Horus’un Gözünün Ardındaki Matematik

Aşina olduğumuz bu Mısır Sembolünün ardında belki de erken dönem matematik problemlerinden biri bulunmaktadır.

İyileştirici ve koruyucu gücünün etkisinin olduğuna inandığımız için kullandığımız bu sembol düşündüğümüzden belki de çok daha derin anlamlar taşıyor…

Horus, Eski Mısır dininde bir gözü ay, bir gözü Güneş olan şahin biçimindeki Tanrı’nın adıdır. Horus’un gözü manevi anlamda, vicdanın gözünden hiçbir şeyin kaçamayacağını, insanın zihninden geçen her düşünce ve bulunduğu her eylemin keskin bir bakış tarafından izlendiğini anlatmaktadır. Öyle ki, Güneş ve Ay da her daim insanların üzerinde ve onları izlemektedir. Horus’un gözü, vicdanın 24 saat kapanmayan gözü olduğu için bu durum, kötülükler tanrısı Seth’in işine gelmez ve bu nedenle Horus’un bu gözünü yerinden çıkartıp parçalara böler.

Bu parçaları daha sonra bir araya getirilse de eskisi gibi çalışmayacaktır, bu eksiklik büyü gücü ile tamamlanır ve böylece göz eskisi gibi olur. 

Bu olayı sembolik olarak incelediğimizde anlamı şuna dayandırılır…

Horus’un gözü, biçimsel anlamıyla, Tanrı’nın tekliğini matematiksel olarak gösteren bir semboldür. Bir bütün ikiye bölündüğünde 1/2 elde edilir. Bu da ikiye bölündüğü takdirde 1/4 elde edilir. İşleme bu şekilde hep ikiye bölme ile devam edilirse sırasıyla, 1/8, 1/16, 1/32 ve 1/64 elde edilir. Bunların tümü toplandığında ise 63/64 bulunur. Buradan şu sonuç çıkar: Bir bütün, sürekli olarak ikiye bölünmeye devam edilirse, toplam değerde, sonsuzluk hariç, hiçbir zaman bire, birliğe ulaşılamaz.

Horus’un gözü resimde görüldüğü gibi,  “glif” diye isimlendirilen parçalardan oluşur. Bu 6 parça da sırasıyla ½ lik kısım duyma, ¼ lük kısım görme, 1/8 lik kısım düşünme, 1/16 kısım koklama ve 1/32 lik kısım tatmayı,1/64 lük kısım ise gözyaşını(merhamet) temsil eder. Ve toplamları 63/64’tür. Anlaşıldığı üzere beş duyu ve düşünce sistemi rasyonel şekilde Horus’un gözünde anlam bulmuştur.

Olaya biraz da matematiksel bakarsak Mısırlılar tamsayıları yazmak için belli bir sayı sistemi kullanmalarına rağmen kesirli sayılarla epey cebelleşmişlerdi. Nedeni tam olarak bilinmese de kesirleri basit kesirler olarak almışlar ve diğer tüm kesirleri bunların toplamı biçiminde ifade etmişlerdi. Yani 3/4 kesrini 1/2 ve 1/4 kesirlerinin toplamı biçiminde.

Ayrıca bazı basit kesirler içinde farklı semboller kullanılmakta idi. Yani belki de bu göz onlar için basit bir hatırlama çizelgesi idi, bilemeyiz elbette sadece bir yorum…

Eğer Horus-Seth-Thoth hikâyesinin matematiksel bir çağrışımı varsa o da 1 ile 1/64 arasında olup toplamlarının 1 yani tam olmayışıdır. Bir bütün, sürekli olarak ikiye bölünmeye devam edilirse, toplam değerde, sonsuzluk hariç, hiçbir zaman bire, birliğe ulaşılamaz.

Horus’un gözü bu kadar anlam taşırken ülkemizde kullanılan bir başka göz olan nazar boncuğu da Horusun gözünden evrilmiş midir acaba?

Kaynakça

https://en.wikipedia.org/wiki/Eye_of_Horus

http://io9.gizmodo.com/5907604/this-well-known-egyptian-symbol-is-actually-an-early-math-problem

http://www.recoveredscience.com/const102horuseye.htm

http://www.aloha.net/~hawmtn/horus.htm

Matematiksel

 

Yazıyı Hazırlayan: Nurgul Kendirlioglu

Selçuk Üniversitesinde Matematik Lisansımı bitirdikten sonra Kocaeli Üniversitesinde Yüksek lisansımı tamamlayıp, Anadolu Üniversitesi Sosyoloji bölümünü bitirdim. Aslında nereli ve nereleri bitirdiğimiz çok da önemli değil… Matematiğe, bilime ve insanlığa dair farkındalık kazandırabilirsek, sanki var olduğumuz dünya daha yaşanılabilir olacak. Zira doğum ve ölüm arasında kalan zamanda, işe gitmek,fatura ödemek, tv izlemekten daha başka şeyler yapmak için dünyada olduğumuzu düşünüyorum.Okumayı, dinlemeyi, izlemeyi, yeni ve insanlığa faydalı güzel şeyleri keşfetmeyi ve paylaşmayı seviyorum… Keyifli okumalar dilerim. :)

Bunlara da Göz Atın

Matematikçi Şairler Algoritması – Turgut Uyar

“nedir sonsuzdan bir önceki sayının adı diyelim sonsuz eksi bir sonsuz eksi bir hayatın adıdır …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ga('send', 'pageview');