Akış – Mutluluk Bilimi

Akış Nedir?

Pozitif psikoloji alanında çalışmalar yürüten Mihaly Csikzentmihalyi, mutluluk üzerine yaptığı araştırmalar sonucu “Akış” kuramını ortaya koymuştur. Akış kuramı, kişinin bir işi içsel motivasyon, yoğun konsatrasyon, derin bir haz ve tatmin duygusu ile yaptığı durumun psikolojik özelliklerini ortaya koyar. Diğer bir deyişle bireyin bir aktivite ile bütünüyle meşgul olup, kendi varlığını dahi unutması halidir.

Çoğumuz bu akışı farkında olmadan yaşamışızdır. Sevdiğiniz bir kitabı okurken, bilgisayar oyunu oynarken, spor yaparken, resim, müzik gibi sanat dallarında bir eser üretmeye çalışırken hatta iş yerinde ofisinizde önemli bir konu üzerinde çalışırken, bütünüyle yaptığınız işe yoğunlaştığınız olmuştur. Bu anlarda insan çevresinde olup bitenleri umursamaz, açlık, susuzluk duymaz, kendi varlığını dahi unutur. Mihaly Csikzentmihalyi, mutluluğu insanların akışta olma hali olarak tanımlar.

Akışı Oluşturan Unsurlar

Akış için öncelikle gerçekçi bir amacınız ve hedefiniz olmalı. Bir işi yaparken tam olarak ne istediğinizi bilmeli ve hedefinize ulaşmak için hangi adımları atmanız gerektiğinin bilincinde olmalısınız. Akışta olmak yaptığınız işle ilgili uzmanlık gerektirir. Enstrümanına hâkim olmayan ve nota bilmeyen birisi beste yapmaya çalışırken akışa giremez. Akış yüksek farkındalık ve odaklanma gerektirir.

Akış için gerekli diğer bir konu da yapılan işin zorluğu ile kişinin beceri seviyesi arasındaki orantıdır. Zorluk seviyesi becerinize göre yüksek olduğu durumlarda kaygı ortaya çıkar. Bu da o işi yapmak için motivasyonunuzu kaybetmenizi sağlar. Tam tersi olarak, beceri seviyenizin çok altında zorluk içeren bir işten de çabucak sıkılabilirsiniz. Akışı mümkün kılan denge, kişinin beceri seviyesinin ortalamanın üzerinde olması ve aktivitedeki zorluk seviyesinin de kişinin tüm beceri ve güçlü yönlerini ortaya koymasını gerektirecek boyutta olmasıdır. Akış kavramı kişinin kendisine ve işine yönelik bakış açısı ile doğrudan ilişkilidir. Akış, yapılacak aktivite için yoğun bir odaklanma gerektirir. Derin konsantrasyon halinde vücut ve zihin birbiriyle uyum içinde ve tek bir varlıkmış gibi çalışır.

Akış Neden Önemli?

Günlük hayatımızda birçok konuda endişe duyarız. Akış sizi tüm bu negatif duygulardan arındırarak yaptığınız aktiviteye yoğunlaşmanızı sağlar.  Csikzentmihalyi bu durum hakkında şöyle söyler: “Akış bu dikkat odağı sayesinde kişinin gündelik hayatta zihninden geçebilecek her türlü tasa, kaygı ve korku ile bağlantılı yıkıcı düşüncelerden arınmış bir şekilde işini yapabilmesini mümkün kılar.” Akış halinde yapılan aktivitenin, yapan kişi için belki de en ideal yönü, o eylemin kişi için içsel motivasyon ve ödül kaynağı olmasıdır. Burada işin yapılış sürecinde alınan haz, işin yapılmasının en önemli nedenidir.

Akış Zararlı Olabilir mi?

Akış esnasında üst seviyede bir yoğunlaşma tehlikeli de olabilir. İnsanlar yeme içme gibi temel gereksinimlerini unutabilir. Bilgisayar başında günlerce oyun oynayarak ölen insanları duymuşsunuzdur. Maalesef, alışveriş yaparken çocuklarını arabada unutan ebeveynler de bulunmaktadır. Akış aynı zamanda bağımlılık da yaratabilir. Kişi günlük yaşantısının kaotik ortamından kaçmak için akış halinde olacağı işlerle meşgul olabilir.

Son Söz

Mutluluk insanın ilgi duyduğu bir alanda uzmanlaşması ve bu alanda eylemde bulunurken yoğun konsantrasyon ve haz duygusu içinde akışı hissetmesidir. Yaptığı işten keyif alan insanların daha mutlu olduğuna ve yaptığı işlerin kalitesinin sürekli artmasına tanıklık etmişizdir. Bunun nedeni akışta kalabilmeleridir. Mutlu bir hayat sürmeniz dileğimle…

Konuk Yazar: Mehmet Boyraz

Kaynak:  Mihaly Csikzentmihalyi Akış-Mutluluk Bilimi, Buzdağı yayınevi, 2017 Barış Satılmış çevirisi

Gülden Teztel, Psikolojide Akış Kuramı ve Müzik İcrasında Değerlendirilmesi

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Matematiksel

Bu yazı gönüllü yazarlarımız tarafından hazırlanmış veya sitemiz editörleri tarafından belirtilen kaynaktan aslına uygun kalınarak eklenmiştir.

Bunlara da Göz Atın

Carl Sagan’ın Palavra Tespit Yöntemleri

Carl Sagan’ın Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı kitabı, bilgi kirliğinin yayıldığı, hatta kasıtlı propaganda aracı …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ga('send', 'pageview');