Diskalkuli: Matematik Öğrenme Bozukluğu

Matematik dersinde ilkokuldan beri hep başarısız mısınız? Ya da rakamlar, denklemler, işlemler… bunlar sizin için bir kâbus mu? Sorun bir türlü rayına oturmayan eğitim sistemi mi yoksa yeterince zeki olmamak mı? Bunların hiçbiri olmayabilir. Belki de bu durumun sebebi “Diskalkuli” yani matematik öğrenme bozukluğudur.

Toplumumuzda önceden beri yer etmiş olan anlayışa göre matematik yapamamak, matematikten anlamamak zekâ geriliğiyle ilişkilendirilir ama diskalkulik bireyler için durum hiç de öyle değil. Diskalkuli, 1980’ lerde yapılan araştırmalarla ulaşılan, beynin bir bölümünün doğru çalışmaması sonucu ortaya çıkan matematik öğrenme bozukluğudur. Beynin matematiksel ve aritmetik işlemlerle ilgili olan kısmındaki bozukluğu genel olarak zekâ ile ilişkilendirmek yanlış olur. Diskalkuli “matematiksel ilişkileri anlama, yazma ve hesaplamada, sayısal sembolleri tanıma, kullanma ve yazmada bozukluk ya da eksiklik” (Beachman, 2003) olarak tanımlanır.

Diskalkuli çocukların % 5 inde görülebilmektedir. İlkokul birinci sınıfta fark edilemeyebilir ama ikinci ve üçüncü sınıfa doğru kendini gösterecektir. Diskalkulinin nedenleri arasında farklı görüşler var. Bir görüşe göre bu durum kalıtımsal; başka bir görüşe göre beyindeki biyolojik bir hastalık. Bunların dışında duygusal ve sosyal problemlerden de kaynaklanabileceği yönünde görüşler var. Sebebi ne olursa olsun diskalkulinin tam bir tedavisi yok.

Diskalkuli yalnızca okulda matematik derslerinde sorun yaşamanıza neden olmaz aynı zamanda günlük hayatı da zorlaştırıcı bir etkiye sahiptir. Peki diskalkuliye sahip olan bireyler tam olarak hangi belirtileri gösterir?

  • Problem çözümü için strateji geliştirememe
  • Zayıf bellek nedeniyle yapılan hesaplama hataları
  • Kesirleri anlamada güçlük yaşama
  • Çarpma, bölme, toplama ve çıkarma işlemlerinde güçlük çekme
  • Analog saatleri okumada zorluk yaşama
  • Sayıları birbiriyle kıyaslayamama; negatif ve pozitif sayıları ayırt edememe
  • İşlemleri parmak kullanarak yapma
  • Zamanla ilgili kavramları anlamada güçlük çekme; gün, ay, yıl vb.
  • Sağ, sol kavramları ve yer, yön belirtmede güçlük çekme

Bu semptomlar diskalkuliyi tanımak için önemli ama sadece bunlardan ibaret olduğunu söyleyemeyiz, bireyler farklılaştıkça belirtiler de farklılaşabilir. Bütün bu semptomlarla birlikte öğrenciler ilk başta okulda matematik dersinde basit işlemlerde bile zorlanır, matematik onlar için adeta anlaşılması çok zor bir dil haline gelir. Gittikçe karmaşıklaşan konular ile birlikte öğrenme güçlüğü çeken öğrenciler iyice kendini matematikten soyutlayıp öğrenilmiş çaresizlikle bu durumu kabullenirler.

Diskalkulinin tam bir tedavisi olmasa da özel bir eğitim ile günlük yaşamı sınırlandıran etkileri en aza indirilebilir. Öncelikle bu öğrenciler erken yaşta fark edilip onlar için ayrı bir eğitim modeli hazırlanmalıdır. Özel ilgi gerektiren kavramlar ve işlemlere yoğunlaşılmalı ve öğrenmeleri için gerekli süre ve ortam sağlanmalıdır. Bu öğrencilerin çok iyi birer matematikçi olmaları beklenmese de günlük yaşamını idame ettirebilecek ve temel eğitimini tamamlayacak derecede matematik öğrenmeleri verilecek özel eğitimle sağlanabilir.

Elif Köse

KAYNAKLAR

Michaelson, M.T.(2007). An overview of dyscalculia: methods for ascertaining and accommodating dyscalculic children in the classroom. Australian Mathematics Teacher.

https://en.wikipedia.org/wiki/Dyscalculia

https://www.understood.org/en/learning-attention-issues/child-learning-disabilities/dyscalculia/understanding-dyscalculia

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Elif Kose

Lise yıllarında başlayan matematik ve matematiği öğretme sevdamla kendimi Boğaziçi Üniversitesi Matematik Öğretmenliği bölümünde buldum. 2016 yılında mezun olup öğretmenliğe başladım ve aynı zamanda Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde Matematik Eğitimi alanında yüksek lisansa devam etmekteyim. Mesleğinin daha çok başında bir öğretmen olarak en önemli amacımın matematiği öğrencilerime sevdirmek olduğunu düşünüyorum. Bu amaçla böyle bir platformda bulunmak mutluluk verici. Umarım bir gün herkes matematiği sever...

Bunlara da Göz Atın

Geçmişten Günümüze Eğitim ve Yabancılaşma Sorunu

Ülkemizde tartışmaların en fazla yürütüldüğü alanlardan biri de eğitimdir. Adeta deneme tahtasına dönen ve yine …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir