Anasayfa » ZİHİN AÇAN YAZILAR » Her şeyin atomlardan oluştuğu ve atomun büyük bir kısmının boşluk olduğu gerçeği üzerine… KATI NEDEN KATIDIR?

Her şeyin atomlardan oluştuğu ve atomun büyük bir kısmının boşluk olduğu gerçeği üzerine… KATI NEDEN KATIDIR?

Tüm insan ırkı, bir küp şekerin sahip olduğu hacme sığdırılabilir…

Normal bir maddenin hacminin yüzde 99.99999999999’ unun boşluk olması dikkate değer bir gerçektir. Vücudumuzdaki atomların içerdiği boşluğun tümünü çekip çıkarmanın bir yolu olsaydı, insanlık gerçekten de bir küp şekerin sahip olduğu hacme sığabilirdi.

Peki… Katı madde eğer çoğunlukla boş mekansa neden katıdır?

Dönen bir uçak pervanesi düşünün. Elektronik flaşla baktığınızda pervanenin diskin küçük bir parçasını işgal ettiğini görürsünüz. Bir poz alırsanız bu kez de tüm disk tamamıyla işgal ediliyor görünür. 1. Dünya Savaşı’nda savaş pilotları makinalı tüfek kurşunlarını dönen pervanelerin arasından sorunsuzca ateşleyebiliyorlardı. Ama kurşun yerine pervane bölümünden bir beyzbol topu fırlatıyor olsalardı, top ya parçalara ayrılacak ya da çarpıp geri dönecekti. Atomlardaki elektronlarda aynıdır. Hızlı bir alfa parçacığı, elektron bulutunu içinden rahatlıkla geçer. Büyük ve yavaş atomsa yaklaştığı atoma çarparak, katı bir küreyle karşı karşıyaymışçasına geri püskürtülür.

Dirseğinizi masaya yasladığınız da sizin atomlarınızla masanın atomları karşı karşıya gelir. Her bir atomun içinde hızla dönen elektronlar (veya elektron bulutları) diğer atomların içe girmesini engeller. Birbirlerine katı toplar gibi davranırlar.

Aslında atomun tam manasıyla bir dış yüzeyi ya da kenarı olmadığı için, fizikçiler atomların birbirlerine “dokunduklarında” ne olduğundan değil, birbirlerine uyguladıkları kuvvetler üzerine konuşmayı tercih ederler. Aralarındaki uzaklık küçükse atomlar birbirini çeker, ancak daha da yakın hale geldikleri belli bir noktada birbirlerini itmeye başlarlar ve çok yakınlaştıklarında da iki atomun birbirine karışmasını engelleyecek şekilde itici güç olağanüstü büyür.

Varsayımsal olarak eğer bir atomu diğerine doğru yuvarlarsanız, sonuç diğer atomun görünüşe göre belli büyüklükte bir katı top olduğunu açığa çıkartacak şekilde, yollanan atomun sekip dönerek uzaklaşmasıdır. Yaşanan bir bowling topunun başka bir bowling topuna doğru yuvarlandığında olanlara benzer.

Maddenin katı olduğuna hükmedersiniz ve dirseğinizin masanın içinden neden girip içe doğru batmadığını anlarsınız. Ama atoma bir kurşun göndermiş olsaydınız yüksek enerjili parçacık büyük olasılıkla doğrudan atomun içinden geçecekti. O zaman da maddenin çoğunlukla boş mekan olduğuna hükmedecektiniz.

Kaynaklar:
101 Soruda Kuantum, Kenneth W. Ford, Alfa Yayınevi.
Biraz Kuantumdan Zarar Gelmez, Marcus Chown, ALfa Yayınevi.

Paylaşmak Güzeldir

Yazıyı Hazırlayan: Busra Meral

Busra Meral
Okumak, araştırmak, yeni şeyler öğrenmek, bunlar üzerinde düşünmek, tartışmak ve paylaşmak benim için büyük keyif. Yazmak ise bambaşka bir dünya. Kurumsal hayat karmaşasından kaçıp buraya sığınıyorum. Paylaştıkça her şeyin daha güzel olacağına gönülden inanıyorum. "Okumak bir insanı doldurur, insanlarla konuşmak hazırlar, yazmak ise olgunlaştırır." Francis Bacon

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.