Matematik Size Evlenmek İçin İdeal Yaşınızı Söyleyebilir

%37 kuralından haberiniz var mıydı? Eğer yok ise hemen anlatalım…

Diyelim ki bir seçim arifesindesiniz; Yeni bir ev, yeni bir iş belki de yeni bir duygusal ilişki. Şanslısınız ve önünüzde seçenekler var. Bu seçeneklerin hepsini değerlendirmek içinde yeterli zamanınız yok. O zaman % 37 işe yaramakta.

Anlamı şu eğer 100 tane seçeneğiniz varsa 37 tanesini değerlendirdikten sonra daha fazlasına bakarak zaman kaybetmeden kararınızı veriniz. Çünkü doğru karar almak için en mükemmel durumdasınız. %37 noktasına ulaşıldığı zaman, o grubun en iyisini seçme şansınızı en yüksek noktaya getirmiş oluyorsunuz.

Bunu kısaca şu şekilde açıklamaya çalışalım aslında. Diyelim ki elinizde üç seçeneğiniz var:

A en iyi, B orta C de kötü seçimler bu seçenekler arasında. Şimdi bu üç seçeneğin hayatta karşınıza nasıl çıkacağını bilemezsiniz bu rastgelelik 3! yani 6 farklı biçimde karşınıza gelebilir.

A,B,C – A,C,B – B,A,C – B,C,A – C,A,B – C,B,A

Seçim yaparken mutlaka sonrakileri de gözden geçirmek isteyeceğimizden ilk seçeneği değerlendirmeyiz genelde. Bu nedenle ilk seçenekleri saf dışı bırakalım. İkinci seçeneği de ilk seçeneğe bakarak tercih ederiz yani ilk seçenekten daha iyi durumda ise seçeriz.

A,B,C için A en iyi ama biz sonrakini görmek istedik B orta yine emin olamadık ve C kötüyü seçtik.

A,C,B için A en iyi ama bizi onu atladık, C kötü seçmeyiz bu durumda B seçildi.

B,A,C için B orta atladık A iyi olunca A’yı seçtik.

B, C, A için B yi atladık, C kötü atladık ve yine A’yı seçtik.

C,B,A için C atlandı, B ise C’den daha iyi durumda olunca B’yi seçtik.

C,A,B içinse C atlandı, A daha iyi durumda olunca A’yı seçtik.

Dikkat ederseniz 6 seçenek içinde 3 defa en iyi seçeneğe ulaşıyoruz zaten bunun anlamı %50 dir fena değil…

Peki seçenek sayısını 4’e çıkartırsak ne olur? Şimdi elimizde 4!=24 dizinimimiz var. Uzun uzun yapmayalım bu sefer en iyi çözüme ulaşma olasılığınız %46 civarında olacaktır. Buradan sonra işin içine biraz karmaşık matematiksel hesaplamalar giriyor ancak sonuçta %37 sayısı en mantıklı çözümü yapacağınız sayı olarak çıkıyor karşınıza.

1960’lı yıllarda bu kural üzerine yapılmış düşünsel bir deney var: Adı ‘Sekreter Problemi’

Diyelim ki iş yerinizde size yardımcı bir sekretere ihtiyacınız var, ilanınızı verdiniz ve başvuruları değerlendiriyorsunuz. Ancak bir kişiye olumsuz cevap verdikten sonra da onu geri çağırma şansınız yok, hem prestij kaybı hem de belki başka bir yerde iş bulmuş olabilir. Kaç kişi ile görüşme yaptıktan sonra size en çok yardımcı olabilecek kişiyi bulabilirsiniz?

Bunun açıklamasını “Yaşamın Algoritamaları: İnsan Kararlarının Bilgisayar Bilimi,” adlı kitabın yazarları Brian Christian ve Tom Griffiths şu şekilde yapıyor:

Eğer yalnızca üç kişiyle iş görüşmesi yaparsanız, muhtemelen ikinci görüşmeyi yaptığınız adayın güçlü yanlarına göre bir karar vereceksiniz. Eğer birinci adaydan daha iyiyse işe alırsınız, değilse beklersiniz. Eğer toplam beş adayınız varsa, karar vermek için üçüncü görüşmeyi yapmayı beklersiniz.

Şimdi bu problemi biraz magazin boyutuna taşıyalım ve aynı oranı matematiksel anlamda ideal evlilik yaşını bulmakta kullanalım. Kulağa biraz duygusuz gelse de sayılar pek yalan söylemez.

Diyelim ki toplum kurallarına uygun yaşamayı seven birisisiniz. O zaman size dayatılan genelde 18-40 yaş arasında evlenmenizdir. Yani 22 sene içinde bir seçim yapmak zorundasınız. Bu 22 sayısının %37 sini alıp 18’e eklerseniz 26,14 yapar. Bunun anlamı şu en ideal seçim yapacağınız yaş 26 yı biraz geçince. Bu yaştan önce karşılaşılan romantik partnerler arasında muhtemelen çok iyi olanlar da var ama teoriye göre bu zamandan sonra iyi opsiyonlar giderek ‘bulunamaz’ veya ‘uygun değil’ hale geliyorlar. Bu da mükemmel eş bulma şansını düşürüyor.

Ne diyelim elbette bir teori ancak bu bilgiyi destekleyen başka bir çalışma daha var.

New South Wales Üniversitesi tarafından yürütülen çalışmanın sonuçlarına göre, evlenmek için en mükemmel yaş, 4 maddeli birkaç basit matematik işlemiyle bulunabiliyor. Çalışmalar sırasında formülü uygulayanların yüzde 40’ında doğru sonuç alındığı belirtildi.

Şimdi formülü anlatmaya çalışalım.

1. Evlenmek istediğiniz en geç yaşı yazın ve bunu “n” harfiyle adlandırın.

Örneğin n=39

2. İlk kez bir partneriniz için “Bu kişiyle evlenirim” dediğiniz yaşı yazın ve bunu “p” harfiyle adlandırın.

Örneğin  p=20

3. Şimdi n’den p’yi çıkartın ve sonucu 0.368 ile çarpın.

(39-20) x 0,368 Sonuç: 6.992

4. Elde ettiğiniz sayıyı, p’ye ekleyin.

20 + 6.992 Sonuç yaklaşık olarak 27

Bu arada 0, 368 katsayısının hemen hemen %37 ye denk geldiğine dikkat edelim. Var bir hikmet bu 37’de.

Hayatın bize ne planladığını bilmek zor ayrıca matematiği duygusal ilişkilere uygulamakta son derece riskli ancak yine de bilimin bir bildiği vardır belki de…

Sibel Çağlar

Kaynaklar:

http://www.businessinsider.com/computer-science-says-the-perfect-age-to-get-married-is-26-heres-why-2016-6

http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/diger/121900/En_dogru__evlenme_yasi__formulu.html

Matematiksel

 

Yazıyı Hazırlayan: Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim…

Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere…

Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim.

Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı.

Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bunlara da Göz Atın

Matematikçi Şairler Algoritması – Turgut Uyar

“nedir sonsuzdan bir önceki sayının adı diyelim sonsuz eksi bir sonsuz eksi bir hayatın adıdır …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ga('send', 'pageview');