Günlük Hayatımızda Matematik

Diziler ve Gündelik Hayatımız

Günlük hayatınızda televizyonu, bilgisayarı hatta gazeteyi açtığınızda, takip edin veya etmeyin, yayınlanan bir sürü dizi olduğunu görürsünüz. Bu sebepten dolayı ‘dizi’ deyince aklımıza gelen ilk şey genelde TV dizileri olur. Peki ‘dizi’ nedir?

Dizi;

• Yan yana, art arda veya zaman sırasına göre sıralanmış birbiriyle ilişkili nesne veya olayların oluşturduğu bütün sıra

• Saf durumundaki bir kıtada, birbiri arkasında duran erler

• Değerleri artarak veya eksilerek art arda gelen terimler takımı

• Bir oktavın içinde sıralanan sekiz sesin bütünü

• Oturma yeri dizisi

• Adenin(A), Guanin(G), Sitozin(C) ve Timin(T) nükleotid bazlarının belirli bir düzene göre dizilmesi sonucu oluşan polinükleotid zinciri, sekans

• Birbirinin devamı olan, aynı takım ve genellikle aynı oyuncular tarafından gerçekleştirilen televizyon izlenceleri

Ve bir de matematikteki ‘diziler’…

Hayatımızda yer kaplayan ve çoğumuzun uzun saatlerini ayırdığı bu TV dizileri ile matematik dizileri sadece adaş mıdır? Yoksa isim benzerliğinden çok daha fazlası mı vardır? Gelin beraber bir göz atalım;

TV dizilerinden konuşurken hangi dizi ile ilgili konuştuğunuzu anlatmak için nasıl ismini söylüyorsanız, mesela ‘Game of Thrones’ sanırım hepimiz hangi dizi olduğunu anlıyoruz 😉 matematik dizilerinde de ‘an’ ifadesi diziyi tanımlamak için kullanılır, aynı ad gibi.

TV dizilerinde nasıl 1. bölüm, 2. bölüm, 3. bölüm gibi birden başlayarak (hiç hayatınızda -2 veya 0.78 bölümü olan bir dizi duydunuz mu?) pozitif tam sayılarla tanımlanan bölüm numaraları varsa, matematik dizilerinde de durum aynı şekildedir tek bir farkla; TV dizilerinin bölümleri, matematik dizilerinin terimleri vardır.

a1: 1. terimi

a2: 2. terimi

.

a27: 27. terimi

.

an: ‘n’ yerine gelebilecek sayıların genel temsili olmak üzere, genel terimi ifade eder.

TV dizilerinde her bölümün süprizlerle dolu olacağını nasıl bekliyorsak, matematik dizilerinin de benzer olduğunu unutmamak gerek. Onların da sonuçları her şey olabilir!

TV dizileri bize hissettirdikleri duygularla komedi, romantik, dram gibi türlere ayrılırken matematik dizileri ise değer kümelerine yani çıkan sonuçlarına göre adlandırılır ve aksi belirtilmedikçe reel (gerçel) sayılar dizisi olduğu kabul edilir.

Bir başka benzerliği ise ‘Arka Sokaklar’ dizisinden örnek verebiliriz; Temmuz 2006’dan bu yana yayınlanan dizi bu günlerde 467. bölümünün gösteriminde ve kaç bölüm daha çekileceği bilinmiyor, aynı sonsuz diziler gibi! Kaç terimden oluştuğu belli olmayan yani sonu belli olmayan dizilere ‘sonsuz dizi’ denir.

Ülkemizi ve hatta bir çok Doğu ülkelerinin gündeminden düşmeyen tarihi – drama türlü, 139 bölüm ile finale ulaşan ‘Muhteşem Yüzyıl’ ise sadece 139 bölüm ile sonlandığı için sonlu diziye örnek olarak verilebilir.

Bir diğer benzerlik ise aksiyon, macera ve dram ile 2007’den bu yana yayınlanan ‘Kurtlar Vadisi’! Gün ve saatini koruyarak kanal değiştiren sevilen dizinin 136. bölümü desem hangi kanalda izlerseniz izleyin aynı şeyi izleyeceğiniz aşikar, bu haliyle de eşit dizilere örnek verilebilir 🙂

Her gün öyle ya da böyle bir şekilde hayatımızın bir parçası haline gelen TV dizilerini, matematikteki dizilerin günlük hayatımıza bir uygulaması olarak, analoji ile anlatmaya çalıştım. Özellikle ‘Hocam bu konu günlük hayatta ne işimize yarayacak? Nerede ve nasıl kullanılır?’ diyen sevgili öğrenciler için 😉

Çisil Oksay

Matematiksel

Editör

Bu yazı gönüllü yazarlarımız tarafından hazırlanmış veya sitemiz editörleri tarafından belirtilen kaynaktan aslına uygun kalınarak eklenmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.