Şansın Matematiği: Rastlantının Matematiği ve Efsanesi

Hepimizin hayatında rastlantı, tesadüf, şans dediğimiz anlar, hikayeler vardır. Tam bir arkadaşımızı aramak için telefonu elimize aldığımızda onun bizi aradığını görmek veya tatile uzak bir yerlere gittiğimizde yan masada akrabalardan biriyle karşılaşmak gibi…

Ancak bu tür deneyimler gerçekten beklenmedik mi, tesadüf mü? Geri planlarında gizli bir neden var mı? Bu tesadüflerin var olma ihtimalleri hesaplanabilir mi? Sizlere bu ve bu gibi konuların tartışıldığı bir kitaptan bahsetmek istiyoruz bu yazımızda. Kitabımızın adı: “Şansın Matematiği: Rastlantının Matematiği ve Efsanesi”

Yaşadığımız günlük olayların ya da içinde bulunduğumuz koşulların çoğunluğu aslında bizim dikkat sınırımızın ötesinde bir yerlerde başka bir çok olay ve koşullarla birbirine bağlantılıdır. Rastlantılar bizim düşündüğümüzden çok daha sık gerçekleşir ve bunun temel nedeni de bu dünyada yedi milyar insanın her geçen saniyede birbiriyle bağlantılı sonuçlara yol açan çok miktarda karar alıyor olmalarıdır.

Bu kitap bünyesinde bir miktar olasılık analizleri barındırsa da daha çok bize dünyanın gerçekte ne kadar muazzam ve ne kadar küçük olduğunu anımsatan hayret verici hikâyelerin bir derlemesi.

Kitap dört kısımdan oluşuyor aslında. Her kısımda alt bölümlere ayrılmış durumda.

İlk kısımda üzerinde düşünmek için 10 tane ilginç tesadüfler barındıran hikaye veriliyor bizlere. Her hikaye benzer analitik özelliklere sahip bir hikaye türünü sembolize ediyor aslında.

İkinci kısım kitaptaki temel savları anlayabilmemiz için bir miktar matematik bilgimizi gözden geçiriyor ancak matematik dediysek gözünüz hemen korkmasın keyifli hikayeler aracılığı ile bu kısımda bir çırpıda okunup bitiyor. Rastgelelik olgusunu anlamak için kullanılan matematiksel araçların ilk dönem gelişimleri boyunca bir tur atıyor aynı zamanda. Neler yok ki içeriğinde: Maymun problemi, Doğumgünü problemi, Pascal Üçgeni…

Aslında her bir bölümden başka bir yazı konusu çıkabilir bizlere.

Üçüncü kısım, birinci kısımdaki hikayelerin analizlerinin yapıldığı bölüm. Anlayacağınız bu bölüm rastlantılar gerçekleştiklerinde bizleri neden aldatıcı bir şekilde şaşırttıklarını açıklamak için rastlantıların doğasını irdeliyor, sonra da bizi rastlantıları çok sayıda rastgele olasılıkların devasa dünyasında yaşamanın sonuçları olarak düşünmeye sevk ediyor.

Ve son olarak dördüncü kısım bizi analiz edilmesi olanaksız olan rastlantılar dünyasında keşfe çıkartıyor. Bunlar arasında suç kanıtı olarak mahkemelere sunulan DNA hikayesi, şans eseri ortaya çıkan büyük bilimsel buluşlar, hileli bahisler, altıncı his mucizeleri gibi ilginç başlıklar yer alıyor kitapta. Bu kısımdaki her bölüm diğerinden bağımsız.

Kitap Joseph Mazur tarafından kaleme alınmış ve Türkçe’ye Cengiz Yücel tarafından çevrilmiş. Mazur Marlboro College’da matematik profesörü olarak çalışmakta, aynı zamanda kitapları onlarca dile çevrilen başarılı bir yazar. Kendisi geçen sene İş Bankası Kültür Yayınları’ndan çıkan “Matematik Sembollerinin Kısa Tarihi” isimli kitabı da kaleme almıştı. Ayrıca 2011 yılında Metis yayınlarından çıkan “Sayı: Bilimin Dili”adlı kitabında editörü.

Kitabın sonuna ulaştığınızda artık rastlantıların gizemine, nasıl olageldiklerine odaklanan bir mercekten bakıyor olacaksınız hayata.

“Bazı insanlar anlayamadıkları olayların arkasında tanrıya kadar gidebilecek mucizeler ararlar, bazen de yaratırlar. Örneğin, bir saniye önce aklınızdan geçen birisini köşeyi döndüğünüzde karşınızda bulursunuz ve bir an için medyum olduğunuzu ya da olağanüstü kabiliyetleriniz olduğunu sanırsınız. Kitapta buna benzer akıl almaz tesadüflerin hiç de gerçekleşemeyecek tesadüfler olmadığı, matematik-olasılık biliminin bu gibi tesadüfleri çok da basit, hemen hemen herkesin anlayabileceği hesaplamalarla izah edilebildiği gösterilmektedir. Herkesin merak, zevk ve ilgi ile okuyabileceği bir kitap!”- YILMAZ AKYILDIZ, Matematik Profesörü

Rastlantılar her zaman ve her yerdedir. Mesele onları fark etmektedir.

Orijinal Adı: Fluke: The Math and Myth of Coincidence

Sayfa sayısı: 308

Baskı: Nisan 2017

ISBN: 9786059200264

@ Paloma Yayınevi

www.palomayayınevi.com

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi İngilizce Matematik Öğretmenliği, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bunlara da Göz Atın

Matematikle İlişkimiz Sorularla Başlamalı

Paralel iki doğru gerçekten de sonsuza dek kesişemez mi? Bir kez yapılmış olan her zaman …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir