YAŞAM

Fobi Nedir? Neden Olur? Nasıl Düzelir?

Fobi, aşırı ve mantıksız bir korku reaksiyonudur. Bir fobiniz varsa, korkunuzun kaynağıyla karşılaştığınızda derin bir korku veya panik duygusuna kapılırsınız.

Korku belirli bir yere, duruma veya nesneye karşı olabilir. Genel anksiyete bozukluklarından farklı olarak, bir fobi genellikle belirli bir şeye bağlıdır.

Bir fobinin etkisi, can sıkıcı olmaktan sizi ciddi şekilde devre dışı bırakmaya kadar değişebilir. Fobisi olan insanlar genellikle korkularının mantıksız olduğunu fark ederler, ancak bu konuda hiçbir şey yapamazlar. Bu tür korkular iş, okul ve kişisel ilişkilere dahil olabilir. Tahminen her insan hayatının bir bölümünde zorluğa neden olan bir fobiye sahiptir.

Fobi Nedenleri

Genetik ve çevresel faktörler fobilere neden olabilir. Anksiyete bozukluğu bulunan yakın bir akrabası olan çocuklar fobi geliştirme riski altındadır. Neredeyse boğulma gibi üzücü olaylar bir fobi oluşturabilir. Kapalı alanlara, aşırı yükseklere ve hayvan veya böcek ısırıklarına maruz kalmak fobi kaynağı olabilir.

Devam eden tıbbi durumları veya sağlık sorunları olan kişilerin genellikle fobileri vardır. Travmatik beyin yaralanmalarından sonra insanların fobi geliştirme eğilimi yüksektir. Madde kullanımı ve depresyon da fobilerle bağlantılıdır.

Fobiler, şizofreni gibi ciddi akıl hastalıklarından farklı semptomlara sahiptir. Şizofrenide, insanlar görsel ve işitsel halüsinasyonlar, sanrılar, paranoya gibi olumsuz ve düzensiz semptomlara sahiptir. Fobiler mantıksız olabilir, ancak fobileri olan insanlar gerçeklik testinde başarısız olmazlar.

Risk faktörleri

Genetik kaygıya yatkınlığı olan insanlar fobi geliştirme riski genellikle yüksek insanlardır. Yaş, sosyoekonomik durum ve cinsiyet sadece belirli fobiler için risk faktörü gibi düşünülmektedir.

Örneğin, kadınların hayvan fobileri olma olasılığı daha yüksektir. Çocukların veya sosyoekonomik durumu düşük olan kişilerin sosyal fobileri olma olasılığı daha yüksektir. Erkekler, diş hekimi ve doktor fobisi olanların çoğunu oluşturur.

Fobi Belirtileri

Bir fobinin en yaygın ve kişiyi etkisiz hale getiren belirtisi panik ataktır. Panik atak durumunda; kalp atışında hızlanma, nefes darlığı, hızlı konuşma veya konuşamama, ağız kuruluğu, mide bulantısı, titreme, yüksek kan basıncı, göğüs ağrısı veya gerginliği, boğulma hissi, baş dönmesi veya sersemlik, aşırı terleme ve yaklaşmakta olan bir kıyamet duygusu gibi hissiyat gerçekleşir.

Bununla birlikte, fobisi olan bir kişinin doğru tanı için panik atak geçirmesi gerekmez.

Fobilerin Tedavi Seçenekleri

Fobilerin tedavisi; terapötik teknikleri, ilaçları veya her ikisinin bir kombinasyonunu içerebilir.

Bilişsel davranışçı terapi

Bilişsel davranışçı terapi (CBT) fobiler için en sık kullanılan terapötik tedavidir. Kontrollü bir ortamda korkunun kaynağına maruz kalmayı içerir. Bu tedavi insanları bloke edebilir ve kaygıyı azaltabilir.

