Çocuklarının Dikiş Dikmeyi Öğrendiği Sistem: Waldorf Okulları

“Çocukları saygıyla kabul edin, sevgiyle eğitin ve geleceğe özgürce yollayın.”

Tartışmaya açık konulardan bir liste yapılsa büyük ihtimalle eğitim üst sıralarda yer alır. Ancak günümüzde eğitim klasik çizgisini sürdürmeyi bırakın, giderek artan ve yanlış uygulamalar nedeniyle birçok pırlantanın parlaklığını yok etmektedir.

Eğitimde sadece sistemsel değil bireysel olarak da farklı görüşler olabilir. Ancak çoğu sistem ‘tek tipleştirici’ olmaktadır. Eğitimin insanların edindiği veya edinebileceği amaçlar için ‘araç’ olması gerekirken, bulunduğu haliyle bireyleri sistemi yaşatacak standart hale  getirilmiş araçlara çevirmektedir. İnsani eğitimin atlandığı, rakamların başarıda tek ölçüt olduğu, felsefenin, sanatın, doğanın, insanı insan yapan paylaşma, düşünme, sorgulama, sevgi, saygı gibi değerlerin çoğu zaman gerilerde kaldığı sistemin dışında kalan bir yaklaşımı ve o yaklaşımın okullarını değerlendirmeye çalışacağız.

Ele alacağımız bu yaklaşımın kurucusu 1919 yılında geliştirdiği Waldrof Eğitim Yaklaşımı ile eğitimi sanata dönüştürmeyi amaç edinmiş olan Rudolf Steiner. Klasik başarı yaklaşımından ziyade çocukların öz güvenlerini, bireyselliğini, bütünlüğünü geliştirmeyi önemseyen yaklaşımda duygusal, ruhsal, sosyal, ahlaki, fiziksel, zihinsel yanların denge ile çok yönlü eğitilmesi hedeflenir. Steiner kurduğu bu yaklaşımla her çocukta var olan potansiyelin ortaya çıkacağını düşünmüştür. Bu acele edilmeden yapılmalıdır. Steiner bunu bir çiçeğin açmasını beklemeye benzetir. Bu nedenle önce ‘ öğrenme sevgisi ‘ oluşturulmalıdır. Gelecekte zaten akademik başarı gelebilir. Yani küçük yaşlardan itibaren  yarış içine sokulan çocukların, çocukluklarını yaşamaktan mahrum eden sistemin dışındadır.

Bir de bu yaklaşımın okullarını kısaca inceleyip değerlendirelim.

Waldrof School of Peninsula teknolojinin şu anki liderlerinin çocuklarının, teknolojiden arındırılmış bir alanda eğitim aldığı bir okul. Google’ ın üst düzey yöneticilerinden Alan Eagle ‘ iPad ya da uygulamaların çocuğuma okuma ya da matematiği daha iyi öğreteceği fikri çok saçma ‘ diyor ve 5. sınıfa giden kızı hala Google’ ın nasıl kullanıldığını bilmiyor. Eagle, Google ve diğer her yerde teknolojiyi zekası en düşük insanın bile rahatlıkla kullanabileceği kadar basit hale getiriyoruz diyor ve teknolojinin zaten ileride kullanılabileceğini söylüyor.

Peki bu okulda neler var neler yok? Teknolojik hiçbir şeyin olmadığı bu okulda kağıt ve kalem, kara tahta ve tebeşir, dikiş iğnesi, çamur, doğa, tam da çocukların çocukluğuna yakışacak şekilde bol bol oynama, zıplama, keşfetme var. Hatta bizim mecbur durumda kaldığımızda yaptığımız dikiş dikme, örgü örme onların en önemli faaliyetlerinden.

Çocukluk dönemi eğitim programlarından olan yaklaşımda, çocuk ruhunun düşünme, hissetme, anlama, sorgulama ve istekli olma yapısının gelişmesini sağlayarak, yaşam hakkında bilgi sahibi olma ve sağlıklı ve yapıcı bir yolla yaşamda aktif rol almasına yardımcı olmayı amaçlar. Temel ilke öğrencilerin kendi görgülerini ve dünyadaki yerlerini anlamaya yönelik bir anlayış biçimi geliştirmelerini sağlamak. Bir içeriği çocuğa zorla öğretmek yerine, çocuğun uyandırılmış ve geliştirilmiş yeteneklere ulaşmasını amaçlamakta.

“Kalp, akıl ve yetenek” felsefesi ile çalışan okulda denge, koordinasyon, ritim duygusu, geliştiren fiziksel etkinlikler var. Yaşa uygun olan fiziksel, sanatsal ve akademik görevleri etkinliklerle tamamlama, hikaye, drama ve resim etkinlikleriyle duyguları derinleştirme, basit somut sıralamadan soyut düşünmeye doğru düşünceyi geliştirme, insanlığın tarihsel ve kültürel gelişimi ve dünyanın doğal harikaları hakkında bilgi sahibi olma, çocukların doğal yeteneklerini ortaya çıkarma, karşılıklı saygı, nezaket, işbirliği ile diğerlerine yardım ve dile özgü kullanımları içine alan temel insan değerlerini ifade etme, zaman, çevre ve şartlara uyum için gerekli olan bilgi ve yetenek birikimi sağlanmaya çalışılmaktadır.

Waldorf okullarında öğrenme rekabete dayanmayan bir etkinliktir. Aile ortamına benzeyen atmosfer çocuklara rekabet baskısı olmadan öğrenme olanağını sağlamaktadır. İlköğretim sınıflarında not verme sistemi değerlendirme yöntemi olarak kullanılmamaktadır. Bunun yerine her okul yılı sonunda öğretmen öğrencinin ayrıntılı bir değerlendirmesini yapmaktadır. Bu eğitimde not vermek ve sınıfta kalmak da haliyle yoktur. “Beyin, kalp ve eller” bu programın temelindedir. Özgün eğitim yaklaşımıyla Waldorf Okulları Rudolf Steiner’ ın bir sözü yaklaşımı oldukça net bir şekilde özetlemektedir. “ Çocukları saygıyla kabul edin, sevgiyle eğitin ve geleceğe özgürce yollayın”

Sistemin dışında bir yaklaşım ve okulu genel hatlarıyla ele almaya çalıştık. Ülkemiz açısından baktığımızda, en azından teknolojiden uzak olma halinin Doğu’ da birçok okulda, diğer bölgelerimizde de birçok köyde var olduğu ortada. Gerçi bu bir eğitim anlayışı olarak değil, kaynak ve destek eksikliğinden kaynaklanıyor. Ancak bu yaklaşımı deneyebilmek adına bir fırsat yaratabilir mi dersiniz? Bahsettiğimiz eğitim sistemi gibi tüm eğitim sistemleri yoruma açık olsa da kişiden kişiye değişse de acil reformlara ihtiyacımız olduğu pek de yoruma açık değil gibi gözüküyor. Öyle ki Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’ nün (OECD) “2016 Tek Bakışta Eğitim” adlı yıllık raporunda, Türkiye, 38 OECD üyesi ülke arasında 35. sırada yer aldı.

Son olarak eğitim konusuna bir eğitim bilimcinin yaklaşımını eklemek istiyorum. Üniversite sınavlarında Türkiye 56. sı olmuş, Boğaziçi’ ni birincilikle, Harvard’ ı 4.00 ortalamayla bitirmiş, üstüne de Cambridge’ de doktora yapmış Özgür Bolat tüm bu başarıların ardından şaşırtıcı şekilde bunların önemsiz olduğuna kanaat getirmiş ve şunları söylüyor:

“Ben Türkiye’deki insan yetiştirme modelini hem ailelerde hem de okullarda değiştirmek isteyen biriyim. Var

Özgür Bolat

gücümle bunun için uğraşıyorum. Dünyanın en saygın araştırma şirketi Gallup’ a göre dünyanın mutsuzlukta sondan üçüncü ülkesiyiz. Şu anda 10’dan fazla ülkede savaş var. Biz o ülkelerden bile daha mutsuzuz.

Ailem, akrabalar, komşular, herkes, “Özgür, yine birinci olmuş!” deyince, babamı mutlu görünce, benim bilinçaltıma şöyle bir şey yerleşti: İnsanlar, beni birinci olduğum için, başarılı olduğum için kabul ediyor ve seviyor. Babam da…” Ben de başarımla kabul göreceğimi düşündüm. Ve o andan itibaren de sürekli başarılı olmak için uğraşıp durdum. Sanki sadece başarılı olursam onların gözünde ‘değerli’ olacaktım.

İşe yarayan nedir biliyor musunuz? Tek başınıza kaldığınızda, huzur ve hissedebilmek. Var olan durumu olduğu gibi kabul etmek. Şimdi ki aklım olsa o okullara gireceğim diye kendimi parçalamazdım. Çok bir şey ifade etmiyor aslında. Dünyanın en depresif öğrencileri Harvard’da. Neden? Çünkü hepsi başarı odaklı. Oraya giriyor ama aynı anda depresyona da giriyor. Sizin için hangisi önemli: Çocuğunuzun okuldaki başarısını mı, yaşamdaki başarısını mı? Robin Williams niye intihar etti? Hollywood’un en ünlü, en başarılı insanlarından biri niye intihar ediyor? Çünkü içindeki boşluğu, dışarıdan gelenler; başarı, para, şöhret dolduramıyor. Yetmiyor. Kimseye yetmez. Benim çocuğum ne olsun biliyor musunuz? Bir kafede çalışsın, yeter ki iç huzuru olsun.”

Ceren Demir

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Ceren Demir

Kendini, insanları, dünyayı tanıma ve anlama çabasında, belki de kaosta olan , filmin oyuncularından, dünya üzerindeki küçücük noktalardan biriyim. Pamukkale Üniversitesi ve AGH University of Science and Technology’ de Uluslararası Ticaret ve Finans alanında kendimi eğitmeye çalışıyorum . Voleybol sporunda antrenör yardımcılığı yaptım ve lisanslı oynadım. Spora ve sanata düşkünüm. Resim yapmayı çok seviyorum. Klasik müziğe, doğaya, doğa sporlarına, felsefeye, psikolojiye, kitaplara ilgi duyuyorum. Okumayı, yazmayı, öğrenmeye çabalamayı çok seviyorum. Sanıyorum 7. günlüğüme başlayacağım. Satranç ve Rusça’ya merak saldım. Bahsettiğim tüm ‘bencil’ bilgilerimi önemsiz sayıyorum. Sadece denizdeki kum tanelerinden biri olduğumun farkındayım. Ancak okyanusları merak etmekten vazgeçemiyorum.

Bunlara da Göz Atın

Her Öğretmenin Bilmesi Gereken Altı Bilimsel İlke

Eğitim sistemi, öğrenme konusunda yanlış anlamalar ve kafa karışıklıklarıyla dolu. Öyleyse yanlış bilinen şeyleri temizleyerek, …

2 Yorumlar

  1. Merhaba,
    Yazınızı ilgiyle okudum. Alanya da bu yıl açılan Waldorf özel yaşam okulunda öğretmenim. Ayrıca bu okul Türkiye de açılan ilk Waldorf okulu. İlgilenirseniz sizi ağırlamaktan zevk duyarız. Sevgiler ve iyi çalışmalar

    • Merhaba, çok teşekkürler. Kesinlikle böyle bir sistemin okulunu görmeyi çok isterim. Teklifiniz çok mutlu etti beni. Umarım olur, sevgilerimle.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ga('send', 'pageview');