Sherlock Holmes Matematiği: Adli Tıp ve Matematik Etkisi

Bir matematikçinin yaptığı matematik ikiye ayrılır. Matematik için matematik ya da hayat için matematik. Adli tıp çalışanları matematiği hayat için kullanırlar daha doğrusu hayatta kalanların huzuru ve güvenliği için… 

Matematiğin uygulama alanları belki de matematiği çekici kılan şeylerin başındadır. Matematiğin bir uygulama alanı da Adli Tıp bölümüdür. Genellikle istatistik ile yapılan çalışmalar adli tıp uzmanlarına yardım etmektedir.

Olasılık ve istatistik kullanılarak yapılan araştırmalar, tahminler ve çalışmalar dünya çapında önemli olayları açıklamaya yardımcı olur. Parmak izleri ve DNA incelemeleri buz dağının sadece görünen yüzüdür. Adli Tıp uzmanının diğer bilim insanlardan farkı yaptığı çalışmayı mahkemeye sunması ya da çapraz sorgu sonucu tutanakları ilgili birimlere yöneltmesidir.

Kısaca işleyiş hakkında bilgi vermemiz gerekirse…

Olay yerinde yapılan araştırmalar için olasılık temeline bakalım. Suçlanan kişinin suçundan dolayı delillerin (E) olay yerine olma olasılığı P(E|G) biçiminde yazılır. Sanığın masum ve suçsuz olduğu durumlar (G’) olasılık dağılımı olarak P(E|Ḡ) biçimindedir. Bu oranlar şayet birden büyükse suçluluğun ağır bastığını ya da tam tersi olarak küçük ise masumiyetin ağır bastığı anlaşılmaktadır.

Bu noktada olasılık hesabımız;

olasılık hesabıbiçiminde olacaktır.

Bu hipotezlerin doğru olarak değerlendirilmesi için bazı H1 ve H2 oranları tanımlanır. Onlarda

Adli Tıp Matematiği

tanımlanacaktır. Burada H1 ve H2 ne anlama geliyor?

H1 Savcılığın dava raporu, H2 ise sanığın savunması biçiminde algılayacağız.

Bu biraz daha Olasılık ve İstatistik dersi gören ya da uğraşan kişiler için Bayes dağılımına yönelik bir fikir parlaması yaşatacaktır. (Bu çok normaldir)

Belirli bir popülasyonda frekansları tanımlamak için frekans histogramları ve veriler toplanır buna göre yorum yapılır. Burada daha fazla ayrıntılara girmeyeceğiz. En basit hesaplamalar bu biçimde verilen değerler ile hesaplanır. Sorun ise bu yöntemlerin nasıl uygulanması gerektiğini kavramaktır. Kaynaklar ise vaka incelemelerini resim olarak kullanarak nitel olarak bu konuları araştırıyor.

Peki istatistiktan başka hangi matematik bilgileri kullanılır derseniz…

Oranlar

Herhangi bir olay sonrasında etrafa saçılan kan sıçraması trigonometrik fonksiyon ile incelenir. Açı ve mesafe ölçülüp üçgenin üçüncü noktasının olayın olduğu yer olarak tayin edilir. Av tüfeği gibi balistik mermiler sonucu yapılan olaylar ile ilgili olarak ise, atıcının boyu, kurbanla aradaki mesafenin benzerlik oranı ile açıklanır.

Kan Lekesi Oluşumu

Matematik son yüzyılda akışkanlar ile ilgili birçok araştırma alanına da girdi. Akışkan dinamikleri ve denklemleri kullanarak kanın damlacık hesabını, sıçramanın şiddetini ve hatta kullanılan malzemenin türünü, etkinin yönünü belirleyebilir. Bunun için kullanılan iki denklem şu şekildedir ve genel kabul görmektedir.

kan lekesi oluşumu formülükan lekesi oluşumu
biçiminde verilen iki denklem ile hesaplanır. Aşağıda ise bu sabit ve değişkenlerin ne anlama geldiğini ifade etmektedir.

D: Kan damlası çapıdır.
V: Hızı

bunlar değişkenler olup olay esnasına bağlıdır.

p: yoğunluk
n: viskozite
y: Yüzey gerilimi

Grafiksel analiz yöntemleri, bu verilerin hesaplanma ve tahminlerini test etme aralığında olsa da olmasa da bu formüller aracılığı ile doğrulanmaktadır. Matematik şaşırtmaz!

Mushab Bedirhan Andız

Referans: Essential Mathematics and Statistics for Forensic Science – Craig Adam – 2010

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Matematiksel

Bu yazı gönüllü yazarlarımız tarafından hazırlanmış veya sitemiz editörleri tarafından belirtilen kaynaktan aslına uygun kalınarak eklenmiştir.

Bunlara da Göz Atın

Matematikçi Şairler Algoritması – Turgut Uyar

“nedir sonsuzdan bir önceki sayının adı diyelim sonsuz eksi bir sonsuz eksi bir hayatın adıdır …

4 Yorumlar

  1. Çok iyi

  2. WildBackpacker

    Harika!..
    Hayatta ki matematik! Dünyayı dolaşan bir gezgin olarak matematiğin ne kadar önemli olduğunu henüz algıladım oysa bu zamana kadar hiç üzerinde durmamıştım. Oysa çok önemliymiş! Artık öğreniyorum, öğrenmek istiyorum. Doğa ve tabiatta ki matematiğin önemi ve anlamını izah eder misiniz?

    • Mushab Bedirhan Andız

      Matematik ilginiz için mutluyum. Ömür boyu devam eder umarım işinize yaracaktır. Matematik ve doğa hakkında güzel bir yazı hazırlıyorum lakin Ali Nesin hocamın kitapları size yardımcı olacaktır. Lütfen takipte kalın. Sevgiler

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ga('send', 'pageview');