2018 Ekonomi Verileri Açıklandı

Başlığa ekonomi rakamları yazmadım. Çünkü bu kullanım biraz garip geliyor. Rakamlar onluk sistemde 0’dan 9’a kadar (9 dahil) iken en ünlü profesörlerden bile milyar dolarlık ihracat verilerini, ”ihracat rakamları” olarak duyarsınız. Bu kullanım öyle yaygınlaşmıştır ki farkında olmadan böyle telaffuz edilebiliyoruz. Diğer yandan TDK rakamı ”nicelik, miktar” olarak da tanımlıyor. Bu tanımıyla düşünürsek, bu kullanımın daha anlamlı olduğunu varsayabiliriz.

Konumuza gelmeden kısa bir hatırlatma yapalım. GSYH, belirli bir dönemde (genellikle bir yılda) bir ülke sınırları içerisinde üretilen tüm mal ve hizmetlerin parasal ifadesidir. GSMH, belirli bir dönemde (genellikle bir yılda) ülke vatandaşlarının ürettikleri tüm mal ve hizmetlerin parasal ifadesidir. Yani bir Türk firmasının Almanya’da yaptığı üretim de bu tanım içerisinde yer alır. 

Hesaplama konusunda TÜİK 12 Aralık 2016 tarihinden itibaren Ulusal Hesaplar Sistemi (SNA-2008) ve Avrupa Hesaplar Sistemi’ne  (ESA-2010) uyum kapsamında yöntem değişikliğine gitmiştir. Yeni ulusal gelir hesabında ortaya çıkan en önemli fark reel GSYH büyümesinin hesaplanması için baz yılı yerine zincirleme hacim endeksinin kullanılmasıdır. Zincirleme hacim endeksine göre reel GSYH hesaplanırken hep bir önceki yılın fiyatları kullanılır. Bu arada endeks hesaplanırken bir referans yılın kullanılması (ülkemizde 2009 yılı tercih edilmiştir) gerekmektedir.

Seçilen baz yılı yani 2009 yılı, 2008 yılında ABD’de başlayan küresel mortgage krizinin Türkiye ekonomisini etkilediği ve ekonominin yıllık olarak yüzde 4,7 oranında küçüldüğü yıldır. 2009 yılı gibi küçülmenin olduğu bir yılın seçilmesi bazın düşük tutulmasına ve sonraki yıllara ilişkin verilerin yüksek çıkmasına yol açar. Ancak önceki baz yılı da eskilere dayanıyordu. (1998 baz yılı)

****

Slumpflasyon ve Türkiye

Mahfi Eğilmez’in Raporu:

Gelelim yeni verilere. Geçtiğimiz günlerde Türkiye’nin 2018 performansı TÜİK tarafından açıklandı. 2018 yılının son çeyreğinde ekonomimiz yüzde 3 küçüldü. 2018 toplamında yüzde 2,6 gibi potansiyel büyüme gerçekleşti.

2018 yılında GSYH 3.701 milyar TL oldu (784 milyar USD). 2017 yılında GSYH’miz 851 milyar USD idi. Kişi başına gelirimiz 784 milyar USD’yi nüfusa bölünce 9.632 USD olarak bulunuyor. Bu tutar 2017 yılında 10.546 USD idi. Türkiye 2017 yılında 10,546 USD kişi başına gelir ile dünyada 64’üncü sırada idi. Yeni verilerle beraber dünya sıralamasında 71’inci sıraya gerilemiş oluyor. 

Mahfi hocanın analizine göre; Türkiye, 2018 yılının son çeyreğindeki ortalama yüzde 22,4 enflasyon ve yüzde 3 küçülmeyle birlikte slumpflasyona girmiş bulunuyor.

Slumpflasyon, stagflasyonla epey karışır. Ancak stagflasyon, resesyon ile enflasyonun aynı anda görüldüğü durumdur.

Slumpflasyon, yüksek enflasyon içinde küçülmedir. Ülkede yüksek enflasyon olgusuyla birlikte ekonomik küçülme de yaşanması olarak tanımlanan bir kriz durumudur. Bu durumda ekonomideki işsizlik oranı artarken fiyatlar da hızla yükselmektedir. 

Mahfi hoca bu tanımları şöyle özetlemiş:

Stagflasyon = Enflasyon + Sıfır (ya da sıfır dolayında) Büyüme

Resesyon = 2 çeyrek üst üste Küçülme

Slumpflasyon = Yüksek Enflasyon + Küçülme

Depresyon = Artan İşsizlik + Süregiden Küçülme

Deflasyon = Fiyatların Sürekli Düşmesi + Küçülme

Aşağıdaki grafik, Türkiye’nin 2016 – 2018 arasında çeyrek dönemler itibariyle büyüme ve enflasyon oranlarını gösteriyor.

Mahfi hocanın raporunun detaylarına şuradan ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar

9 Eylül Üniversitesi, BÜYÜME TEORİLERİ Doç.Dr. İLKİN BARAY – Dr. Öğr. Üyesi MEHTAP TUNÇ –Dr. Öğr. Üyesi BAŞAK KARŞIYAKALI

Matematiksel

Ceren Demir

Kendini, insanları, dünyayı tanıma ve anlama çabasında, belki de kaosta olan; filmin oyuncularından, dünya üzerindeki küçücük noktalardan biriyim. Pamukkale Üniversitesi ve AGH University of Science and Technology' de Uluslararası Ticaret ve Finans alanında kendimi eğitmeye çalıştım. Dokuz Eylül Üniversitesi'nde Ekonomi bölümünde yüksek lisansa devam ediyorum. Voleybol sporunda antrenör yardımcılığı yaptım ve lisanslı oynadım. Spora ve sanata düşkünüm. Resim yapmayı çok seviyorum. Klasik müziğe, doğaya, doğa sporlarına, felsefeye, psikolojiye, kitaplara ilgi duyuyorum. Okumayı, yazmayı, öğrenmeye çabalamayı çok seviyorum. Küçük yaşlardan itibaren birikmiş 8 veya 9 adet günlüğüm var. Amaçlı ve amaçsız yaşamanın çeşitli noktalardan artı ve eksileri olduğunu düşünsem dünyadaki her şeyin gelip geçici olduğuna inanıyorum. Yine de -her şeye rağmen- ben uzun süredir amacı olan insanlardanım.. Buradan enerji sağlayabiliyorum.. Bahsettiğim tüm 'bencil' bilgilerimi önemsiz sayıyorum. Sadece denizdeki kum tanelerinden biri olduğumun farkındayım. Ancak okyanusları merak etmekten vazgeçemiyorum.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu
Kapalı