Kulübenin İçindeki Matematikçi: Alexander Grothendieck

Matematiğin iki alt dalı cebir ve geometri. Peki bu ikisini harmanlayıp bir matematiğin alt dalı daha oluşsa ne dersiniz? Cebirsel geometri…

Amerikan Matematik Derneğinin 2004 yılında yayınladığı matematiğin üstün dehaları listesinde ilk sırada bulunan Grothendieck cebirsel geometrinin unutulmaz isimleri arasında yer alır. Grothendieck aslında büyük zorluklarla bu başarıyı elde etmiştir.

28 Mart 1928’de Almanya’nın Berlin kentinde doğan Alexander’ın  babası Alexander Tanaroff ( Schapiro) Rus çarlığa karşı savaşan bir Yahudi anarşistti. Rus Devrimi sırasında Bolşevikler tarafından yakalanmış, nihayetinde Batı Avrupa’ya kaçmış ve savaşta bir kolunu yitirmişti. Schapiro, sokak fotoğrafçısı olarak yaşamını sürdürürken 1920’lerin ortalarında Berlin’de Alf Raddatz adında bir adamla evli olan yazar Johanna Grothendieck’le tanıştı ve onun eşinden boşanıp kendisi ile evlenmesini sağladı. Alexander Grothendieck, 28 Mart 1928’de Berlin’de böyle bir anne babadan dünyaya geldi. 

1933 yılında ailesi Almanya’daki Nazizm baskısına dayanamayıp İspanya İç Savaşı’na katılmak için ülkeyi terk edince Alexander’ın bakımını Wilhelm Heydorn’a devr aldı. 1939’da Fransa’daki annesi ve babası ile bir araya geldi ancak babası tutuklandı ve sonunda Auschwitz’e gönderilerek 1942’de öldü.

Savaş karşıtı aktivistler tarafından kurulan Collège Cévenol ortaokuluna gidenve matematiğe karşı ilk sevgisini burada edinenen Alexander savaştan sonra eğitimine Fransa’da devam ettirdi, önce Montpellier daha sonra Nancy Üniversitesine giderek matematik dünyasına giriş yaptı. 1940’ların sonunda, seçkin Avrupalı ​​matematikçiler topluluğuna girdi.

1950’li yıllarda Brezilya’da Sau Paulo’ya giderek dersler verdi ordan ayrılarak Kansas Üniversitesinde seçkin bilim insanı unvanını aldı ve burada da dersler verdi. Artık tanınıyordu…

1950 – 1951 yıllarında ise Harvard Üniversitesinde dersler verdi. 1953’te doktorasını aldı. Bu arada topolojik vektör uzayları teorisinde lider bir uzman haline geldi. 1957’den itibaren çalışmalarının odağını cebirsel geometriye ve homolojik cebire kaydırdı. 1958 yılında şuanda dünya çapında bir araştırma enstitüsü olan Institut des Hautes Études Scientifiques (IHES) girdi.

1966 yılında matematikçiler için çok elit bir ödül olarak görülen ve matematiğin nobeli olarak adlandırılan Fields ödülüne layık görüldü.

Grothendieck uzun yıllar pasifist bir görüş takındı. 1966 yılında Fields madalyasını almak için gönderilen çağrıya Sovyet yazarların tutukluğunu protesto etmek için geri çevirdi.

IHES’te belirli bir dönem çalışmasına rağmen finansman kaynağının Fransız savunma bakanlığından geldiğini öğrenen Grothendieck bu enstitüden istifa etti. Normal şartlarda kurucu ile arasında anlaşma sağlanmıştı ve verilen maaşın enstitü tarafından verildiğini söylemişlerdi lakin bu Grothendieck’i elinde tutma yarışının bir yalanıydı. Grothendieck aynı zamanda çevresel aktiviteyi destekleyen ve nükleer silahların çoğalmasına karşı çıkan Survivre adlı bir organizasyonun kurulmasına da yardım etti.

Montpellier Üniversitesi’nde bir süre daha matematik öğretmenliği yapmasına rağmen, yavaş yavaş toplumdan çekildi ve biyografisine göre de kendisine “meditasyon” dediği inziva da diyebileceğimiz şekilde geri plana çekti. Bunun ardından uzun yıllar yalnız yaşadı. Bu dönemde tüm kitaplarını kaleme aldı ve Poincare sanısının çözüm yolu üzerinde iki yollu çözüm yaptı. Fakat cevabını kimseyle paylaşmadı. Grothendieck yaban hayatı denilecek biçimde geçirdiği günler kimine göre ilginç gelse de o keyifliydi. Sıkıldığı zaman ilgileneceği bir bahçesi bile vardı. 13 Kasım 2014’te Saint-Girons, Ariège’de hayatını kaybetti.

 

 Kaynaklar

(1)https://www.nytimes.com/2014/11/16/world/europe/alexander-grothendieck-math-enigma-dies-at-86.html

(2)http://www.thefamouspeople.com/profiles/alexander-grothendieck-466.php

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Matematiksel

Bu yazı gönüllü yazarlarımız tarafından hazırlanmış veya sitemiz editörleri tarafından belirtilen kaynaktan aslına uygun kalınarak eklenmiştir.

Bunlara da Göz Atın

Ramanujan: Sonsuzluğu Bilen Adam

Ramanujan bu sonlu hayat içinde sonsuzluğa en çok yaklaşabilmiş insanlardan biri. Ama onun da yanıldığı anlar oldu kaçınılmaz …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ga('send', 'pageview');