Duygusal Zeka Nedir? Yaşantımızdaki Yansımaları Nelerdir?

Duygusal zeka veya yaygın İngilizce ifade edilişiyle EQ, bir insanın kendisine veya başkalarına ait duyguları anlama, sezinleme, yönetme ve yönlendirme yetisi, kapasitesi ve becerisinin ölçümünü tanımlamaktadır. 

Psikolog ve bilim muhabiri olan Daniel Goleman 1995 yılında dünyanın büyük bir kısmını yeni ortaya çıkan duygusal zeka kavramıyla tanıştıran bir kitap yayınladı. Kitap sayesinde duyguları anlama ve yönetme becerisinin başarı şansımızı büyük ölçüde artırdığı fikri hızla yayıldı. Bu fikir, insanların duygular ve insan davranışları hakkında düşünme şeklini büyük ölçüde etkiledi.

Peki günlük yaşamda ortaya çıkan duygusal zeka neye benziyor?

Araştırmacı yazar Justin Bariso’ya göre duygusal zekanın gerçek dünyada nasıl göründüğünü gösteren bir dizi eylem mevcut. Son iki yıldır üzerinde çalıştığı yeni kitabı EQ Applied’ı hazırlarken bu eylemleri de araştıran Bariso’ya göre işte 13 maddede duygusal zeka göstergeleri.

1. Duygular üzerinde düşünürsünüz.

Duygusal zeka, öz ve sosyal farkındalık denen şeyle başlar, hem kendinizde hem de başkalarında duyguları ve etkilerini tanıma yeteneğidir bu. Bu farkındalık derinlemesine düşünmekle başlar. Kendinize şöyle sorular sorarsınız:

  • Duygusal güçlerim neler? Zayıf yönlerim neler?
  • Mevcut ruh halim, düşüncelerimi ve karar verme sürecimi nasıl etkiliyor?
  • Beynimin derinliklerinde başkalarının söylediklerinden veya yaptıklarından etkileniyor muyum?

Bunun gibi sorular üzerine kafa yormak, sizin yararınıza kullanılabilecek değerli fikirler üzerinde düşünmenizi sağlar.

2. Duraklarsınız.

Duraklama, konuşmadan veya hareket etmeden önce durup düşünmek için bir dakikanızı ayırmak kadar basittir. (Teoride kolay, pratikte zor.) Bu sizi utanç verici anlardan veya çok hızlı bir şekilde taahhütte bulunmaktan kurtulmanıza yardımcı olabilir.

Başka bir deyişle duraklamak, geçici bir duyguya dayalı kalıcı bir karar vermekten kaçınmanıza yardımcı olur.

3. Düşüncelerinizi kontrol etmeye çabalarsınız.

Belirli bir anda deneyimlediğiniz duygu üzerinde fazla kontrole sahip olamazsınız. Ancak bu duygulara tepkinizi düşüncelerinize odaklanarak kontrol edebilirsiniz. (Söylenegeldiği gibi “Bir kuşun kafanıza düşmesini engelleyemezsiniz, ancak yuva yapmasını engelleyebilirsiniz”.)

Düşüncelerinizi kontrol etmeye çabalayarak, duygularınızın kölesi olmaya direnirsiniz, hedefleriniz ve değerlerinizle uyumlu bir şekilde yaşamaya çalışırsınız.

4. Eleştiriden yararlanırsınız.

Kimse olumsuz geribildirimden hoşlanmaz. Ancak eleştirinin, en iyi şekilde yapılmasa bile öğrenmek için bir şans olduğunu biliyorsunuz. Temelsiz olsa bile, başkalarının nasıl düşündüğüne dair size bir pencere açar.

Olumsuz geri bildirim aldığınızda, duygularınızı kontrol altında tutar ve kendinize şunu sorarsınız: Bu beni nasıl daha iyi hale getirebilir?

5. Özgünsünüzdür.

