Sorgulayan Denemeler: Bir Matematikçi Filozofun İzinde

20. yüzyıl matematiğine veya felsefe tarihine ilgi duyan herkesin Bertrand Russell ile tanıştığı bir an vardır.
(Hiç değilse adını duyduğu bir an..)
Söz konusu an benim için lise yıllarımın sonuncusuna tekabül eder. Lisedeki Felsefe öğretmenimin  “Sorgulayan Denemeler” adlı kitabı vermesi benim için bahsettiğim andır.

Felsefeye hevesli bir genç olarak kitabı elime almamla okumaya başlamamın bir olduğunu hatırlıyorum. Fakat süreç, hemen hemen hiçbir şey anlamadan kitabı bırakmamla neticelenmişti.
İlk okuyuşta anlama şerefine nail olan arkadaşlarımı bugün bile kıskanırım.

Fakat buna rağmen beni ilk anda heyecanlandıran ve pek çok şeye bakış açımı değiştiren satırlarla karşılaştım.

“… Benim savunduğum kuşkuculuk şundan ibarettir.

1) Uzmanlar bir görüşte hemfikir olsa bile bunun tersinin doğru olmadığından emin olunamaz.
2) Uzmanların hemfikir olmadığı bir görüş uzman olmayanlarca “kesin doğru” olarak kabul edilemez.
3) Uzman kişiler bir görüşün doğru olması için yeterli neden bulunmadığını kabul ediyorlarsa sıradan bir kimsenin konu hakkında karar vermekte çekingen davranması akıllıca olur”

Evet ilk okuyuşta tam anlamını kavramakta güçlük çekebileceğimiz bu karmaşık cümleler aslında hemen herkesin doğruluğunu kolayca kabul edebileceği cümleler. Bu basit mantığın çok da çarpıcı olmadığını söyleyebilirsiniz.
Benim için de meselenin çarpıcılığı buradan sonrasındaydı:

“Bu öneriler her ne kadar ılımlı görülseler de eğer kabul edilerek yaşama uygulanacak olursa dünyadaki insan yaşamını kökünden değiştirebilirler. Zira insanların uğrunda savaşmayı, acı çekmeyi  ve hatta zulmetmeyi göze aldığı tüm fikirler bu kuşkuculuğun reddettiği yukarıdaki üç ilkeden birinde yer alır.”

Oldukça basit bir mantık düzlemiyle teorik olarak kabul ettiğim pek çok  ilkeyi gerçekte yaşamıma uygulamadığımı  ve bu durumun  çevremdeki pek çok insana  da genellenebileceğini fark etmiştim. Kendi kendime “Sanırım matematik bu işe yarıyor” dediğimi hatırlıyorum.

Yıllar sonra matematiğin gerçekten de bu işe yarayan bir dalının olduğunu ve bu dalın kurucularından birinin Bertrand Russell olduğunu öğrenecektim.  Zira Bertrand Russell matematiğin mantıksal temellerini tekrar oluşturan Principia Mathematica kitabını yazmış, matematikte tümdengelimsel  veya tümevarımsal ispat yöntemlerine ciddi bir eleştiri getirerek mantık kavramını Kümeler Kuramıyla birleştirerek çok kullanışlı ispat yöntemleri gelişmesine yardımcı olmuştur.

Yukarıda alıntı yaptığım satırları daha dikkatli incelediğinizde matematiksel ispat yöntemlerinin izlerini bu cümlelerde görmeniz mümkün olacaktır.

“Sorgulayan Denemeler” adının hakkını  veren size yaşadığınız dünyayı bilimi, yöntemleri, 20. yüzyıl problemlerini matematiksel bir mantık düzleminde sorgulatan özel bir kitap.

Kitabı okuduğunuzda zaten bildiğinizi düşündüğünüz pek çok gerçeğin bambaşka sonuçlarıyla yüzleşme şansı bulacaksınız.

Sevgilerimle

Hasan Hüseyin Akis

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Hasan Huseyin Akis

Kendimi bildim bileli bir sorunu çözmek durumunda kalıyorum ve ya düzenli olarak çözülmesi gereken problemler yaratıyorum.
Sanırım matematikte beni büyüleyen şey de bu. bir çözüm bulma çabası… Öyle ki bu çözüm bulma çabası çoğu kez anlamsız bir çabaya dönüşüyor.
Bir çözümü gerçekten bulmak çoğu zaman bir insan ömrüne sığmıyor.
Ama matematik o arada hiç durmadan aramaya devam ediyor.
Bana öyle geliyor ki matematik insanoğlunun dünyada karşı karşıya kaldığı tüm problemleri çözme çabasının tamamını temsil ediyor hem de tüm yönleriyle. Beni matematiğin içine sokan da,
matematikte görmüş olduğum o bizi aşan güzellik de sanırım matematiğin bu yönüyle ilgili…
Matematiğin bu yönünü belki diğer insanlara anlatabilirim ve diğer insanların da matematiği benim gördüğüm haliyle görebilmelerini sağlayabilirim umuduyla buradayım.
Bunun dışında İzmir’in Ödemiş ilçesinde doğup Matematik Bölümünü Çanakkale’de okumuş olmak gibi bir özgeçmişim var.
Halen Çanakkale’de yaşıyorum, bir özel okulda Matematik Öğretmeni olarak çalışıyorum.

Bunlara da Göz Atın

Bu Dünyadan Einstein Geçti

Bu dünyadan Einstein geçti ve büyük, silinmez bir iz bıraktı bilim dünyasına ve insanlığa. Dünyanın …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ga('send', 'pageview');