Psikoloji

Duygusal Yeme Nedir? Neden Canımız Sıkıldığında Sürekli Yemek Yeriz?

Hepimizin inkar edemeyeceği bir gerçek vardır. Canımız sıkılınca yemek yeriz. Dünyadaki tüm uzmanlar bunun zararlı olduğunu söylese de kendimizi durduramayız. Uzun araba yolculuklarında, evde yapacak bir şey olmadığında can sıkıntısı, yiyeceklere ulaşmak için karşı konulamaz bir dürtüyü tetikler. Aç olmadığınız ama can sıkıntısından atıştırdığınız can sıkıntısı açlığı bazen “duygusal yeme” kategorisine girer.

can sıkıntısı, duygusal açlık
Gerçek açlık yavaş yavaş gelişir ve bulduğunuz her tür yiyecek sizi tatmin eder. Yeterince yediğinizde ise durursunuz. Bu eylemin sonucunda genellikle hiçbir utanç duygusu yaşamazsınız. Öte yandan duygusal açlık, çeşitli yiyecek türleri için istek duymaya neden olan strese verilen sağlıksız bir tepkidir. Bu tür bir açlığı durdurmak o kadar kolay değildir ve aşırı yemeye yol açar. Bu da genellikle kendinizi suçlu hissetmenize neden olur.

O sırada aşırı duygusal olmasak bile, zor bulduğunuz bir görevden veya ele almak istemediğiniz başka bir sorundan kaçarken stres ve can sıkıntısı birbiriyle karışır. Okulda sınav haftasındasınız ve ders çalışırken sürekli bir şeyler atıştırıyorsunuz nedeni budur. Araştırmalar, duygusal yiyicilerin tatlı ve yüksek yağlı yiyecekler yemelerinin ve ayrıca daha fazla atıştırma olasılığının çok daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ancak huzursuz hissettiğinizde kendinizi buzdolabının önünde bulmanızın birçok nedeni vardır.

Yemek yeme ve can sıkıntısının sinirbilimi … suçlu dopamin mi?

Ne zaman keyif aldığımız bir şey yapsak, beynimiz bir miktar dopamin salgılar ve sonrasında kendimizi iyi hissederiz. Dopamin, motivasyon seviyelerimiz için çok önemli olan bir nörotransmiterdir. Doğal olarak daha düşük dopamin seviyelerine sahip kişilerin, dopamin üreten maddeleri veya alkol, uyuşturucu ve kumar gibi aktiviteleri arama ve bağımlı olma olasılığı daha yüksektir. Keyif aldığımız bir yemeği yemek de dopamin salgılamamıza neden olur. Fakat sinirbilim alanında son 75 yılda yapılan en önemli keşiflerden biri, zevk ve acının beynin aynı bölgelerinde işlendiğinin anlaşılmasıdır. Bu nedenle beynimiz ikisini dengede tutmak için çok çalışır.

Duygusal yeme, çoğunlukla olumsuz bir duyguya bir tepki olarak aşırı yeme isteği ya da yiyecek tüketimindeki değişimdir. Bunun arka planında dopamin düzeyini dengeleme eğilimi olduğu düşünülmektedir.

Dopamin salgılanır salgılanmaz beyin, uyarılan dopamin reseptörlerini azaltarak buna uyum sağlar. Bu durumda beyin, acı yönüne doğru eğilerek dengeleme eğilimi gösterir. Bu nedenle keyif aldığımız şeyleri yaptıktan sonra bir çöküş duygusu gelir. Yeterince bekleyebilirsek, bu çöküş duygusu geçer ve nötrlük sağlanır. Ancak, yeni bir doz için zevk kaynağına geri dönerek buna karşı koymaya yönelik doğal bir eğilimimiz vardır. Beynimiz bu dengeyi milyonlarca yıl boyunca geliştirdi. Sorun şu ki artık o dünyada yaşamıyoruz. Aksine, bunaltıcı bir çokluk dünyasında yaşıyoruz. Bu da dopamin arayışımızı arttırıyor.

Duygusal Yeme Bozukluğu İle Başa Çıkmak İçin Bazı Öneriler

  • Boş zamandan keyif alın: Hayatınızda eğlencenin olmadığı zamanlar her zaman olacaktır. Ancak “yapacak bir şey bulamamak” sıkıcı olmak zorunda değildir. Düşüncelerinizle yalnız zaman geçirmek zor bir beceridir. Ancak bunu başarırsanız kendinizi “yapacak bir şey yok” korkusundan kurtarırsınız.
  • Eğlenceli bir şey yaparak kendinizi işgal edin: Can sıkıntısı nedeniyle acıktığınızda yapabileceğiniz en iyi şeylerden biri can sıkıntısını tedavi etmektir. Bu bir hobi ile ilgilenmek, güzel bir yürüyüşe çıkmak basit önerilerdir. Unutmayın, egzersiz yapmak da dopamin salgısını arttırır. Sadece geçici bir süre için bile zamanınızı meşgul edecek bir şeyler yapmak, muhtemelen zihninizi buzdolabından çıkaracak ve açlık geçene kadar başka bir şeye odaklanacaktır.
  • Su için: Dehidrasyon ve susuzluk genellikle açlıkla birbirine karışır. Bir dahaki sefere acıktığınızda bir torba cips almak yerine, önce büyük bir bardak su için. Zihninizi bunun küçük bir zevk olduğunu düşünmek için suya bir damla limon bile ekleyebilirsiniz.
  • Ağzınızı meşgul edin: Bazen yemek yiyormuş gibi davranmak, özellikle de aç olmadığınızda, yeme ihtiyacını gidermek için yeterlidir. Sakız çiğnemek, yemeniz gerekmeyen yiyecekleri yemek için harika bir alternatiftir. Ağzınızı meşgul etmenin bir başka yolu da, bir süredir haber alamadığınız bir arkadaşınızı aramak, eşiniz veya çocuklarınızla eğlenceli bir sohbet başlatmaktır.
  • Gerçekten aç olup olmadığınızı görmek için kendinize zaman verin: Can sıkıntısı nedeniyle açsınız yoksa gerçekten vücudunuzun besine mi ihtiyacı var. Bunu anlamak için kendinize 30 dakika verin. Gerçek açlık kalıcıdır ancak zihniniz başka şeylerle meşgul oldukça duygusal yeme durumu kaybolacaktır.

Ayrıca göz atmak isterseniz

Kaynaklar ve ileri okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu