Astronom Tycho Brahe

Tycho Brahe (1546–1601) bilimsel devrimler döneminin az bilinen astronomlarından biri. Danimarkalı olan Brahe, bilgininin güç olduğu zamanlarda Danimarka Kralı II. Frederick’in de gözdesi. Kral tarafından gözlemlerinde kullanılmak üzere kendisine verilen Hveen adasında yaptırdığı gözlemevinde 20 yılı aşkın bir süre kalarak gök cisimlerinin hareketlerini izleyen, ancak bilime meraklı olduğu kadar, epeyce geçimsiz ve kavgacı bir karaktere sahip olan ve bir düello sırasında burnu koptuğu için ömrünün sonuna dek gümüşten yaptırdığı bir burunla dolaşmak zorunda kalan huysuz bir adam aynı zamanda. Ancak asistanı Johannes Kepler’in en önemli rehberlerinden birisi.tycho-brahe

1588’de ölen II. Frederik’in yerine geçen oğlunun kendisini desteklemekten vazgeçmesi üzerine Prag’a dönen Tycho, kentin yakınlarında imparatorun kendisine hediye ettiği Benatky şatosuna yerleşip yeniden gözlemlerine başlar. 1600 yılında Kepler, Tycho ile çalışmak üzere Prag’a gelir ancak ne var ki çok verimli olabilecek bu işbirliği 1601 de Tycho Brahe’nin ölümü ile pek uzun sürmez.

Tycho’nun astronomiye en büyük katkısı çıplak gözle görülebilen ve bugün süpernova ya da “patlayan yıldız” olarak bilinen yeni bir yıldız türünü keşfetmesiydi. 1572’de gözlemlenen bu yıldız Tycho Yıldızı olarak bilinegelmiştir (Ay’ın en büyük kraterlerinden biri de onu ismiyle anılır).

Bu süpernovada paralaks etkisi (gözlemcinin yeri değiştikçe cismin görünüşünde meydana gelen değişiklikler) gözlemlenmediğinden (ki sabit bütün yıldızlar için bu geçerlidir) Tycho Brahe bu yıldızın, evreni en dıştan sarmalayan yıldızlar küresine ait olduğuna kanaat getirdi. Bu fikir, Aristo’nun kozmik alemde değişimin olmadığı görüşü ile çelişiyordu. Aristo’ya göre sabit yıldızlar küresi sonsuz, sabit ve bozunmazdı ve değişim sadece daha aşağı seviyedeki alt-kürelerde gerçekleşebilirdi. Bu yıldızın keşfine ek olarak Brahe 1577’de bir de kuyruklu yıldız keşfetti. Her iki gözlem de evrende değişim ve hareketin varlığı hakkındaki fikirlerine dayanak oluşturuyordu.

Tycho Brahe’nin Evreni

Tycho Brahe bazı yeni astronomik gözlem araçları da inşa etti. Biri devasa bir sekstanttı (gökcisimleri arasındaki açısal uzaklıkları ölçmeye yarayan bir alet). Diğeri gökcisimlerini doğrudan gözlemeye yarayan bir kadrandı. Kendi dönemine göre bazı mükemmel gözlemler ve hesaplar da yapan Brahe’nin henüz teleskopların icat edilmediği bir dönemde yaşadığını unutmamak gerek.

Hveen’deki gözlemlerinde, özellikle sabit yıldızların konumlan ile Güneş, Ay ve gezegenlerin hareketlerini belirlemeyi amaçlayan Tycho, Ay’ın enlem ve boylam hareketlerindeki düzensizlikleri ve yörünge üzerindeki salınımını hesaplamış, bilinen basit yıldızlara göre konumunu belirlemişti. Bu ölçümler, 777 sabit yıldızın konumunu veren bir katalogta toplanmıştı. Tycho bu yıldızların sayısını 1000’e çıkararak daha zengin bir katalog hazırlamak ve Yeni Koruyucusu II Rudolfa sunmak niyetindeydi. Prag’daki çalışması erken ölümü ile sonuçlandığından bu arzusunu yerine getiremedi ama, Keplerden bunu tamamlamasını vasiyet etti. 1627’de yayımlanan ve Roudolphin Tablolan adıyla bilinen bu yapıt Kepler’in yaptığı eklerle birlikte büyük ölçüde Tycho’nun gözlemlerine dayanır.

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi İngilizce Matematik Öğretmenliği, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bunlara da Göz Atın

Okuldayken Albert Einstein’in Matematiği Kötü müydü?

Matematik ile arası hoş olmayan birçok kişi için bir avuntudur bu aslında. Einstein’ın bile matematiği …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir