Bir Dahi Gibi Düşünün!

Bir dahi gibi düşünmek için dahi, akıl ustası ya da çok eğitimli olmanıza gerek yoktur.

Deha, tecrübelerinizden daha önce kimsenin yapmadığı – yaptılarsa da içgüdüsel olarak bir şey yapabilmek için sezgilerine yeterince güvenmemişlerdir- çıkarımlar yapmakla alakalı bir olgudur.

***

Piyasaya ilk kez 1980 yılında sunulan post-it’ler, hızlı not alma ihtiyacımızı karşılamanın ötesinde, renkli ve yapışkanlı not kağıtlarının ortak ismi haline geldi. Post-it’i yaratan, 3M( Minnesota Mining and Manufacturing) firmasında görev yapan iki bilim insanı Arthur Fry ve Spencer Silver, post-it’le birlikte not alma alışkanlıklarının değişmesini sağladılar.

Dr. Spencer Silver, esas olarak yapışkanlar üzerine yoğunlaşmıştı. Organik kimya alanında kazandığı bilgi ve deneyimleri yapıştırıcı teknolojilerini geliştirmek için kullanmakta olan Silver, o güne kadar geliştirilen en güçlü ve sert yapıştırıcıyı bulmak istiyordu.

1968 yılında Spencer Silver, akrilik kürelerden oluşan yeni bir yapışkan buldu. Yüzeylere hem kolay yapışan, hem de yapıştığı yüzeylerden kolayca çıkartılan bu yapışkan, fazla güçlü olmamakla birlikte, kağıtları bir arada tutacak kadar güçlüydü.

Yaptığı bir dizi seminerde, bu buluşunu meslektaşlarına anlattı. Bu seminerlerden birine katılan Arthur Fry‘ın çok iyi bir fikri vardı.

Boş zamanlarını kilise için yardım faaliyetlerinde geçiren Fry, her Çarşamba gecesi kilise korosunda ilahiler söylüyordu. Programda söyleyeceği ilahileri işaretlemek için Arthur Fry, küçük kağıt parçalarını kullanıyordu. Fakat bunlar kalıcı olmuyor, program sırasında kayıp düşüyordu.

Aklına kağıtların arkasına kolay çıkabilme özelliğine sahip bir yapıştırıcı sürme fikri geldi. Bu düşüncesini sınamak için Spencer Silver‘dan bir miktar yapıştırıcı istedi. Yer imi oluşturmak için küçük bir kağıdın kitap sayfasına değecek yüzeyine az miktarda yapıştırıcı sürdü. Kağıdı sayfaya kolayca yapıştırdı ve bunu çıkartırken sayfa yüzeyinde hiçbir zedelenme oluşmadığını da gördü.

O, aklında yanan bir ışığı takip ederek harekete geçmişti. Etrafındaki dünyayı incelemiş ve bir problemi çözebilmek için iki fikri bir araya getirmişti.

***

Bette Nesmith Graham‘ın aslında mucit olmak gibi bir derdi yoktu. 10 parmak daktilo kullanan Bette, IBM’in yeni daktilolarını kullanan birkaç sekreterden biriydi. Ancak bir sorunu vardı: Daktilo hatalarını silmeyi denediğinde, mürekkep kâğıdın üzerinde lekeler bırakıyordu.

Ressamların hatalarını gidermek için tuvali yeniden boyadığını hatırladığında, kafasında bir fikir şekillenmeye başladı. Eğer ressamlar hatalarının üstünü boyayabiliyorsa, neden o da kendi daktilo hatalarının üstünü boyayarak kapatamasındı?

Beyaz tempura boyası kullandı ve daha sonra bunu diğer sekreter ve ofis çalışanlarına satmaya başladı. 1956 yılında, daha sonra ismini Liquid Paper olarak değiştireceği Mistake Out Company adlı firmasını kurdu. Mutfağını bir laboratuvara çeviren Graham, çeşitli kimyasal maddelerle yeni karışımlar deneyerek icadını geliştirmeye koyuldu. Liquid Paper, 20 yıl sonra Gillette Firması tarafından satın alındı.

***

Bunlar sadece iki örnek…

Aşağıda bir dâhinin dünyayı algılayış biçimine dair bazı gözlemler ve kendi düşünme süreçlerinizi dönüştürmek için birkaç basit yöntem sıralanmış durumda…

1. Problemlerinizi başarıya açılan bir kapı gibi görmeye çalışın.

2. İki fikir arasında yeni bir bağlantı algıladığınızda buna dikkat edin önemi üzerinde araştırmalar yapın. Söz konusu bağlantı bir benzerlik veya karşılaştırma olabilir.

3. Beyinlerimiz sürekli olarak karşılaştırmalar yapar. Bu bizim dünyayı algılayış biçimimizdir. Bir dahi, karmaşık ve çok katmanlı bir bağlantılar sistemi geliştiren kimsedir.

4. Bir dâhi, kati olgulara bakarak bunların arkalarındaki yapıları analiz etmek için genellemeler yapabilir.

5. Bir dahi, akıl oyunlarından keyif alır -bazıları buna gündüz düşü diyebilir-. Yeni düşünce alanları keşfetmek hedefe ulaşma üzerine kurulmuş olan, sonuçlara, işlerin tamamlanmasına ve para kazanmaya çok fazla önem veren bir dünyada elverişsiz görünebilir. Bir dahi, bir sonuca ulaşmaya çalışmaktansa süreçleri keşfetmek üzerinde çok fazla vakit harcamaktan mutlu olur.

Bir düşüncenin içinde kaybolun. Öyle odaklanın ki zaman mefhumunu kaybedin. Gerçekten bir şey yaratmanın ve sezgisel olmanın tek yolu budur.

6. Yaşamın derin gizeminde merak duygunuzu geliştirin. Hiç kimse merak etmeden bir şey keşfetmemiştir.

7. Fikirleriniz basit ve güzel olsun.

8. İlgi alanlarınızı genişletin. Bir dahi, uzmanlık alanına tutkuyla bağlıdır; ancak bu alanı besleyen başka çok sayıda ilgi ve bilgi alanından da bir yelpaze oluşturmuştur.

9. Hâlihazırda “biliyor” olduğunuzla uyuşmayan bilgiyi eleme telaşına karşı koyun. Var olan bilginiz ile yeni ve yabancı fikirler arasında bir köprü oluşturmaya çalışın.

10. Fikirlerinize hayat kazandırın. Bazen en belirgin fikirler en orijinal olanlardır, ancak biz bunları bir başkasının da zaten düşünmüş olacağını farz ederek çoğunlukla göz ardı ederiz.

Müthiş bir fikir gelir aklımıza, ancak o kadar basit, o kadar taze ve o kadar barizdir ki” Yok, bunu zaten birileri yapıyordur” diye düşünürüz.

Acaba gerçekten öyle mi? Nasıl bu kadar emin olabiliyorsunuz?

Kaynaklar:
https://dunyalilar.org/hatalari-silerek-basariyi-kazanan-bir-kadin-bayan-bette.html/

www.blog.ofix.com/arthur-fry-ve-spencer-silver/

Michael Powell – Akıl Oyunları syf: 72-74

Paylaşmak Güzeldir

Yazıyı Hazırlayan: Sibel Çağlar

Avatar
Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bunlara da Göz Atın!

Haberleri Bir Bilim İnsanı Gibi Nasıl Okuyabiliriz?

Günlük basılı yayın okumalarımızda veya sosyal medya aracılığıyla çok çeşitli iddialar ile karşılaşıyoruz. Peki bu …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.