Özgünlük, kendinizle ilgili her şeyi herkesle her zaman paylaşmak anlamına gelmez. Ne demek istediğinizi söylemek, söylediklerinizi kastetmek ve her şeyden önce değer ve ilkelerinize bağlı kalmak anlamına gelir. Düşüncelerinizi ve hislerinizi paylaşmanızı herkesin takdir etmeyeceğini biliyorsunuz.

6. Empati kurarsınız.

Başkalarının düşüncelerini ve duygularını anlamayı içeren empati gösterme yeteneği, başkalarıyla bağlantı kurmanıza yardımcı olur. Başkalarını yargılamak veya etiketlemek yerine, olayları onların gözlerinden görmek için çok çabalarsınız.

Empati, başka bir kişinin bakış açısına katılmak anlamına gelmez. Aksine, anlamaya çalışmakla ilgilidir – bu da daha derin ve daha bağlantılı ilişkiler kurmanıza olanak tanır.

7. Başkalarını översiniz.

Tüm insanlar kabul edilmeyi ve takdir edilmeyi arzular. Başkalarını övdüğünüzde, bu özlemi tatmin eder ve süreçte güven inşa edersiniz.

Bunların hepsi başkalarının iyiliğine odaklandığınızda başlar. Ardından, özellikle takdir ettiğiniz şeyleri paylaşarak, onlara kendilerinin en iyisi olmaları için ilham verirsiniz.

8. Faydalı geribildirim verirsiniz.

Olumsuz geribildirim başkalarının duygularını incitmek için büyük bir potansiyele sahiptir. Bunu fark ettiğinizde, eleştiriyi yapıcı geri bildirim olarak yeniden şekillendirirsiniz, böylece alıcı onu zararlı değil yararlı olarak görür.

9. Özür dilersiniz.

Üzgün olduğunuzu söyleyebilmek güç ve cesaret ister. Ancak bunu yapmak, başkalarını doğal olarak size çekecek bir nitelik olan alçakgönüllülüğü gösterir.

Duygusal zeka, özür dilemenin her zaman hatalı olduğunuz anlamına gelmediğini anlamanıza yardımcı olur. Özür dilemek, ilişkinize egonuzdan daha fazla değer vermek anlamına gelir.

10. Affedersiniz ve unutursunuz.

Kızgınlığa tutunmak, yaranın içini bıçakla deşmek gibidir. Suçlu taraf hayatına devam ederken, kendinize asla iyileşme şansı vermezsiniz. Affedip unuttuğunuzda, başkalarının duygularınızı rehin almasını engellersiniz – bu, ilerlemenizi sağlar.

11. Sözünüzde durursunuz.

Günümüzde insanların istedikleri zaman bir anlaşmayı veya verdikleri bir sözü bozmaları yaygındır. Elbette bir arkadaşınızla bir akşam yemeği için sözleşmek, çocuğunuza verilen bir sözü bozmaktan veya büyük bir iş toplantısını kaçırmaktan daha az zararlıdır.

Ancak sözünüzü tutmayı alışkanlık haline getirdiğinizde – büyük ya da küçük şeylerde – güvenilirlik konusunda güçlü bir itibar kazanırsınız.

12. Başkalarına yardım edersiniz.

Başkalarının duygularını olumlu yönde etkilemenin en iyi yollarından biri onlara yardım etmektir.

Yaptığınız yardımlar sayesinde güven ortamı oluşur ve insanlara sizi takip etmeleri konusunda ilham verir.

13. Kendinizi duygusal sabotajdan korursunuz.

Duygusal zekanın da karanlık bir tarafı var. Örneğin, bireylerin kişisel bir gündemi teşvik etmek veya başka bir bencil amaç için başkalarının duygularını manipüle etmeye çalışması gibi.

İşte bu yüzden kendi duygusal zekanızı keskinleştirmeye devam edin ki duygusal sabotajdan korunabilin.

Okuma Önerisi: Duygusal Emek: Emeğin Görünmeyen Yüzü

Kaynak

13 Signs of High Emotional Intelligence; https://www.inc.com/justin-bariso/13-things-emotionally-intelligent-people-do.html

Matematiksel


Busra Meral

Keyifli okumalar...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu