Fizik

Gürültünün Bin Bir Rengi: Beyaz Gürültü, Pembe Gürültü Ve Diğerleri

Beyaz gürültü diye bir şey duymuş muydunuz? Her ne kadar adı fantastik dizilerden alıntı gibi gelse de gerçekten fizikte böyle bir olgu mevcut. Eğer bilmiyorsanız anlatmaya çalışalım. İnsan kulağı 20Hz ile 20.000Hz arasındaki sesleri algılar. Bu rakamı çok da önemsemeyelim. Sonucunda köpek kulağı 50 Hz ile 45.000 Hz arasındaki sesleri duyabilmektedir.

Her ne kadar incelikli bir duyma potansiyeline sahip olsak da beynimizin sesleri ayırt etme açısından bir sınırı vardır. Örneğin iki kişinin arasında geçen bir konuşmaya dahil olduğunuzu düşünelim. Beyniniz ikisinin de söylediklerini aynı anda takip edemez. Bu durumda dikkat bir kişiden diğerine gider gelir. İki kişi değil de ortamda konuşan kişi sayısı 100 olur ise bu beyin için bir kaos doğuracaktır.

Ya da başka bir örnek verelim. Odada uyamaya çalışırken yan odadan gelen yüksek sesli bir müzik, sizin uykuya dalmanızı imkansız hale getirir. Oysa ki bu sesi bastırmak için açacağınız klimanın sesi size aynı rahatsızlığı vermeyecek, hatta daha kolay uyumanızı sağlayacaktır. Son vereceğimiz örnek de bir çoğumuzun bildiği bir duruma işaret etsin. Zar zor uyutulan küçük bir bebek en ufak bir ses değişiminde hemen uyanır. Oysa ki tüm evi çınlatan elektrik süpürgesinin sesi onu hiç rahatsız etmez ve hatta tam tersi daha da derin uyumasını sağlar..

Beyaz Gürültü Nedir?

Beyaz gürültü, farklı frekansların üst üste eklenmesiyle oluşur. Bu sayede bütün frekanslarda eşit dağılıma sahip bir ses ortaya çıkmış olur. Kısacası bir insanın duyabileceği tüm farklı tonlar bir araya gelir ise beyaz gürültü oluşturur. Beyaz denmesinin sebebi de oluşumunun beyaz ışığa benzemesidir. Bilindiği gibi, beyaz ışık da farklı frekanslardaki tüm renklerin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır.

Beyaz gürültü ilk olarak, 1920’lerin başında bir test sinyali olarak kullanıldı. Devamında bu gürültünün pazarlanma potansiyeli fark edildi. 1960’lardan itibaren de beyaz gürültü makinaları piyasaya sürülmeye başlandı.1990’larda yapılan bir çalışma, beyaz gürültünün etkisi altında bebeklerin daha hızlı uykuya daldığını öne sürmüştü.

Bu durum elbette beyaz gürültünün ticaretini yapanların işine daha çok yaradı. Kim, daha kolay uyuyan bir bebeğe sahip olmaz istemez ki? Günümüzde, beyaz gürültü sağlık alanında, uyku problemlerine çözüm üretmenin yanı sıra, daimi kulak çınlaması na sahip ve yetişkinlere yardımcı olmak için de kullanılıyor.

Pembe Gürültü Nedir?

Gürültünün rengi, ses sinyalinin enerjisi ile belirlenir. Spesifik olarak, enerjinin çeşitli frekanslarda nasıl dağıldığına veya sesin hızına bağlıdır. Pembe gürültü de aslında beyaz gürültüye benzer. O da duyabildiğimiz tüm frekanslardan oluşur, ancak enerji bunlar arasında eşit olarak dağılmaz. Yüksek frekanslara daha az, bas ve orta aralık tonlar daha fazla yer alır.

Siz de teknoloji yardımı ile bu deneyimi yaşamak isterseniz cep telefonları için üretilmiş aplikasyonlar da mevcut. Aslında ortaya çıkan ses cızırtılı bir uğultuya benzemekte. Ama oluşma şekli, bu uğultudan rahatsız olmadan diğer sesleri bastırmanızı sağlıyor. Beyaz gürültü günümüz de, çevresel veya arka plan seslerini kesebilme özelliği nedeniyle, acil durum araçlarının sirenlerine de uygulanıyor. Bu biçimde insanların ambulansları, polis arabalarını ve itfaiye araçlarını daha kolay bulmaları sağlanıyor. Bu arada beyaz gürültü kavramı sizi şaşırttı ise farklı frekanslara sahip, pembe gürültü, kahverengi gürültü, mavi gürültü ve daha fazlası da olduğunu söyleyerek yazımızı noktalayalım.



Kaynaklar ve ileri okumalar:


Dip Not

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konularda ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bu Yazılarımıza da Bakmanızı Öneririz

Başa dön tuşu