Doğumunun 250. Senesinde Alexander Von Humboldt

Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander von Humboldt (1759-1859)

Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander von Humboldt…

Alexander von Humboldt olarak bilinen Prusyalı coğrafyacı, kaşif ve doğa yazarı.

Biyocoğrafyaya zemin hazırlayan botanik coğrafyadaki çalışmaları ile tanınmaktadır. Soyadına birçok hayvan sever zaten aşinadır çünkü Güney Amerika’nın Humboldt Akımında yaşayan Humboldt kalamarı adını bu ünlü bilim adamından almaktadır.

Hayatı ve Eğitimi

Bu doğa bilimci ve istekli kaşif 14 Eylül 1769’da Almanya’nın Berlin şehrinde doğdu. Babası Alexander Georg von Humboldt, Friedrich henüz 9 yaşındayken ölen bir ordu subayıydı. Alexander ve ağabeyi Wilhelm daha sonra anneleri Maria Elisabeth Colomb tarafından yetiştirildi.

Alexander’ın ailesi önde gelen bir Pomeranian ailesiydi. Bu soya bağlı ailelerde erkek çocuklara matematik, dil ve klasik alanlarında iyi bir eğitim verilmesi için özel öğretmenler tutulurdu. Von Humboldt kardeşlere ayrıca siyasi tarih ve ekonomi de öğretildi.

Alexander henüz bir çocukken farklı bitkileri, böcekleri ve kabuklu canlıları toplama ve sınıflama hobisine sahipti. Bu hobiler Alexander’ ın “küçük eczacı” lakabı ile anılmasını sağladı.

1787’ de Humboldt altı ay süreyle Frankfurt Üniversitesi’nde finans dersleri aldı. Ardından bir yıl Göttingen Üniversitesi’ nde okudu. Bu süre zarfında Humboldt, botanik, jeoloji ve minerolojiye ilgi gösterdi. İkinci keşif yolculuğunda Kaptan Cook’a eşlik eden Georg Forster ile tanıştı.

Foster’ın Humboldt üzerinde güçlü bir etkisi vardı ve birlikte Avrupa’yı ve İngiltere’yi gezdiler.

1789’da Humboldt “Ren Nehri Üzerindeki Bazı Bazaltlarda Mineralojik Gözlemler” adlı eserini yazdı.

Mineroloji ve jeolojiye olan ilgisini daha da arttırmak için Humboldt, 1790’da Saksonya Freiberg’deki Maden Okulu’na kaydoldu. Tüm günlerini ilginç bitkiler bulmak için kırsal alanlarda yürüyüş yaparak ve yeraltı madenlerini gezerek geçirmeye başladı.

Humboldt, 1792’den 1797’ye kadar Prusya’nın Franconia kentinde bir devlet müfettişi olarak çalıştı. Bu süre zarfında, bir güvenlik lambası icat etti ve madencilik alanında eğitim veren bir teknik okul kurdu.

Keşifleri

1796’ da Alexander 27 yaşındayken annesini kaybetti. Annesinden kendisine yüklü bir miras kalan Humboldt, annesinin ölümünden bir yıl sonra hükümet hizmetinden ayrıldı ve botanikçi Aime Bonpland ile seyahat etme planlarını hayata geçirmeye karar verdi.

Humboldt her zaman seyahat etmek ve keşfetmek istemişti. Bonpland ile birlikte, o zamanlar Güney Amerika’yı keşfetmek için gereken özel izinleri almak için Madrid’e gittiler.

Alınan izinlerin ardından 5 Haziran 1799’da Bonpland ve Humboldt Pizarro gemisi ile yelken açtılar. Teide yanardağını keşfedecekleri Tenerife’de 6 günlük bir mola verdiler. 16 Temmuz’da Venezüela’nın Cumana kentine vardılar.

Güney Amerika’da kaldıkları süre boyunca, Bonpland ve Humboldt, kıtanın topografyası, florası ve faunasını inceledi. Bir yıl içinde Humboldt, Orinoco Nehri’nin 1.700 milden daha fazlasını haritalandırdı.