Terapi, olumsuz düşünceleri, işlevsiz inançları ve fobik duruma olumsuz tepkileri belirlemeye ve değiştirmeye odaklanır. Yeni CBT teknikleri, insanları fobilerinin kaynaklarına güvenle maruz bırakmak için sanal gerçeklik teknolojisini kullanır.

İlaç

Antidepresanlar ve anti-anksiyete ilaçları korkuya karşı duygusal ve fiziksel reaksiyonları sakinleştirmeye yardımcı olabilir. Genellikle, ilaç ve profesyonel tedavinin bir kombinasyonu en yararlı olanıdır.

Bazı Fobi Çeşitleri

Birçok insan belirli durumlardan veya nesnelerden hoşlanmaz, ancak gerçek bir fobi olması için, korkunun günlük yaşama müdahale etmesi gerekir. İşte en yaygın fobilerden birkaçı:

Agorafobi: Agorafobi, kaçamayacağınız yerlerden veya durumlardan korkuyor olma durumudur. Kelimenin kendisi “açık alan korkusu” nu ifade eder. Agorafobili insanlar büyük bir kalabalığın içinde olmaktan veya evin dışında kalmaktan korkarlar. Genellikle sosyal durumlardan tamamen kaçınırlar ve evlerinin içinde kalırlar.

Sosyal fobi: Sosyal fobiye sosyal kaygı bozukluğu da denir. Sosyal durumlar için aşırı endişe duymaya ve kendi kendine tecrite yol açabilir. Sosyal fobi o kadar şiddetli olabilir ki, bir restoranda sipariş vermek veya telefona cevap vermek gibi en basit etkileşimler paniğe neden olabilir.

Glossofobi: Bu fobi, performans kaygısı veya bir izleyicinin önünde konuşma korkusu olarak bilinir. Bu fobisiye sahip insanlar, bir grup insanın önünde olmayı bile düşündüklerinde ciddi fiziksel semptomlar gösterirler. Glossofobi tedavileri terapi veya ilaç içerebilir.

Akrofobi: Yükseklik korkusu. Bu fobiye sahip insanlar dağlardan, köprülerden veya binaların üst katlarında bulunmaktan kaçınırlar. Semptomlar baş dönmesi, terleme ve sanki bayılıyor ya da bilincini kaybedecek gibi hissetmeyi içerir.

Klostrofobi: Bu durum, kapalı veya dar alanlardan korkmadır. Şiddetli klostrofobi, araba veya asansör kullanmanıza mani olabilir.

Aviofobi: Uçma korkusudur.

Dentofobi: Diş hekimi veya dişle ilgili prosedürlerinden korkudur. Bu fobi genellikle bir dişçi ofisinde hoş olmayan bir deneyimden sonra gelişir. Gerekli diş bakımını almanızı önlüyorsa zararlı olabilir.

Hemofobi: Bu kan veya yaralanma fobisidir. Hemofobisi olan bir kişi kendi kanıyla veya başka bir kişinin kanıyla temas ettiğinde bayılır.

Araknofobi: Bu örümcek korkusu anlamına gelir.

Cynofobi: Köpek korkusu.

Ofidiofobi: Bu fobisi olan insanlar yılanlardan korkarlar.

Nyctofobi: Bu fobi, gece veya karanlık korkusudur. Neredeyse her zaman tipik bir çocukluk korkusu olarak başlar. Ergenlikten sonra ilerlediğinde fobi olarak kabul edilir.

İşe yarar bir bilgi!

Bir fobiniz varsa, tedavi almanız çok önemlidir. Fobilerin üstesinden gelmek zor olabilir, ama her zaman bir umut vardır. Doğru tedavi ile korkularınızı yönetmeyi ve üretken, tatmin edici bir yaşam sürmeyi öğrenebilirsiniz.

Okuma önerisi: Kim Normal Kim Anormal: Ne Kadar Normalsiniz?

Kaynak

https://www.healthline.com/health/phobia-simple-specific#symptoms

https://www.healthline.com/health/list-of-phobias

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Busra Meral

Keyifli okumalar... [email protected]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı