Evreni Anlamak, En Büyükten En Küçüğe – 8: Karadelik


Uzay zaman, madde veya ışık fark etmez cisimlerin etrafında bükülürler. Einstein’ın anladığı uzay zaman budur. Bunu ispatlamıştır.

Stephan Hawking ise büyük ölçeklerde karadeliklerde olduğu gibi çökmenin kaçınılmaz olduğunu matematiksel formüllerle ispatladı. Yani Einstein’ın teorisinin genişletilmesi gerekiyordu.

Bir karadelik oluşması için muazzam büyüklükte yıldız gerekir. O kadar büyük kütlenin kendi çekirdeğine çökmesiyle oluşurlar.

Örneğin güneşimizin karadelik olması için onun yaklaşık 5-6 km lik bir küreye sıkıştırabiliyor olmamız gerekir. Veya dünyayı tüm içeriğiyle beraber yaklaşık bir portakala sığdırmak gerekir.

Ama evrendeki karadeliklerin çoğu güneşten çok daha büyük yıldızlardan doğmuştur. Böyle doğan karadeliklerin radyasyon sıcaklığı, yani Hawking sıcaklığı mutlak sıfırın on milyonda biri kadar sıcak olmalıdır.

Karadeliklerde geri dönmenin imkânsız olduğu bir de sınır vardır ve buna Karadelik ufku denir. Işığın bile buradan kaçamadığı bir sınır. Stephen Hawking 1975 de karadeliklerin buharlaştığını, hatta buna mecbur olduklarını keşfetti. Bu ispatlandığında muhtemelen bir Nobel’i hak etmiş olacak.

Y.Emir Emirmahmudoglu 

Matematiksel

 

Yazıyı Hazırlayan: Emir Emirmahmudoglu

Y.Emir Emirmahmudoglu
1973 K.Maraş doğumlu, İTÜ’de Matematik ve mühendislik okuduktan sonra, Ankara Üniversitesinde Hukuk okudu. Uzun yıllar Ankara ve İstanbul’da dershanelerde Matematik, Fizik ve Felsefe öğretmenliği yaptı. Amsterdam’da Vrije Universiteit’da Yapay Zeka eğitimi aldı ve halen yeniden burada Matematik öğretmenliği okuyor. Rotterdam’da yaşıyor. Halen evreni ve varoluş sorunlarımızı düşünmekten büyük zevk alıyor. Ve bu zevki çocuğu da dahil tüm çocuklara aşılamak istiyor.

Bunlara da Göz Atın

Entropi İlkesinin Kadim Düşmanı: Maxwell’in Cini

Makro evrenin ısı ve iş kavramlarıyla ilintili değişkenlerini inceleyen ve tüm mühendislik dallarında ayrıntısıyla okutulan, …

Bir Yorum

  1. Mükemmel bir çalışma , tebrikler.
    Çok zor konuları basite indirgeyip zevkli bir şekilde anlatmışsınız.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ga('send', 'pageview');