Evrenin Zarafeti – Brian Greene

Doğa farklı ölçeklerde farklı kurallarla işliyor olabilir mi? Yoksa incelenen alanın büyüklüğü ne olursa olsun, her zaman geçerli olacak kurallar var mıdır? İkinci olasılığı savunan fizikçilerin elinde bir süredir iyi bir fırsat var.

1912’de 1. Dünya Savaşı nedeniyle yayınlayamadığı ama daha sonra hatalarını fark edip revize ettikten sonra yayınladığı Genel Görelilik Teorisi makalesiyle Albert Einstein, yaşamış en zeki insan olarak sıfatına layık görülmesini sağlayan fikirlerini paylaşmaya başladı. Daha sonra ortaya attığı Özel Görelilik Teorisinin de etkisiyle o zamana kadar egemen olan Newtoncu, uzay ve zamanı adeta evrende gerçekleşen olayların sergilendiği bir sahne olarak gören anlayışı yerle bir etti. Artık uzay ve zaman, içindeki nesnelerle etkileşime geçen bir yapı olarak tanımlanıyordu.

Sicim teorisinde her parçacık çok küçük boyutlardaki sicimlerin farklı titreşimleri ile ifade ediliyor

Fakat daha sonra fizikçiler, Einstein gibi bir devrimcinin bile kabul etmekle zorlanacağı fikirler geliştirmeye başladılar. 1920’lerden itibaren ölçek değiştirip en küçük yapıtaşı olarak kabul edilen atomun da altına inerek, kuantum mekaniği adı verdikleri yeni bir dünya keşfettiler.

Fakat bütün bu ilham ve heyecan verici gelişmelerin yanında, herkesin canını giderek daha fazla sıkan bir sorun var: Büyük objelerin teorisi olan görelilik teorisi ile atom altı parçacıkların teorisi olan kuantum mekaniği özellikle kara delikler gibi bu iki konunun birden alanına giren cisimleri incelerken uyumsuzluk gösteriyor. Günümüzde kuantum fiziği en başarılı fizik teorisi olarak bilimciler tarafından Einstein’ın teorilerinin bir adım önüne konsa da bu iki teoriyi birleştirmek bilim dünyasındaki en güncel problematiklerden birini teşkil ediyor.

sicim teorisine göre evrenimizin küçük ölçeklerdeki ekstra boyutlarını gösteren calabi yau şekilleri (manifoldları)

Bu yazıya konu olan kitap da bu arayışın, başka bir deyişle her şeyin teorisi arayışının sonucu olan sicim teorisini inceliyor. Önde gelen sicim teorisyenlerinden ve bilimin popülerleşmesinde en büyük katkıya sahip olan fizikçilerden biri olarak gösterilen Brian Greene herkesin anlayacağı bir dil kullanarak ve okuyucuyu denklemler ile sıkmadan sicim teorisini ana hatlarıyla aktarıyor.

Eser, sicim teorisi tarafından çizilen manzarada evreni, titreşen küçücük tellerin bir araya gelmesiyle oluşan bir senfoni olarak resmediyor. Bunun yanında sicim teorisi ile doğal olarak gündeme gelen ekstra boyutların bilimsel temelinden de bahsediyor. Son olarak bu “uçuk” fikirlerin sorunlu olan test edilebilirliği konusu da yetkin bir şekilde okuyucuya anlatıyor.

Yazarın bir başka popüler kitabı Saklı Gerçeklik gibi Evrenin Zarafeti de TÜBİTAK yayınlarından yayımlanmakta ve popüler bilim kitapları serisi kapsamında okuyucuya sunulmaktadır.

Deniz Karagöz

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Deniz Karagöz

Hukuk eğitimi almış olmama rağmen matematik her zaman ilgimi çeken bir bilim olmuştur. Matematiksel.org bana bu ilgimi üretkenliğe çevirme şansı veren kaliteli bir ortam. Bu yüzden gerek çevirilerim gerekse yazılarımla katkıda bulunabilmek benim için oldukça anlamlı. Aynı zamanda buradan beslenerek öğrenmeye de devam ediyorum.

İyi okumalar

Bunlara da Göz Atın

Bu Dünyadan Einstein Geçti

Bu dünyadan Einstein geçti ve büyük, silinmez bir iz bıraktı bilim dünyasına ve insanlığa. Dünyanın …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ga('send', 'pageview');