Bilim Haberleri

2020 Nobel Ekonomi Ödülleri Açıklandı

Nobel Ekonomi Ödülü Paul Milgrom ve Robert Wilson'a verildi.

2020 Nobel Ekonomi Ödülü bu sene Stanford Üniversitesi Profesörlerine verildi. Ödül, “açık artırma teorisindeki iyileştirmeler ve yeni açık artırma biçimlerinin buluşları için” 1948 doğumlu Paul Milgrom ve 1937 doğumlu Robert Wilson arasında paylaştırıldı.

Geçen seneki ödüllerde ise Massachusetts Institute of Technology’de Uluslararası Ekonomi Profesörü olan iktisatçı Abhijit Banerjee, Yoksullukla Mücadele ve Gelişme Ekonomisi Profesörü Esther Duflo ve Harvard Üniversitesi’nde kalkınma ekonomisti Michael Robert Kremer, küresel yoksulluğu gidermek amacıyla yapılan deneysel çalışmalar sebebiyle ödül almışlardı.

Bu yılki ödülün geçen seneki ile oldukça farklı sayılabilecek bir çalışma alanı üzerinden verilmiş olması da dikkat çekici.

Ekonomi bölümünde oldukça farklı (ve çok sayıda) uzmanlaşma alanları var. Bu yılın ödül verilen alanı ise çok fazla göz önünde olan ve belki de günaşırı tartışılan ekonomi alanlarından biri değil.

Açık artırma ile yapılan satışların ekonomisi, arz-talepleri arasındaki ilişkilerin işleyişi üzerine yaptıkları çalışmalarla ödüllendirilen ekonomistler, bu noktada özel bir alanda da literatüre girmiş oldular.

Açık artırma ile yapılan satışların ekonomisi nedir?

Günümüzde astronomik meblağlardaki nesneler, ev eşyaları, sanat eserleri, antikalar müzayedelerde el değiştiriyor.

Aynı zamanda menkul kıymetler, enerji kaynakları, kamu alımları da ihale şeklinde yapılabiliyor ve bu devasa yatırımların işleyişini, arka planındaki dinamikleri anlamak da elbette pek kolay bir süreç değil.

Dolayısıyla açık artırma teorisini kullanan araştırmacılar, farklı ihale açılış fiyatları vermenin ve nihai fiyatların oluşmasının kurallarını (ve bunların sonuçlarını) anlamaya çalışırlar.

Analizi zor kılan bilinenler ve bilindiği sanılanlardır desek pek de yanlış olmaz. Mevcut bilgilere göre stratejik davranan teklif verenler, hem kendi bildikleri bilgileri hem de diğer teklif sahiplerinin bildiklerine inandıkları bilgileri dikkate almak zorundadırlar.

Robert Wilson, bu noktada radyo frekansları gibi genelde satın alındıktan sonra ortak bir değere sahip nesnelerin müzayedeleri için teori geliştirdi ve teklif verenlerin neden ihale konusu nesne veya hizmetin değerinin altında teklif sunma eğiliminde olduklarını açıklamaya çalıştı.

Buna göre teklif verenlerin, kazananın kaybeden olma (yani ortak değerin çok fazla üzerinde ödeme yapmak zorunda kalabilme) durumu için endişe duyduklarını gözlemledi.

Paul Milgrom ise sadece belirli değere sahip müzayedeler için değil, ayrıca teklif verenden teklif verene değişen özel değerleri olan müzayedeler için de daha kapsayıcı bir açık artırma teorisi belirledi.

Wilson ve Milgrom’un açık artırmaya ilişkin hükümetler tarafından da kullanılan yeni formatlar icat etmeleri, Ödül Komitesi Başkanı Peter Fredriksson’a göre topluma büyük fayda sağlıyor..

Kaynak: https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2020/press-release/?

Matematiksel

Ceren Demir

Kendini, insanları, dünyayı tanıma ve anlama çabasında, belki de kaosta olan; filmin oyuncularından, dünya üzerindeki küçücük noktalardan biriyim.. Dokuz Eylül Üniversitesi'nde Ekonomi bölümünde yüksek lisansa devam ediyorum ve İstanbul Gelişim Üniversitesi'nde akademik görevimi sürdürüyorum. Spora, sanata (özellikle resim sanatı), müziğe, doğaya, doğa sporlarına, felsefeye, psikolojiye, kitaplara, filmlere düşkünüm.. Okumayı, yazmayı, öğrenmeye çabalamayı çok seviyorum. Küçük yaşlardan itibaren birikmiş 9 adet günlüğüm var. Amaçlı ve amaçsız yaşamanın çeşitli noktalardan artı ve eksileri olduğunu düşünsem dünyadaki her şeyin gelip geçici olduğuna inanıyorum. Yine de -her şeye rağmen- ben uzun süredir amacı olanlardanım.. Buradan enerji sağlayabiliyorum.. Çoğunlukla enerjik, dışa dönük olsam da yeri geldikçe oldukça içe kapanmaya ve yalnızlığa susayabiliyorum. İkisi de keyifli ve öğretici.. Matematiksel sitesinin öncelikle hayranı olan bir okuruyum sonra Matematiksel’e katkı sağlamaya çalışan enfes ekibin bir parçasıyım. Özetle bu dünyayı bir rüyaymış gibi (Is this the real life? Is this just fantasy?) hissedip iyi bir insan olarak '‘kalmaya'’ çabalayan, sonsuzmuş gibi üretmeye çalışan insanlardan olarak; bahsettiğim 'bencil' bilgilerimi önemsiz sayıyorum. Sadece denizdeki kum tanelerinden biri olduğumun farkındayım. Ancak okyanusları merak etmekten vazgeçemiyorum. Yaşam keşifle canlanıyor.. (Instagram veya Facebook hesabım yoktur. Fotoğrafımı ve adımı kullanarak sahte hesap açıldığını öğrendiğim için bu bilgiyi belirtmek durumundayım.)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.