Vendée Globe, Denizlerin Everest’i

Tek başına durmaksızın Dünya’nın çevresini yelkenliyle dolaşmak… İnsanın doğayla belki de en önemlisi kendisiyle olan mücadelesi…

1968 yılında İngiliz Sunday Times gazetesi sponsorluğunda ilk kez Altın Küre adıyla anılan yelkenle Dünya turu yarışması düzenlendi. Hedef tek başına Atlantik okyanusundan başlayarak durmaksızın sırasıyla Ümit burnunu (Güney Afrika), Leeuwin burnunu (Avustralya) ve Horn burnunu (Şile) geçerek Atlantik okyanusuna tekrar geri dönmekti. Dokuz kişi ile başlayan bu yarışı sadece Ingiliz Robin Knox-Johnston bitirebildi. Robin Knox-Johnston, 313 günlük denizdeki mücadelenin ardından yelkenliyle tek başına durmaksızın Dünya turu yapan ilk kişi oldu.

Altın Küre yarışmasını, 1982 yılında başlayan BOC Challenge (daha sonraları adı Around Alone ve Velux 5 Oceans Race olarak değişmiştir) yarışması izledi. Yalnız bu yarışta yelkenciler bu sefer dünya turunu mola vererek gerçekleştiriyorlardı. BOC Challenge’da iki kez birinci gelen Philippe Jeantot yarışmanın yine tek başına fakat bu sefer hiç durmadan gerçekleştirilmesini önerdi. Ve bu öneri 26 Kasım 1989’da gerçek oldu! Daha sonra Vendée Globe* adını alan Globe Challenge yarışması 13 yelkenci ile start aldı. Yarışmayı sadece 7 kişi tamamlayabildi.

Denizlerin Everest’i olarak görülen Vendée Globe’a, 2016 yılına kadar 138 yelkenci katılmış ve sadece 71 yelkenci yarışmayı tamamlayabilmiştir. Sadece bu rakamlar bile, yelkencilerin buz gibi soğukla, çok yüksek dalgalarla ve zorlu hava koşulları ile karşı karşıya kaldığı zorluğu tek başına ifade eder!

Vendée Globe sekizinci kez 6 Kasım 2016’da 10 farklı ülkeden 29 katılımcı ile başladı ve çok yakın bir zamanda 19 Ocak 2017’da yeni bir rekorla sonuçlandı. Fransız Armel Le Cléac’h, yelkenlisiyle Dünya turunu 74 günde tamamlayarak yeni bir rekora imza attı.

Vendée Globe parkuru: 40.075 kilometre (21.638 mil) yani mesafe Dünya’nın çevresi kadar!

Önceki yarışmalara bakıldığında aslında kat edilen mesafenin 28 000 mil den (yaklaşık 52 000 km) daha fazla olduğu görülür. Çünkü deniz bir otoyol değil : Solo denizciler rüzgarla, yüksek dalgalarla, buzullarla mücadele vermek zorundalar; sonuç olarak da tekneler oldukça zikzaklı dolaylı bir rotayı takip ederler.

Atlantik’ten Hint okyanusuna oradan Pasifik okyanusuna ve son olarak tekrar Atlantik’te son bulan nefes kesen bir parkur. Sonbaharın ortalarında Fransa’nın Atlantik kıyısındaki Les Sables d’Olonne’dan başlayan bu serüven güzey denizlerinin yazına yapılan bir yolculuk. Dönüşte ise yelkencileri bekleyen mevsim kış !

Rotadaki meteorolojik şartlar:

Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesiyle ilgili olan Coriolis kuvveti meteorolojiye tempoyu veren ana etkendir: Kuzey yarımkürede, rüzgar alçak basınç merkezi çevresinde “saat yönünün tersine”, yüksek basınç çevresinde ise “saat yönünde” eser. Güney yarımkürede ise durum bunun tam tersidir. Farklı yarımkürelerde bu yüksek ve alçak basınçla olan karşılaşmalar, Vendée Globe’un her bir etabının farklı meteorolojik şartlarını belirler.

Vendée Globe’un başlangıcında Atlantik’ten aşağı doğru inen Kuzey-Güney rotası ve yarışın sonunda Atlantik’ten yukarı doğru çıkan Güney-Kuzey rotası genel meteorolojik hareketlere diktir. Bunun yanı sıra güney denizlerinde Hint ve Pasifik okyanuslarının kesiştiği yerde rota meteoroloji hareketlerinin yönündedir.

Les Sables d’Olonne ve Tristan da Cunha adası** arasındaki ilk aşamada, solo yelkenciler Kuzey Atlantik’teki Azorlar antisiklonuna ve Güney Atlantik’teki St. Helena antisiklonuna yakalanmamak için alçak basınç alanlarından kaçınmaları gerekmektedir. Ümit Burnundan Horn Burnuna uzanan ikinci aşamada ise rota doğrultusunda esen hızlı rüzgarlar yelkencilerin lehinedir. Üçüncü aşama ise yine Atlantik’ten geçtiği için ilk aşamadaki zorluklarla aynıdır. Bu rotanın en tehlikeli bölgelerinden biri de bir yarımküreden diğerine geçilen bölgedir. Buradaki rüzgarlar genellikle oldukça düzensizdir. Bu bölgede bazen hiç bir esintinin olmayacağı gibi bazen de çok şiddetli fırtınalar meydana gelebilir. Burası Sakin Ekvatoral Kuşak (Pot au Noir) adıyla bilinen yelkencilerin zorlandığı bir bölgedir…

Siz bu yazıyı okurken şu anda hala parkuru bitirmek için mücadele veren yelkenciler var. Nefes kesen bu yarış henüz tüm yelkenciler için bitmiş sayılmaz !

Çeviri: Selime Gürol Senoner

Kaynaklar:    http://www.vendeeglobe.org/fr/presentation

Vendée Globe resmi web sitesi

* Vendée Globe, Fransa’da yarışmanın başladığı şehrin bağlı olduğu bölgenin adıdır.

** Tristan da Cunha adası, üzerinde yerleşim olan karaya en uzak adadır.

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Selime Gürol Senoner

Ankara Üniversitesi Matematik Bölümü’nden mezun olduktan sonra ODTU Uygulamalı Matematik Enstitüsü’nde yüksek lisans ve Fransa’da bulunan Institut National Polytechnique de Toulouse’da uygulamalı matematik alanında doktoramı yaptım. Doktora öncesi TUBITAK Uzay’da 4 yıl araştırmacı olarak çalıştım. Su anda ise matematikçi olarak Fransa’da bulunan CERFACS adındaki bir araştırma enstitüsünde çalışmaktayım. Eğitim sisteminden kaynaklı matematik denilince genelde aklımıza oldukça soyut olan ezberlenecek formüller gelir. Aslında matematiği hayata dair olan her şeyde görebiliriz. Sadece farklı gözlüklere ihtiyacımız var. Bu web sitesinde de bu gözlükleri sizlere sağlayabilmek, matematiğe olan merakı arttırmak ve en önemlisi araştırmacı ruhunu açığa çıkarabilmek dileğiyle…

Bunlara da Göz Atın

Bazı Sayı Problemleri

Problemler insanların, günlük hayatın içinde karşılarına çıkan sorunları çözmesi için, bir düşünce biçimi geliştirmeleri nedeniyle, …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ga('send', 'pageview');