Horus’un Gözünün Ardındaki Matematik

Çok aşina olduğumuz Mısır Sembolünün aslında erken dönem matematik problemlerinden olduğunu biliyor muydunuz?

İyileştirici ve koruyucu gücünün etkisinin olduğuna inanıldığı için altın, gümüş, lapis, ahşap, porselenden yapılmış mücevherlerde, dövme olarak, yada aksesuar olarak görmüş olduğumuz bu sembol düşündüğümüzden belki de çok daha derin anlamlar taşıyor…

Horus’un gözü, Antik Mısır tasvirlerinde ilâh Horus’un “Ay gözü” de denilen sol gözüne verilen addır. Firavunlar kendilerini Horus’un yeryüzündeki cisimleşmiş halleri olarak gördükleri için Horus, Antik Mısır’ın en önemli tanrılarından biridir. Bu karmaşık göz tılsımlardan korunmayı, botlara yol göstermekten tutunda ölümden sonraki hayatı göstermeye kadar birçok önemli güce sahipti. Horusun gözü, vicdanın gözü olarak da anılır çünkü her daim süre gelen taht kavgalarının kökleri Antik Mısıra kadar dayanmıştır.

Bazı kaynaklarda Mısır’ı yönetmek konusunda hırsları olan Seth, kardeşi Osiris’i hain planı ile parçalara ayırarak öldürür, karısı İsis tarafından bulunan parçalar tamamlanarak Osiris tekrar hayata dönmüş ve eksik olan gözü Horus bağışlamıştır. Fakat tamamlanma kısmı Thoth’un da desteği ile olsa da göz eskisi gibi çalışmayacağı için bu eksikliği Tanrısal özellikleri gereği büyü gücü ile tamamlar.

Başka kaynaklarda kötülüğü temsil eden Seth ve Horus’un savaşı esnasında gözün parçalanması ve Toht’un parmaklarıyla parçaları bir araya getirmesi ve büyülü bir iyileştirmeyle bu gözü eski haline getirmesi olmuştur.

Bu olay parmak hesabı mı yoksa Horus’un kesirleriyle mi ilişkilendirileceği sorusunu ortaya çıkarmıştır.

Gay Robins ve Charles Shute The Rhind Mathematical Papyrus adlı kitabında şöyle bahsetmiş; “Mısırda yaygın olarak un veya tahıl miktarını ölçmek için kullanılmış ve adına hekat (yaklaşık 4.8 litre) denilmiştir. Daha küçük miktarlar için 1/2, 1/4, 1/8, 1/16, 1/32, 1/64…şeklinde sürekli bir bütünün 2 ye bölünmesi şeklinde giden bu kesir dizisine wadjet gözü olarak da bilinen Şahin başlı Horus’un gözünün bir parçası olarak tanımlanır.”

Rhind Papyrus’ unda açıkça ifade edilen bu durum Horus’un gözü de yandaki resimde görüldüğü gibi,  “glif” diye isimlendirilen parçalardan oluşur. Bu 6 parça da sırasıyla ½ lik kısım duyma, ¼ lük kısım görme, 1/8 lik kısım düşünme, 1/16 kısım koklama ve 1/32 lik kısım tatmayı,1/64 lük kısım ise gözyaşını(merhamet) temsil eder. Ve toplamları 63/64’tür. Anlaşıldığı üzere beş duyu ve düşünce sistemi rasyonel şekilde Horus’un gözünde anlam bulmuştur.

Eğer Horus-Seth-Thoth hikâyesinin matematiksel bir çağrışımı varsa o da 1 ile 1/64 arasında olup toplamlarının 1 yani tam olmayışıdır. Bir bütün, sürekli olarak ikiye bölünmeye devam edilirse, toplam değerde, sonsuzluk hariç, hiçbir zaman bire, birliğe ulaşılamaz.

Horus’un gözü bu kadar anlam taşırken ülkemizde kullanılan bir başka göz olan nazar boncuğu da Horusun gözünden evrilmiş midir acaba?

Çeviri ve düzenleme: Nurgül Kendirlioğlu

Kaynakça

https://en.wikipedia.org/wiki/Eye_of_Horus

http://io9.gizmodo.com/5907604/this-well-known-egyptian-symbol-is-actually-an-early-math-problem

http://www.recoveredscience.com/const102horuseye.htm

http://www.aloha.net/~hawmtn/horus.htm

Matematiksel

 

Yazıyı Hazırlayan: Nurgul Kendirlioglu

Selçuk Üniversitesinde Matematik Lisansımı bitirdikten sonra Kocaeli Üniversitesinde Yüksek lisansımı tamamlayıp, Anadolu Üniversitesi Sosyoloji bölümünü bitirdim. Aslında nereli ve nereleri bitirdiğimiz çok da önemli değil... Matematiğe, bilime ve insanlığa dair farkındalık kazandırabilirsek, sanki var olduğumuz dünya daha yaşanılabilir olacak. Zira doğum ve ölüm arasında kalan zamanda, işe gitmek,fatura ödemek, tv izlemekten daha başka şeyler yapmak için dünyada olduğumuzu düşünüyorum.Okumayı, dinlemeyi, izlemeyi, yeni ve insanlığa faydalı güzel şeyleri keşfetmeyi ve paylaşmayı seviyorum... Keyifli okumalar dilerim. :)

Bunlara da Göz Atın

Çarpım Tablosundaki Gizli Güzellik

Çarpım tablosunu ezberleyip geçtiniz. Oysaki içerisinde bir çok gizlenmiş simetrik güzellik taşımakta. Standart çarpım tablosu …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir