Fermi Paradoksu’na Yeni Bir Yaklaşım: Evrendeki Tek Gelişmiş Tür Biz Olabiliriz

Fermi Paradoksu, dünya-dışı akıllı yaşam arayışı (SETI) söz konusu olduğunda, tökezlediğimiz bir engel olarak önümüzde duruyor. Kendisini ilk ortaya atan ünlü fizikçi Enrico Fermi’nin onuruna, fizikçinin adıyla anılan bu paradoks, evrende zeki yaşamın yaygın olduğu beklentisine dair olasılıklar ile Dünya-dışı zekâya (extra-terrestrial intelligence / ETI) ilişkin delillerin görünürdeki eksikliği arasında bulunan bariz uyumsuzluğu ele alır.

Enrico Fermi’nin “Herkes nerede?” sorusunu sormasından bu yana, onlarca yıldır bilim insanları bu çelişkiyi şu ya da bu şekilde açıklamaya çalıştılar. Ancak Oxford Üniversitesi’ne bağlı İnsanlığın Geleceği Enstitüsü’nden (FHI) üç ünlü bilim insanı tarafından gerçekleştirilen çalışmada paradoks, insanlığın gözlemlenebilir evrende tek başına olması ihtimalini gösterecek biçimde yeniden değerlendirildi.

“Fermi Paradoksu’nu Çözmek” başlıklı çalışma için, 1960’lı yıllarda astronom Dr. Frank Drake tarafından önerilen ünlü bir denklem olan ‘Drake Denklemi gözden geçirildi.

Bu denklem, galaksimizde bulunan iletişim kurabileceğimiz medeniyetlerin sayısının (N), galaksimizdeki yıldız oluşumunun ortalama oranı (R*) ve gezegenleri olan yıldızların oranıyla (fp), gerçekten de yaşamı destekleyebilecek gezegenlerin sayısı (ne), üzerinde yaşamı geliştirebilecek olan gezegenlerin sayısı (fl), akıllı yaşam geliştirebilecek gezegenlerin sayısı (fi), iletim teknolojilerini geliştirecek uygarlık sayısı (fc ) ve bu uygarlıkların sinyallerini uzaya iletmek için gereken süre (L) ile çarparak hesaplanır.

Matematiksel olarak şu biçimde ifade edilir:

N = R* x fp x ne x fl x fi x fc x L

Çalışmada, hayatın kökenine giden yollara kimyasal ve genetik geçiş modelleri ekleyerek, Drake Denklemi’nin parametrelerini yeniden gözden geçirdiler. Bununla, çok yüksek bir büyüklük derecesine ulaşan bilimsel belirsizlikler olduğunu ortaya koydular. Dr. Sandberg şöyle açıklıyor:

“Mevcut bilgiler verildiğinde, birçok parametre oldukça belirsiz görünüyor. 1960’lı yıllardaki Drake ve Sagan’dan beri astrofizikçilerden birçok şey öğrenirken, hâlâ yaşam ve zekâ olasılığı noktasında oldukça kararsızız. İnsanların denklemi tartışırken, şuna benzer bir şey söylemelerini duymak şaşırtıcı değil: ‘Bu parametre belirsiz ama bir tahminde bulunalım ve bunun bir tahmin olduğunu hatırlayalım.’ Neticede tahminlere dayalı bir sonuca ulaşıyorlar. Ne var ki, bu sonuç tek bir sayı biçiminde belirtilecek ve bu da bize kesin bir belirsizlik aralığına sahip olması gerektiğinde, ‘kesin bir tahmin’ sunacaktır. “

Bu sebeple, araştırmacılar denklemin parametrelerini belirsizlik aralıkları biçiminde değerlendirdiler. Hangi değerlere sahip olabileceğine odaklanmaktansa, eldeki bilgilere dayanarak sahip olabilecekleri en büyük ve en küçük değerlere baktılar.

Bu belirsizlikleri bir araya getirmesinin ardından, araştırma grubu, Fermi Paradoksu’nda sıkça rastlanan tahminlerden ziyade, sonuç olarak bir dağılım elde etti. Araştırma grubuna, insanlığın (bildiğimiz haliyle) galakside yalnız olma olasılığına ilişkin bir tahmin sağladı.

Netice itibariyle, araştırma grubunun ulaştığı sonuçlar, insanlığın bütün evrende yalnız olduğu anlamına ya da (hem geçmişteki hem de şimdiki) Dünya-dışı uygarlıklara ilişkin kanıt bulma olasılığının olmadığı anlamına gelmiyor. Bundan ziyade, şu anda insanlığın Samanyolu Galaksisi’nin tek zeki türü olduğunu daha büyük bir güvenle söyleyebileceğimiz anlamına geliyor.

Tüm mesele, şu anda SETI ve Drake Denklemi söz konusu olduğunda ortada çok fazla belirsizlik olması. Bu bağlamda, gerçekleştirilen çalışma, ETI’nin (Dünya-dışı zekâ) orada bir yerde var olmasının ne kadar muhtemel olduğunu belirlemek amacıyla çalışabilmek için, daha fazla öğrenmemizin zorunlu olduğunun da bir göstergesi.

Öyleyse SETI tutkunları! Drake denklemi yakın zamanda doğru değerler üretebileceğimiz bir şey olmasa bile, ne kadar çok şey öğrenirsek, değerler de o denli isabetli hale gelecek. Ve unutmayın, Fermi Paradoksu’nun çözülmesi için yalnızca bir defa zeki yaşam bulmamız gerekiyor!

İleri okumalar: https://www.universetoday.com/139467/new-model-predicts-that-were-probably-the-only-advanced-civilization-in-the-observable-universe/ 

Düzenlenerek sitemize eklenmiştir. İlk yayınlandığı kaynak:

https://www.gazeteduvar.com.tr/bilim/2018/07/13/evrendeki-tek-gelismis-tur-biz-olabiliriz/

Matematiksel

Paylaşmak İyidir

Yazıyı Hazırlayan: Matematiksel

Bu yazı gönüllü yazarlarımız tarafından hazırlanmış veya sitemiz editörleri tarafından belirtilen kaynaktan aslına uygun kalınarak eklenmiştir.

Bunlara da Göz Atın

Nasıl Yani? Bütün Uzaylar Simetrik Değil mi Gerçekten?

Üç kişilik “küçük bir matematikçiler grubu” “büyük bir matematiksel başarı” göstererek Zimmer varsayımını ispatladı. 2006 …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ga('send', 'pageview');