Astronomi ve Kozmoloji

Gezegenler Hakkında 9 İlgi Çekici Bilgi

Uzay bilimciler yıllardır evreni ve gezegenler hakkında daha fazla bilgiyi keşfetmeye çalışıyorlar. Bakalım bilim insanlarının bizlere sunduğu bazı detaylar nelermiş…

Jüpiter’in Büyük Kırmızı Lekesi

Gezegenler Hakkında 9 İlgi Çekici Bilgi

Gaz devi Jüpiter, kuvvetli doğu batı rüzgarları nedeniyle farklı renklerde olan şeritli bir görünüme sahip. Beyaza yakın bölgeler donmuş amonyak kristallerinden. koyu renkli bölgelerse farklı içeriklerden oluşuyor. Gezegeni saran mavi bulutlardan da elmas yağıyor. Bunun sebebi, fırtınaların gezegendeki metan gazini karbona dönüştürüyor olması. Bunlar yüzeye düşerken katılaşarak önce grafit parçalarına ardından da elmasa dönüşüyorlar. Kuşkusuz gezegenin en olağandışı özelliği dev kırmızı lekesi. Bildiğimiz tüm kasırgalardan daha kuvvetli esen fırtınalar nedeniyle oluşan bu lekenin son 300 yıldır orada olduğuna eminiz. En geniş bölgesi gezegenimizin çapının 3 katı kadar olan bu leke saatte 360 kilometre hızla dönüyor. Fırtınalar saatin tersi yönünde dönen antisiklonları oluşturuyor. Kızıla çalan kahverengi tonundaki bu oluşum amonyak kristallerinin güçlü rüzgarlarla atmosfere taşınıp orada Güneşin morötesi ışınlarıyla beslenmesi sonucu oluyor.

Satürn’ün Altıgeni

Gezegenler Hakkında 9 İlgi Çekici Bilgi

Altıncı gezegen olan Satürn, halkaları ile bilinir. Bu halkalar buzlardan ve kayalardan meydana gelir. Ancak Jüpiter, Uranüs ve Neptün’ün de halkaları vardır. Ancak, Satürn’ün kuzey kutbu etrafında dönen dev altıgen halka benzeri yapı başka hiçbir gezegende görülmemektedir.
Bilim insanları bu altıgen ile ilgili bir fikir ortaya koydu; altıgenin atmosfer boyunca inip çıkan dalgalarla, çalkalanan gaz arasındaki kompleks ilişkiden kaynaklı olduğu düşünülüyor.

Marsta Oluşan Fırtınalar

Gezegenler Hakkında 9 İlgi Çekici Bilgi

Dördüncü gezegen olan Mars, soğuk ve tozlu bir yerdir. Demir oksit olan bu toz, gezegene kırmızımsı rengini verir. Mars’taki toz fırtınaları güneş sisteminin en büyüğüdür, tüm kırmızı gezegeni örter ve aylarca sürebilir. Fırtınanın bu kadar büyük olmasının nedeni havadaki toz parçacıklarının güneş ışığını emerek atmosferi ısıtması ve ısınan atmosferin soğuk bölgelere doğru akmasıdır.

Satürn’ün Halkaları

Gezegenler Hakkında 9 İlgi Çekici Bilgi

Güneş sistemimize bakıldığında dikkati çeken ilk şey şüphesiz Satürn ye onun muhteşem güzellikteki halkaları olacaktır. Gezegenin 270.000 kilometre çapındaki halkalarının kalınlığı bazı yerlerde sadece 3 metreyken, farklı bölgelerde 1 kilometreye kadar çıkabiliyor. Satürn’e en yakın olan halkalar saatte 80.000 kilometre hızla dönüyor. Halkaları oluşturan şeyse buz parçaları ve yer yer aralarına karışmış olan kayalar. Parçaların boyutlan değişken. Kar tanesi kadar olan da var, dev bir buzdağına benzeyen de. Bu parçalar dönüş esnasında sürekli birbirine çarptığı için parçalanan buzlar halkalara parlak bir görünüm vermiş oluyor. Halkaların oluşumuna dair en bilinen açıklama bir zamanlar uydulardan birinin gezegene fazla yaklaşıp gezegenin parçalandığı ve ondan geriye kalanların halkalara dönüştüğü biçiminde.

Neptün’ün Rüzgarları

Gezegenler Hakkında 9 İlgi Çekici Bilgi

Sekizinci gezegen olan Neptün, bazen ses hızından daha hızlı olan kuvvetli rüzgarlarıyla tanınır. Neptün, tespit edilmeden önce matematik kullanarak var olduğu tahmin edilen ilk gezegendir. Neptün’ün rüzgarları 2414 km/saat’ten daha fazla hızda olabilir. Fakat güneşten çok uzakta olmasına ve düşük iç sıcaklığına sahip olmasına rağmen nasıl oluyor da bu büyüklükte bir rüzgar hızına sahip oluyor, işte bu hala merak konusu.

Uranüs’ün Tuhaf Eğimi

Gezegenler Hakkında 9 İlgi Çekici Bilgi

Yedinci gezegen olan Uranüs biraz gariptir. Ekvatoru, yörüngesine neredeyse dik açı yapan tek dev gezegendir. Yani ilk bakışta yan duran bir gezegen diyebiliriz. Pek çok gökbilimci, bu olağandışı eğimin Uranüs’ün oluştuktan hemen sonra Dünya boyutundaki bir gezegenle çarpışmasından kaynaklanabileceğine inanıyor.

Mars Dağı: Olympus Mons

Gezegenler Hakkında 9 İlgi Çekici Bilgi

Kırmızı gezegen (Mars), güneş sistemindeki en yüksek dağ ile en derin ve en uzun vadiye ev sahipliği yapar.  Olympus Mons yaklaşık 27 km yüksekliğinde, Everest Dağı’nın yaklaşık 3 katıdır; Valles Marineris ise 8-10 kilometre derinliğe kadar ulaşır ve yaklaşık 4000 km büyüklük ile Avustralya büyüklüğündedir.

Merkür’ün vahşi sıcaklık dalgalanmaları

Gezegenler Hakkında 9 İlgi Çekici Bilgi

Güneşe en yakın gezegen olan Merkür’ün sıcaklığı 450 dereceye kadar ulaşabilir. Bununla birlikte, herhangi bir ısıyı tutacak kadar atmosferi olmadığından gece sıcaklığı -170 dereceye kadar düşebilir, bu da güneş sistemindeki en büyük dalgalanma olan 1100 derece sıcaklıktan daha yüksek bir sıcaklık dalgalanması demektir.

Venüs’ün kabarcıklı yüzeyi

Gezegenler Hakkında 9 İlgi Çekici Bilgi

İkinci gezegen olan Venüs Merkür’den daha sıcaktır. Atmosferi toksik yani zehirlidir. Venüs’ün yoğun ve zehirli atmosferi, sera etkisini çok büyük derecede ortaya çıkarmaktadır. Sonuç olarak, Venüs’teki sıcaklıklar kurşunu eritecek sıcaklıktan daha fazla 465 °C sıcaklığa kadar ulaşır. Bu da, yüzeyinin kabarcık görüntüsü oluşturmasına sebep olur.

GÖZ ATMAK İSTERSENİZ

Kaynak: Top 10 Extreme Planet Facts; https://www.space.com

Matematiksel

Busra Meral

Keyifli okumalar...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu