Arşimed’in “Evreka” Anının Hikayesi

Arşimed’in “Evreka” dediği anını zihninizde nasıl canlandırırsınız bilemeyiz ama gerçek hikaye biraz farklı gibi gözüküyor…

Öncelikle bilinen hikaye ile başlayalım. Yani meşhur hamamdan çıkış hikayesi ile…

Zamanında Sicilya Kralı Hieron ile saray çevresinde doğup büyümüş, babası da kralın matematikçisi olan Arşimed iyi anlaşırlardı. Rivayete göre kral bir gün Arşimed’i saraya çağırıp tacını gösterir ve tacın gerçekten saf altın olup olmadığını kontrol etmesini ister. Arşimed bu soruyu günlerce düşünür, bir gün hamamda yıkanırken de aklına bir çözüm gelir.

Çıplak olarak koşup koşmadığını bilemeyiz ama kaynakların bize aktardığı çözüm şu şekildedir.

Suya giren bir cisim hacmi kadar su taşırmaktadır. Eğer tacı suya batırıp taşan suyu bir kapta toplarsa ve aynı işlemi eşit miktardaki altın ile yaparsa sonuçları karşılayarak krala doğru yanıtı verebilecektir.

Sonuç olarak Arşimed suya giren bir cismin hacmi kadar su taşırdığını anlamıştır. Bu o dönem için önemli bir keşiftir kuşkusuz…

Ancak Arşimed hakkında bizlere anlatılan bir hikaye daha var.

MÖ 3. yüzyılda, Hieron, zamanının en büyük mühendislik projelerinden birini gerçekleştirmek üzere Arşimed’i görevlendirir. Hieron’un amacı, Mısır hükümdarı Ptolemy’e sunmak üzere, gelmiş geçmiş en büyük gemiyi yaptırmaktır.

Bu gemi, sıradan antik savaş gemilerden 50 kat daha büyük olmalıdır, bir nevi zamanın Titanik’i.

Ancak bir saray boyutundaki gemi suda yüzebilecek midir?

Bu hikayenin devamını videoda izleyebilirsiniz. Otomatik olarak açılmaz ise altyazı seçeneklerinde Türkçe mevcut…


Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu
Insert math as
Block
Inline
Additional settings
Formula color
Text color
#333333
Type math using LaTeX
Preview
\({}\)
Nothing to preview
Insert
Kapalı