İlginç Sorular ve Bulmacalar

Kafanızı Karıştıracak 5 Görsel Yanılsama

Gözler sadece zihnin algılamaya hazır olduğu şeyleri görür... Henri-Louis Bergson

Görsel yanılsamalara her daim ilgi duyulmuştur. Aşağıda açıklamaları ile beş örneğini sizlerle paylaşalım…

1. Hermann Grid illüzyonu

Hermann Grid illüzyonu

Alman fizyolog Ludimar Hermann tarafından 1870 yılında tanımlanan Hermann Grid illüzyonu, siyah bir arka plan üzerinde beyaz (veya açık renkli) ızgaranın kesişme noktalarında algılanan “hayalet” gri lekeler ile karakterize edilir. Bu algının nedeni, kesişim noktalarında dört taraftan engelleme gerçekleşirken, koridor noktalarında sadece iki taraftan engellemenin oluşmasıdır. Bu nedenle kesişim noktaları koridora göre daha koyu olarak algılanır ve hayalet gri noktaların oluşmasına neden olur.

İleri Okumalar: Görseldeki 12 Noktayı Aynı Anda Neden Göremiyoruz?

2. Ebbinghaus İllüzyonu

Ebbinghaus illüzyonu

Görselde gördüğünüz turuncu renkli merkez daireler aynı büyüklüktedir. İllüzyonda merkezdeki dairenin etrafındaki küçük daireler merkezdeki daireyi algısal olarak büyütme işlevi görmektedir ve bu küçük dairelerin sayısı arttıkça merkezdeki daireyi büyük görmede bir artış olmaktadır. Diğer taraftan merkezdeki dairenin etrafındaki büyük daireler merkezdeki daireyi küçültme işlevi görmektedir ve aynı şekilde büyük dairelerin sayısının artışı merkezdeki dairenin olduğundan daha küçük algılanmasına neden olmaktadır. Beyin araştırmacıları Ebbinghaus illüzyonu denilen bu etkinin beynimizin derinliği algılayış biçiminden kaynaklandığını düşünüyor. İleri Okumalar: Dairesel Mantıksızlık: Ebbinghaus İllüzyonu

3. Kafe duvarı illüzyonu

cafe duvarı yanılsaması

Kafe duvarı illüzyonu olarak adlandırılan bu illüzyon, siyah beyaz tuğlalarla örülmüş ‘yamuk’ bir duvardan ibaret. Duvar aslında düz, onu yamuk görmemizin nedeni gri renkteki çizgiler. Sadece siyah ve beyaz şekiller gördüğünde beynimiz bunları aynı bölgede haritalandırdığı için köşelerini hizalı olarak algılayabiliyoruz. Beynimiz bu şekillerin yerini kilitliyor. Ama araya ince bir gri sınır çizgisi çektiğimizde bu çizgi beynin başka bir bölgesinde haritalandığı için hiza algımız bozuluyor. Kafe duvarı illüzyonu 1973’de İngiliz psikolog Richard Gregory tarafından Bristol’deki St Michael’ın Tepesi’ndeki bir kafenin tuğla örgüsünde bir desen olarak fark edildi. Bu ismi almasının nedeni de bu. Richard Gregory bu görsel yanılsamanın nedenleri üzerine yaptığı çalışmalar neticesinde 1979 yılında konu ile ilgili bir de makale hazırladı ve bu yanılsamanın sebeplerini açıkladı. (İncelemek isterseniz)

4. Hareketli Şekiller

Daireler gözünüzü bir tanesine dikip baktığınızda kıpırdamıyor ancak bir araya geldiklerinde dönüp duruyor. Periferal sürüklenme yanılsamasının bu versiyonu, Japonya’nın Kyoto kentindeki Ritsumeikan Üniversitesinde psikolog olan Akiyoshi Kitaoka tarafından hazırlanmış. Sinirbilimciler bu şekillerin, beynimizin renk kontrastındaki uyuşmazlıklara ayak uydurma çabasına müdahale ettiğini düşünüyor. Bu resme baktığımızda siyahlar ve beyazlar bir grup nöronun aynı anda etkinleşmesini sağlıyor. Aynı anda, sarı ve açık maviler de daha yavaş ama daha uzun süreli bir tepki oluşturuyor. Görsel korteksimizdeki hareket saptayıcı nöronlarsa, nöronların etkinleşmesindeki bu zaman farkını hareket sanıyor ve aslında kıpırtısız olan deseni, hareketli olarak rapor ediyor. Ne ilginçtir ki doğrudan baktığınızda zayıflayan bu etki, periferide, yani kenarlarda çok daha çarpıcı. Zira bir tür fotoreseptör olan konilerin en yoğun toplandığı yer gözün merkezi. Bu muazzam duyu hücresi yığını, ayrıntıları olanca netliğiyle görmemizi sağlayarak hareket saptayıcılarımızın işi bozmasına izin vermiyor. İleri Okumalar: Dizzying optical illusions by Akiyoshi Kitaoka – in pictures

5. Müller-Lyer İllüzyonu

Görseldeki dikey çizgiler tamamen aynı uzunlukta. Ama iç mekândaki her nasılsa çok daha uzun görünüyor. Ama neden? 1889 yılında ortaya konan Müller- Lyer yanılsaması bilim insanları için o senelerden beri eğlenceli bir oyun olmaya devam ediyor. Bu durumun nedenlerine dair bugüne kadar 12’yi aşkın kuram ortaya konmuş durumda. Kimi sinirbilimcilere göre kırmızı çizgiler bir ok başı oluşturduğunda (soldaki gibi) odağı dikey çizgiden uzaklaştırarak küçülmüş görünmesine yol açıyor. Ama bazıları da bu şekillerle karşılaşma şeklimizin onları algılayışımızı da değiştirdiği görüşünde. Okuma Önerisi: Günlük Hayatta Optik İllüzyonlar

Matematiksel

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu