Psikoloji

Neden Canımız Sıkıldığında Sürekli Yemek Yeriz?

Hepimizin inkar edemeyeceği bir gerçek vardır. Canımız sıkılınca yemek yeriz. Dünyadaki tüm uzmanlar bunun zararlı olduğunu söylese de kendimizi durduramayız. Uzun araba yolculuklarında, evde yapacak bir şey olmadığında can sıkıntısı, yiyeceklere ulaşmak için karşı konulamaz bir dürtüyü tetikler. Açlık hissini biliyoruz, ama gerçekten ne tür bir açlık hissettiğinizi ve bunun ne anlama geldiğini hiç düşündünüz mü?

Gerçek açlık yavaş yavaş gelişir ve bulduğunuz her tür yiyecek sizi tatmin eder. Yeterince yediğinizde ise durursunuz. Bu eylemin sonucunda vücudunuza ihtiyacı olan enerjiyi sağladığınız için genellikle hiçbir utanç duygusu yaşamazsınız. Öte yandan duygusal açlık, çeşitli yiyecek türleri için istek duymaya neden olan strese verilen sağlıksız bir tepkidir. Bu tür bir açlığı durdurmak o kadar kolay değildir ve aşırı yemeye yol açar, bu da genellikle kendinizi suçlu hissetmenize neden olur.

Aç olmadığınız ama can sıkıntısından atıştırdığınız can sıkıntısı açlığı bazen “duygusal açlık” kategorisine girer. O sırada aşırı duygusal olmasak bile, zor bulduğunuz bir görevden veya ele almak istemediğiniz başka bir sorundan kaçarken stres ve can sıkıntısı birbiriyle karışır. Okulda sınav haftasındasınız ve ders çalışırken sürekli bir şeyler atıştırıyorsunuz nedeni budur. Araştırmalar, duygusal yiyicilerin tatlı ve yüksek yağlı yiyecekler yemelerinin ve ayrıca daha fazla atıştırma olasılığının çok daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Ancak huzursuz hissettiğinizde kendinizi buzdolabının ışığıyla aydınlatılmış bulmanızın birçok nedeni vardır.

Yemek yeme ve can sıkıntısının sinirbilimi … suçlu dopamin mi?

Johns Hopkins Üniversitesi Psikiyatri ve Davranış Bilimleri Bölümü’nde yardımcı doçent olan Dr. Susan Carnell, sıkılmış zihinlerimizi tatmin etmek için yiyecek aramamızın bir nedeni olduğuna inanıyor. Carnell’e göre, dopamin muhtemelen can sıkıntısı-açlık paradigmasında önemli bir rol oynamaktadır. Dopamin, motivasyon seviyelerimiz için çok önemli olan bir nörotransmiterdir. Dopamin, seks sırasında, aşık olduğumuzda ve bir bağımlılığı tatmin ettiğimizde mevcuttur. Doğal olarak daha düşük dopamin seviyelerine sahip kişilerin, dopamin üreten maddeleri veya alkol, uyuşturucu ve kumar gibi aktiviteleri arama ve bağımlı olma olasılığı daha yüksektir.

Bunu can sıkıntısından yemek yemeye kadar takip eden Carnell, sıkıldığımızda ya da mutsuz olduğumuzda dopamin nöronlarımızın büyük olasılıkla inaktif olduğunu buldu. Can sıkıntısı yüzünden yemek yediğimizde, bu dopamin nöronlarımızı “uyandırmanın” bir yolu olabilir, böylece tekrar heyecanlı hissedebiliriz.

Duygusal Açlık İle Başa Çıkmak İçin Bazı Öneriler

Boş zamandan keyif alın.

Hayatınızda eğlencenin olmadığı zamanlar her zaman olacaktır. Ancak “yapacak bir şey bulamamak” sıkıcı olmak zorunda değildir. Düşüncelerinizle yalnız zaman geçirebilmek zor bir beceridir ancak bunu başarırsanız kendinizi “yapacak bir şey yok” korkusundan kurtarırsınız.

Eğlenceli bir şey yaparak kendinizi işgal edin.

Can sıkıntısı nedeniyle acıktığınızda yapabileceğiniz en iyi şeylerden biri can sıkıntısını tedavi etmektir. Bu bir hobi ile ilgilenmek, güzel bir yürüyüşe çıkmak olabilir. Unutmayın, egzersiz yapmak da dopamin salgısını arttırır. Sadece geçici bir süre için bile zamanınızı meşgul edecek bir şeyler yapmak, muhtemelen zihninizi buzdolabından çıkaracak ve açlık geçene kadar başka bir şeye odaklanacaktır.

Su için.

Dehidrasyon ve susuzluk genellikle açlıkla karıştırılır. Bir dahaki sefere acıktığınızda bir torba cips almak yerine, önce büyük bir bardak su için. Zihninizi bunun küçük bir zevk olduğunu düşünmek için suya bir damla limon bile ekleyebilirsiniz.

Ağzınızı meşgul edin.

Bazen yemek yiyormuş gibi davranmak, özellikle de aç olmadığınızda, yemek yeme ihtiyacını gidermek için yeterlidir. Sakız çiğnemek, yemeniz gerekmeyen yiyecekleri yemek için harika bir alternatiftir. Ağzınızı meşgul etmenin bir başka yolu da, bir süredir haber alamadığınız bir arkadaşınızı aramak, eşiniz veya çocuklarınızla eğlenceli bir sohbet başlatmaktır.

Gerçekten aç olup olmadığınızı görmek için kendinize zaman verin

Can sıkıntısı nedeniyle açsınız yoksa gerçekten vücudunuzun besine mi ihtiyacı var. Bunu anlamak için kendinize 30 dakika verin. Bazen farkı söylemek zor. Gerçek açlık kalıcıdır ancak zihniniz başka şeylerle meşgul oldukça duygusal açlık (veya can sıkıntısı açlığı) kaybolacaktır.

Yeterli derecede uyuyun

Yorgun olduğunuzda sıkılmak kolaydır çünkü herhangi bir şeye gerçekten dikkat etmek ve onunla ilgilenmek için yeterli enerjiniz yoktur. İyi dinlenmişseniz, sıkıcı olmasını beklediğiniz bir durumda bile ilginç yönler bulmak daha kolaydır.

Kaynak: The hunger-boredom paradigm explained by scientists; https://bigthink.com/mind-brain/emotional-eating-boredom

Konu ile ilgili bir başka yazımıza daha göz atmak isterseniz: Can Sıkıntısı Neden Sizin İçin İyidir?

Matematiksel

Sibel Çağlar

7 yıl Kadıköy Anadolu Lisesinin devamında lisans eğitimimi Marmara Üniversitesi İng. Matematik öğretmenliği üzerine tamamladım. Devamında 20 yıl çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler