Zaman Akıp Gidiyor(mu)

Yeni bir yıla merhaba dediğimiz bugünlerde, ‘’yine gitti bir yıl daha’’ veya ‘’zaman akıp geçiyor’’ gibi söylemlerimiz ne kadar doğrudur? Zaman sıvı olmadığına göre akışkan bir özelliği neden olsun? Herkes için zaman aynı hızda mı akıyor, yoksa kişiye ve olaylara göre göreceli olarak değişiyor mu?

Düşüncelerimiz ve psikolojik durumumuz zamanı hızlandırıp, yavaşlatabilme kapasitesine sahip mi? Doğru yer ve doğru zamanın koordinatlarını ayarlayabilir miyiz acaba?

Bu kalıplarda milyonlarca soru sorulabilir. Elbette bu soruları sormakta kolay değil, bilgi ister, eğilim ister, öğrenme arzusunun hayata yansımasını ister. Öyleyse nedir zaman bilim insanlarından öğrenelim;

Aristo’ya göre zaman hareket eseri ortaya çıkmıştır, o halde zaman hareketin ürünüdür. Zamanın objektif olarak var olup olmadığı, fiziğin en önemli ve çözülemeyen konularının başında gelir.

Planck zamanı denilen saniyenin 10−43‘ te birinden daha kısa olan süre, fizikçilerce içinde bulunduğumuz uzayın sınırı ve kara delik ortamının başlangıcı olarak kabul edilir. Tıpkı ışık gibi bükülebileceği varsayılmaktadır. Bu yüzden zamanda yolculuğun mümkün olup olmadığı birçok bilim insanı tarafından düşünülmektedir. Zamanın akıp akmadığı veya hangi yönde aktığı da aynı şekilde fiziğin en tartışmalı konularından birisi olup uzayda oluşan her şey zamanın içindedir. Sebep-sonuç ilişkisi zamanda akış oku ile ilgili olup tersine zaman oku da teorik olarak mümkündür.

Zaman, ışık hızı ile de dolaysız ilişki içinde olup maddenin ışık hızına yaklaşması durumunda zamanın yavaş akması, ışık hızında durması ve ışık hızı ötesinde de tersine akması, Takyonlar denilen atomaltı parçacıkların ışıktan hızlı hareket ettiği ve zamanlarının gelecekten geçmişe doğru aktığı veya içinde bulunduğumuz uzay zamandan başka sonsuz sayıda da ihtimalin olabileceği hipotezleri de modern fiziğin ve Rölativite Teorisinin temelini oluşturan konulardandır.

Bu bilgiler ışığında sonsuz ve zaman arasında nasıl bir bağ vardır? Bunu da öğrenelim o halde;

Sonsuz, çoğunlukla matematik ve fizikte herhangi bir sonu olmayan şeyleri ve sayıları tarif etmekte kullanılan soyut bir kavramdır.

Matematikte “sonsuz” sıklıkla bir sayıymış gibi ele alınır (örn. Sonsuz sayıda terim vb.) ama aslında gerçek sayılar türünde bir sayı değildir. Sonsuz küçük değerlerini içeren sayı sistemlerinde bu son küçüklerin karşıtı bir sonsuz sayıdır. 19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başlarında Georg Cantor sonsuz ve sonsuz kümeler ile ilgili birçok fikre şekil verdi. Geliştirdiği kuramda farklı boyutlarda sonsuz kümeler yer almaktadır.

Örneğin, tamsayıların oluştuğu küme sayılabilir sonsuzken, gerçek sayıların oluşturduğu sonsuz küme ise sayılamaz sonsuzdur.

Aslen Isaac Newton tarafından “Doğa Felsefesinin Matematiksel İlkeleri” adlı kitabında tanıtılan mutlak zaman ve mekân kavramları Newton mekaniğini kolaylaştıran teorik bir temel sağlamıştır. Newton’a göre, mutlak zaman ve mekân sırasıyla nesnel gerçekliğin bağımsız yönleridir. Mutlak, gerçek ve matematiksel zaman, kendisi ve kendi doğası gereği değişmeyen ve değiştirilmeyen şekilde akar ve diğer bir deyişle ‘süre’ denir; göreceli, görünür ve genel zaman, hareketle ifade edilen sürenin makul ve dış (ister hassas, ister değiştirilemeyen) ölçüsüdür ki, bu da genellikle ‘gerçek zaman’ olarak adlandırılır.

Newton’a göre, mutlak zaman herhangi bir algılayıcı olmadan var olur ve evrende tutarlı adımlarla ilerler. Newton, göreceli zamanın aksine, mutlak zaman algılanamaz olduğuna ve sadece matematiksel olarak anlaşılabilir olduğuna inanıyordu. Newton’a göre, insanlar sadece, hareketi hissedilen nesnelerin (ay ya da güneş gibi) bir ölçüsü olan göreceli zamanı algılama yeteneğine sahiptir. Biz bu hareketlerden, zamanın geçtiğini anlarız.

Daha sonra yazacağımız birçok yazıda karşımıza çıkacak bu konulara bir giriş mahiyetinde olan bu yazımızda emeği geçen tüm bilim insanlarına (Newton, Einstein vb.) SONSUZ teşekkür ederiz. Hepimize Barış, Huzur ve Bilim dolu mutlu bir yıl diliyorum.

Servet Durak

Kaynaklar

https://tr.wikipedia.org/wiki/Zaman

https://tr.wikipedia.org/wiki/Mutlak_zaman_ve_mekan

https://tr.wikipedia.org/wiki/Sonsuz

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Matematiksel

Bu yazı gönüllü yazarlarımız tarafından hazırlanmış veya sitemiz editörleri tarafından belirtilen kaynaktan aslına uygun kalınarak eklenmiştir.

Bunlara da Göz Atın

Hazcılık (Hedonizm), Matematik ve Din

Hayatımız boyunca edinmeye çalıştığımız, hayal ettiğimiz her şeyi oturup bir düşünelim. Bize ne veriyor, bizden …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir