaya çıkmadığı, sorunun tarihinin çok öncelere dayandığıdır.

Özellikle ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde kadına yönelik şiddet, kadının toplumsal statüsü, işsizliği, uğradığı ayrımcılık, sokakta gördüğü baskı ve taciz, aile baskısı, çevre-mahalle baskısı, politik baskılar ile eğitim, sağlık ve sosyalleşme gibi alanlarda ötelenmesi ve kadına ait bu sorunların görmezden gelinilmesi durumun ciddiyetinin daha kavranmamış olduğunu anlatmaktadır.

Cinsiyet farklılıkları nedeniyle oluşan bu adaletsizliğe çözüm, yine düşüncelerimizi ve kültürel algılarımızı değiştirmede yatar. Nikki Van Der Gaag’ ın da dediği gibi:

“Toplumsal cinsiyet eşitsizliği kadınları haklarından, erkekleriyse insanlıklarından mahrum eder.”

Olgun DURAN

Kaynakça

Kapak Görseli: bianet.org

Adaçay, R. F. (2017) Kalkınma Açısından Cinsiyetler Arası Eşitsizlikler ve Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet

(Erişim Tarihi: 24.06.2019)

https://dergipark.org.tr/download/article-file/327507

Bal, D, M. (2014), Toplumsal Cinsiyet eşitsizliğine Genel Bakış (Erişim Tarihi: 27.02.2019)

https://dergipark.org.tr/download/article-file/207491

Bilgi Üniversitesi Cinsiyet Eşitsizliği: Dünyada Ve Türkiye’de (Erişim Tarihi: 12.06.2019)

https://demokratikanayasaplatformu.com/bilgi-universitesi-cinsiyet-esitsizligi-dunyada-ve-turkiyede/

Çalışma Hayatında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği (Erişim Tarihi: 22.07.2019)

https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/—europe/—ro-geneva/—ilo-ankara/documents/publication/wcms_458655.pdf

Durgun, C., Gök, O.G. (2017), Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Bağlamında BRICS & G7 Ülkelerinin Karşılaştırmalı Analizi (Erişim Tarihi: 19.01.2019)

https://dergipark.org.tr/download/article-file/389046

Gaye ve ark., (2010), Measuring Key Disparities in Human Development: The Gender Inequality Index

(Erişim Tarihi: 13.07.2019)

http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdrp_2010_46.pdf

Gençoğlu, P., Kuşkaya, S. (2016), Küresel Cinsiyet Uçurumu (Global Gender Gap) Açısından Avrupa Ve Orta Asya Ülkelerinin Değerlendirilmesi: İstatistiksel Bir Analiz Evaluatıon Of The Europe And The Mıddle East Countrıes In Terms Of Global Gender Gap: A Statıstıcal Analysıs

(Erişim Tarihi: 29.06.2019)

http://www.sosyalarastirmalar.com/cilt9/sayi46_pdf/6iksisat_kamu_isletme/gencoglu_pelin.pdf

GII Report (Erişim Tarihi: 24.06.2019)

http://hdr.undp.org/en/composite/GII

İnsani Gelişme Endeksi ve Endikatörleri: 2018 İstatistik Güncellemesi (Erişim Tarihi: 10.07.2019)

http://www.tr.undp.org/content/turkey/tr/home/library/human_development/_nsani-geli_me-endeksleri-ve-goestergeleri–2018-statistiksel-gue.html

Karakaş, B., Çevik, C. Ö. (2016) Cinsiyet Eşitsizliğinin Ölçülmesi: Küresel Cinsiyet Uçurumu Endeksine Eleştirel Bir Yaklaşım (Erişim Tarihi: 14.08.2018)

https://dergipark.org.tr/download/article-file/263227

Karşılaştırmalarla 81 İl İçin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi – 2018 (Erişim Tarihi: 10.06.2019)

https://www.tepav.org.tr/upload/files/1520402632-7.Karsilastirmalarla_81_Il_Icin_Toplumsal_Cinsiyet_Esitligi_Karnesi_2018.pdf

Kuşkaya, S., Gençoğlu P. (2016) Küresel Cinsiyet Uçurumu (Global Gender Gap) Açısından Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinin Değerlendirilmesi: İstatistiksel Bir Analiz, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 46.

http://www.sosyalarastirmalar.com/cilt9/sayi46_pdf/6iksisat_kamu_isletme/gencoglu_pelin.pdf

Küresel cinsiyet eşitsizliğini tamamen gidermek için 200 yıl gerekiyor. (Erişim Tarihi: 12.07.2019)

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-46619022

Sancar, S. (2018) Siyasal Kararlara Katılımda Toplumsal Cinsiyet Eşitliği (Erişim Tarihi: 10.03.2019)

http://www.ceidizleme.org/medya/dosya/94.pdf

Savaş, G. (2018) Türkiye’de Yaşayan Bireylerin Toplumsal Cinsiyet Eşit(siz)liği Algısı

(Erişim Tarihi: 07.05.2019)

https://dergipark.org.tr/download/article-file/598843

Tan, G. M. (2018) Eğitimde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği (Erişim Tarihi: 22.03.2019)

http://www.ceidizleme.org/medya/dosya/87.pdf

Technical Notes: HUMAN DEVELOPMENT INDICES AND INDICATORS: 2018 STATISTICAL UPDATE

(Erişim Tarihi: 13.07.2019)

http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2018_technical_notes.pdf

The Global Gender Gap Report 2018 (Erişim Tarihi: 17.07.2019)

http://www3.weforum.org/docs/WEF_GGGR_2018.pdf

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü

 (Erişim Tarihi: 10.07.2019)

https://www.ilkadim.bel.tr/yerel-esitlik/9.pdf

Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Algısı Araştırması 2018 (Erişim Tarihi: 30.03.2019)

http://www.skdturkiye.org/esit-adimlar/yakin-plan/toplumsal-cinsiyet-ve-kadin-algisi-arastirmasi-2018

5 Soru: Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ile Eşitsizlik Krizi (Erişim Tarihi: 22.04.2019)

https://www.setav.org/5-soru-toplumsal-cinsiyet-esitligi-ile-esitsizlik-krizi/

Türkiye Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinde 19 Ülkeyi Geride Bıraktı. (Erişim Tarihi: 20.12.2018)

https://bianet.org/bianet/toplumsal-cinsiyet/203672-turkiye-toplumsal-cinsiyet-esitliginde-19-ulkeyi-geride-birakti

Yıldız, F, F.* (2015), Küresel Toplumsal Cinsiyet Uçurumu Raporu ve İş’ te Emeklilik Platformu Analizleri, Türkiye İçin Değerlendirmeler

(Erişim Tarihi: 17.05.2019)

https://www.academia.edu/35868895/K%C3%BCresel_Toplumsal_Cinsiyet_U%C3%A7urum_Raporu_ve_%C4%B0%C5%9F_te_E%C5%9Fitlik_Platformu_Analizleri_T%C3%BCrkiye_%C4%B0%C3%A7in_De%C4%9Ferlendirmeler

Olgun Duran

O günkü ÖSS sınavındaki tercih döneminde karşılaştığı İstatistik bölümüyle ilgili nedir arkadaş bu İstatistik sorusuyla tercih yapmadan önce soluğu Çukurova Üniversitesi İstatistik Bölümünde almış, Prof. Dr. Fikri Akdeniz ile tanışmasıyla daha sonra aynı üniversitenin İstatistik Bölümü öğrencisi olmuş, 2009 yılında mezun olmasına rağmen bilimden kopamamış, bu uğurda hızını alamayarak 2017 yılından beri yüksek lisansa devam eden, ömür boyu öğrencilik felsefesini her alanda benimsemiş amatör tiyatro oyuncusu, TEGV gönüllüsü ve devlet memuru olarak çalışan bir İstatistikçi; kitaplarından, doğaya hayranlığından, yeni yerleri görmekten, gittiği yerlerin kültürünü keşfetmekten ve bunların uğruna çabalamaktan vazgeç(e)meyen kişi...  

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu
Kapalı