Bonpland ve Humboldt Güney Amerika’daki keşiflerine devam ettiler. And Dağları’nı ziyaret ettiler ve Chimborazo Dağı’ na (bugünkü Ekvador’da  yer almaktadır) tırmandılar.

O zamanlar Chimborazo Dağı zirvesinin dünyadaki en yüksek zirve olduğuna inanılıyordu. Onlar bunu başaramadı, ancak 18.000 feet’in üzerine çıktılar. Keşif daha sonra Humboldt’un Merkür gezegeninin geçişini gözlemlediği Peru (Lima) ‘ya devam etti.

Güney Amerika’nın batı kıyısındayken Humboldt, Peru Akımını keşfetti ve ölçtü. Bu akım şimdi Humboldt Akımı olarak da bilinir.

Güney Amerika’daki keşiflerinden elde edilen diğer önemli deneyimden bir diğeri ise meteor yağmurlarını gözlemlemeleri oldu.

Humboldt gerçekleştirdiği birçok dağ tırmanışı ve kendi personelinin yüksek irtifada yaşadığı deneyimlerden elde edinğindi bilgiler ışığında, irtifa hastalığını oksijen eksikliğine bağlayan ilk kişi oldu.

Ayrıca Bonpland ve Humboldt, kendilerine çok sayıda elektrik şoku yaşatan elektrikli yılan balıklarını keşfetti ve yakaladı.

Diğer Seyahatleri ve Başarıları

Güney Amerika’daki çok sayıda keşiften sonra, Bonpland ve Humboldt Washington DC’yi ziyaret etti. Humboldt, Başkan Thomas Jefferson’la birkaç toplantı yapmak için üç hafta burada kaldı.

1804 yılında Humboldt Paris’ e gitti. Paris’ te, farklı alanlarda yaptığı tüm çalışmaları içeren 30 ciltlik bir eser yazdı. 23 yıl Paris’ te yaşayan Humboldt burada döneminin diğer zeki ve parlak bilim insanlarıyla tanıştı.

Annesinden kendisine kalan serveti tükenen Humboldt, istikrarlı bir gelir kaynağı buldu ve Prusya Kralı’nın danışmanlarından biri oldu.

1829’da Rusya’ya davet edildi. Rusya’ ya yaptığı uzun yolculuğunda Uralların altın madenlerinde elmaslar buldu ve izotermal bir dünya haritası için veri topladı.

Humboldt 1827’ de halka açık konferanslar vermek için Berlin’e gitti. Bu konferanslar o kadar popüler oldu ki, tüm çalışmalarını “Kosmos” olarak adlandırdığı bir eser adı altında yazmaya karar verdi.

Eserin ilk cildi 1845’te Humboldt 76 yaşındayken yayınlandı. Toplamda 5 cilt olan Kosmos adlı eserin son cilt ise Humboldt’ un ölümünden sonra yayınlandı.

Humboldt 24 Şubat 1857’de küçük bir inme geçirdi. İki yıl sonra sağlığı kötüleşmeye başladı ve 89 yaşında 6 Mayıs 1859’da vefat etti.

Humboldt günümüzde yer bilimlerine yaptığı muhteşem katkılarıyla bilinmektedir.

Kaynak: https://www.famousscientists.org/alexander-von-humboldt/

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Yazıyı Hazırlayan: Busra Meral

Busra Meral
Okumak, araştırmak, yeni şeyler öğrenmek, bunlar üzerinde düşünmek, tartışmak ve paylaşmak benim için büyük keyif. Yazmak ise bambaşka bir dünya. Kurumsal hayat karmaşasından kaçıp buraya sığınıyorum. Paylaştıkça her şeyin daha güzel olacağına gönülden inanıyorum. "Okumak bir insanı doldurur, insanlarla konuşmak hazırlar, yazmak ise olgunlaştırır." Francis Bacon

Bunlara da Göz Atın!

Galileo’nun İkilemi

Galileo’nun matematikçi dostu Castelli’ye yazdığı efsanevi mektup bulundu. Hem de hiç beklenmeyecek kadar göz önünde …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.